Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, yönetim kurulu üyeleri ve meclis üyeleriyle gerçekleştirilen toplantıda sınır ticareti, yeni sınır kapıları, ortak organize sanayi bölgesi, serbest ticaret bölgesi, ulaşım projeleri, enerji ticareti ve sağlık turizmi başta olmak üzere birçok stratejik konu masaya yatırıldı.
Toplantının açılışında konuşan Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, Van ile İran arasındaki ilişkilerin sadece ticaretle sınırlı olmadığını, tarihi, kültürel ve sosyal bağlarla da güçlendiğini belirtti. Yaklaşık 14 yıldır iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için yoğun çaba harcadıklarını ifade eden Takva, Van’ın Türkiye ile İran arasındaki ticaretin en önemli merkezlerinden biri haline gelmesi için birçok projeyi hayata geçirdiklerini söyledi.
Takva, İranlı iş insanlarına yönelik düzenlenen alışveriş festivalleri, ticaret heyetleri, karşılıklı ziyaretler ve yatırım organizasyonlarının Van ekonomisine önemli katkılar sağladığını belirterek, “İran bizim yalnızca komşumuz değil; aynı zamanda en önemli ticaret ortaklarımızdan biridir. Van ile İran arasındaki ilişkiler, Ankara ile Tahran arasındaki diplomatik ilişkilerin de ötesinde güçlü bir komşuluk hukukuna dayanmaktadır.” dedi.
Büyükelçi: Van, Türkiye-İran İlişkilerinin En Stratejik Kentlerinden Biri
İran’ın Ankara Büyükelçisi Dr. Mohammad Hassan Habibullahzadeh ise Van’ın iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler açısından stratejik bir konuma sahip olduğunu belirtti. İran’ın en yoğun nüfuslu şehirlerinin Van’a yakın bulunduğunu ifade eden Büyükelçi, Organize Sanayi Bölgesi, yatırım teşvikleri, ulaşım imkanları ve Van Ferit Melen Havalimanı’nın yatırımcılar için önemli avantajlar sunduğunu söyledi.
Van’da İran Başkonsolosluğu’nun açılmasının yaklaşık sekiz yıllık yoğun çalışmalar sonucunda gerçekleştiğini hatırlatan Habibullahzadeh, son on yılda Van ile İran arasındaki ekonomik ilişkilerin önemli ölçüde geliştiğini kaydetti.
Yeni Sınır Kapıları İçin Ortak Çalışma
Toplantının en dikkat çeken başlıklarından biri yeni sınır kapıları oldu. Büyükelçi Habibullahzadeh, Kuzereş Sınır Kapısı’nın açılması için iki ülkenin yoğun şekilde çalıştığını belirterek, Gelincik Sınır Kapısı konusunda da ortak girişimlerin sürdüğünü açıkladı.
İlk etapta geçici tesislerle hizmet verilmesinin planlandığını ifade eden Habibullahzadeh, ilerleyen süreçte Kapıköy-Razi standartlarında modern sınır kapılarının inşa edilmesinin hedeflendiğini söyledi. Ayrıca uzun vadede beşinci sınır kapısının açılması yönündeki çalışmaların da devam ettiğini belirtti.
Van Merkezli Serbest Ticaret Bölgesi Gündemde
Görüşmede Van TSO’nun uzun yıllardır gündeminde bulunan Van merkezli Serbest Ticaret Bölgesi projesi de ele alındı. Büyükelçi Habibullahzadeh, İran tarafının da projeye olumlu yaklaştığını belirterek karşılıklı serbest bölgelerin kurulmasının iki ülke arasındaki ticaret hacmini önemli ölçüde artıracağını ifade etti. Projeye ilişkin teknik hazırlıkların sürdüğünü ve taslak çalışmaların hazırlandığını söyledi.
Ortak Organize Sanayi Bölgesi İçin Destek Mesajı
Van TSO’nun uzun süredir üzerinde çalıştığı Ortak Organize Sanayi Bölgesi (OSB) projesi de toplantının önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. Büyükelçi, İran tarafının projeye destek verdiğini belirterek Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile de bu konuda temasların sürdüğünü açıkladı.
İki ülkenin özellikle gıda, hayvancılık, tarım, tekstil, makine montajı, petrokimya, hafif sanayi ve paketleme sektörlerinde ortak üretim modelleri geliştirebileceğini ifade eden Habibullahzadeh, Van merkezli sanayi yatırımlarının hem Türkiye hem de İran ekonomisine önemli katkılar sağlayacağını dile getirdi.
Van-Tahran Tren Seferleri Artacak
Toplantıda ulaşım projeleri de ayrıntılı şekilde değerlendirildi. Van-Tahran tren seferlerinin önce haftada bire, ardından haftada üç güne çıkarılması yönünde çalışmaların sürdüğünü belirten Büyükelçi, uzun vadede İslamabad-Tahran-Van-İstanbul arasında kesintisiz demiryolu bağlantısı kurulmasının hedeflendiğini söyledi.
Razi-Hoy Karayolu çalışmalarının devam ettiğini ifade eden Habibullahzadeh, bölgede yürütülen köprü ve tünel projelerinde de sona yaklaşıldığını belirtti.
Enerji Ticaretinde Yeni Dönem
Büyükelçi Habibullahzadeh, Hoy Elektrik Dağıtım Merkezi’nin devreye girmesiyle birlikte iki ülke arasında 400 ila 600 megavat seviyesinde elektrik ticaretinin mümkün hale geleceğini belirtti. Bunun Vanlı yatırımcılar için yeni ticari fırsatlar oluşturacağını söyleyen Habibullahzadeh, enerji alanındaki iş birliğinin daha da geliştirileceğini ifade etti.
İranlı İş İnsanlarından Van TSO’ya Teşekkür
Toplantıya katılan İranlı iş insanları da Van Ticaret ve Sanayi Odası’nın kendilerine sağladığı destekten duydukları memnuniyeti dile getirdi. Özellikle Kapıköy Sınır Kapısı’ndaki işlemler, resmi prosedürler ve yatırım süreçlerinde Van TSO’nun her zaman yanlarında olduğunu belirten İranlı yatırımcılar, bu desteklerin ticari ilişkilerin gelişmesine önemli katkı sunduğunu ifade etti.
Takva’dan İki Kritik Talep
Toplantının sonunda konuşan Van TSO Başkanı Necdet Takva, iki önemli talebi yeniden gündeme taşıdı. Takva, Türkiye ve İran vatandaşlarının sınır kapılarından kimlik kartlarıyla karşılıklı geçiş yapabilmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin hayata geçirilmesini isterken, İran bankalarının Van’da şube açmasının ticari ilişkilerin gelişmesi açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Bu konuda İran makamları, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) nezdindeki girişimlerin yeniden başlatılacağını açıklayan Takva, söz konusu iki başlığın Türkiye ile İran arasındaki diplomatik gündemin öncelikli konuları arasında yer alması gerektiğini vurguladı.
Toplantının sonunda Van TSO tarafından hazırlanan ve Türkiye-İran ekonomik ilişkileri ile Van’ın ticaret potansiyeline ilişkin kapsamlı değerlendirmelerin yer aldığı üç klasörlük brifing dosyası İran Ankara Büyükelçisi Dr. Mohammad Hassan Habibullahzadeh’e sunuldu. Program, karşılıklı hediye takdimi ve Van TSO bünyesinde faaliyet gösteren İran Tüccar Danışma Ofisi’nin ziyaret edilmesiyle sona erdi.