Küresel iklim değişikliğinin etkisiyle su seviyesi giderek azalan Van Gölü, çekildikçe gizemli doğa olaylarını da gün yüzüne çıkarıyor. Van’ın Gevaş ilçesinde, göl sularının çekilmesiyle ortaya çıkan mikrobiyalit yapılardan birinden tatlı su fışkırması, görenleri şaşkına çevirdi.
Mevsimsel etkiler ve buharlaşma nedeniyle kıyı şeridinde yaşanan gerileme, özellikle Gevaş’ın İnköy Mahallesi sahilinde belirgin hale geldi. Göl çekildikçe suyun altındaki dev mikrobiyalitler — yani canlı organizmaların oluşturduğu taşlaşmış yapılar — yüzeye çıktı. Bu yapılar arasında, boruya benzer bir mikrobiyalitten sürekli tatlı su akışı gözlemlendi. Tatlı suyun gölün sodalı ve tuzlu suyuna karışmadan yüzeye çıkması, hem bilim insanlarının hem de doğaseverlerin dikkatini çekti.
“Van Gölü, Kendi İçinde Bir Su Döngüsüne Sahip”
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, olaya ilişkin yaptığı açıklamada, Van Gölü’nün dünyada benzeri az bulunan kapalı bir ekosistem olduğunu belirtti. Akkuş, gölün etrafının Nemrut, Süphan ve Tendürek gibi volkanik dağlarla çevrili olduğunu hatırlatarak şunları söyledi:
“Eriyen kar ve yağmur suları, bölgedeki sodayı ve bikarbonatı çözerek göle taşır. Bu süreç, göl suyunun zamanla tuzlu ve sodalı bir yapıya bürünmesine neden olur.”
“Tuzlu Gölün Ortasında Tatlı Su İçmek Mümkün”
Dr. Akkuş, Van Gölü tabanında farklı noktalarda tatlı su çıkışlarının bulunduğuna dikkat çekti:
“Özellikle Reşadiye tarafında, gölün altında yaklaşık 1 metre çapında borudan fışkırır gibi su çıkışları var. İlginç olan, gölün suyu sodalı ve tuzlu olmasına rağmen, bu taban kaynaklarından çıkan sular tamamen tatlı. Yani gölün ortasında, tuzlu sularla çevrili bir noktada tatlı su içme imkânı mevcut.”
Bu tatlı suyun kalsiyum bakımından zengin olduğunu aktaran Akkuş, suyun göldeki karbonatlarla birleşmesi sonucu çökellerin oluştuğunu belirtti. Bu çökeller üzerinde gelişen plankton ve siyanobakterilerin zamanla soba borusunu andıran mikrobiyalit yapılarını meydana getirdiğini söyledi.
Van Gölü’nün çekilmesiyle gün yüzüne çıkan bu doğal oluşumlar, hem bilim dünyası hem de fotoğraf tutkunları için yeni bir keşif alanı oluşturuyor.