Van Barosu Kürtçe Dil Komisyonu, Hukuk Araştırmaları ve Eğitimi Derneği (DADSAZ) ile Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı dolayısıyla bugün saat 11.30’da Van Barosu önünde ortak basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamayı Van Barosu’na bağlı avukat Veysi Atay okudu. Açıklamada, Kürtçenin tarihsel önemine dikkat çekilirken, anadilde eğitim hakkının evrensel bir insan hakkı olduğu vurgulandı.
“Hawar dergisi Kürt dili için tarihî bir girişimdi”
Açıklamada, 15 Mayıs 1932’de Celadet Ali Bedirxan ve arkadaşlarının Hawar dergisini yayımlamaya başlamasının Kürt dili açısından tarihî bir dönüm noktası olduğu belirtildi. Metinde, “Bu dergi, Kürt dili için tarihî bir girişim ve yeni bir nefes oldu. Bu nedenle bu gün, her yıl Kürt Dil Bayramı olarak kutlanmaktadır” ifadelerine yer verildi.
Kürtçenin; Kürt halkının kimliği, kültürü, toplumsal varlığı ve demokratik yaşamının temel kaynaklarından biri olduğu belirtilen açıklamada, dilin aynı zamanda “Kürt özgürlüğünün anahtarı” olduğu savunuldu.
“Anadilde eğitim hem bireysel hem kolektif bir haktır”
Basın açıklamasında, anadilde eğitim hakkının uluslararası hukuk tarafından güvence altına alınmış temel insan haklarından biri olduğu ifade edildi. Dil Hakları Evrensel Bildirgesi, Avrupa Bölgesel veya Azınlık Dilleri Şartı, Ulusal Azınlıkların Korunmasına İlişkin Çerçeve Sözleşmesi ve Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasal Haklar Sözleşmesi’nin bu alandaki temel belgeler arasında olduğu kaydedildi.
Türkiye’nin bu sözleşmelerin bazı maddelerine çekince koyduğu belirtilen açıklamada, bu durumun Kürt halkının dil haklarından tam anlamıyla yararlanmasının önünde engel oluşturduğu ileri sürüldü.
“Kürtçe eğitim hâlâ yasak”
Açıklamada, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana Kürt dili ve kültürünün resmî olarak tanınmadığı savunularak, Anayasa’nın 42. maddesine dikkat çekildi.
Metinde şu ifadeler kullanıldı:
“Türkiye Anayasası’nın 42. maddesine göre Türkçe dışında herhangi bir dilde eğitim yasaktır. Bu nedenle milyonlarca Kürt çocuk okullarda Kürtçe eğitim görememektedir.”
Ayrıca Kürtçenin resmî kurumlarda tanınmadığı, mahkemelerde Kürtçe savunma için ücret talep edildiği ve anadilde savunma hakkının zaman zaman ihlal edildiği iddia edildi.
“Kürtçe hem eğitim dili hem resmî dil olmalıdır”
Açıklamanın son bölümünde, Türkiye’de devam ettiği belirtilen “Barış ve Demokratik Toplum süreci”nin demokratikleşme açısından önemli bir fırsat olduğu ifade edildi.
Parlamentoya ve devlet yetkililerine çağrıda bulunulan açıklamada, “Kürtçeyi hem eğitim dili hem de resmî dil yapın” denildi.
Açıklama, Kürt dili için emek verenlerin ve insan hakları savunucularının 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı’nın kutlanmasıyla sona erdi.
