Türkiye'nin yüreğini ağzına getiren deprem gerçeği, dünya basınının da gündeminden düşmüyor. ABD merkezli New York Times gazetesi, İstanbul'da beklenen olası büyük depremle ilgili çarpıcı bir dosya haber hazırladı.
Science dergisinde yayımlanan ve bilim dünyasında ses getiren yeni bir çalışmayı kaynak gösteren gazete, İstanbul'un altındaki fay hattında yaşanan hareketliliği mercek altına aldı. Analizde kullanılan ifadeler ve uzman görüşleri, tehlikenin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.
İşte NYT'nin o analizi ve uzmanların 'Tarihin en kötü felaketi olabilir' dediği o senaryo...
'MARMARA'NIN DERİNLİKLERİNDE ÜRKÜTÜCÜ ŞEYLER OLUYOR'
Analiz, Marmara Denizi'nin altındaki hareketliliğe dikkat çeken sarsıcı bir girişle başladı. Haberde; 'Türkiye'de Marmara Denizi'nin derinliklerinde ürkütücü bir şeyler oluyor. Karadeniz'i Ege Denizi'ne bağlayan bu iç denizin altındaki bir fay hattı, bilim insanlarının dikkatini çekmiş durumda. Son yirmi yılda, büyüklüğü giderek artan depremler meydana geldi ve bu sarsıntılar istikrarlı biçimde doğuya doğru ilerliyor' ifadelerine yer verildi.
DEPREMLER ADIM ADIM İSTANBUL'A YÜRÜYOR
Haberde, fay hattındaki hareketliliğin kronolojisi çıkarıldı ve tehlikenin nasıl adım adım yaklaştığı 'domino etkisi' benzetmesiyle anlatıldı.
Fay hattında son 20 yılda meydana gelen depremleri inceleyen çalışma, sarsıntıların doğuya, yani İstanbul'a doğru kaydığını ortaya koydu:
2011: Ana Marmara Fayı'nın batı kısmında 5.2,
2012: Doğu tarafında 5.1,
2019: Orta kısımda 5.8,
Nisan 2025: Hattın hemen doğusunda 6.2 büyüklüğünde deprem oldu.
NYT, bu tabloyu 'Eğer bu örüntü devam ederse, sonunda Türkiye'nin en büyük kentinin hemen güneyindeki sulara ulaşabilecek büyük bir deprem söz konusu olabilir' şeklinde yorumladı.
'İSTANBUL NİŞAN ALINMIŞ DURUMDA'
Analizde görüşlerine yer verilen University College London'dan sismolog Stephen Hicks'in sözleri ise durumun ciddiyetini 'İstanbul nişan alınmış durumda.' cümlesi ile özetledi.
Araştırmacılar, 'Ana Marmara Fayı' olarak adlandırılan hattın 15 ila 21 kilometre uzunluğundaki kilitli bir bölümüne dikkat çekti. Güçlü depremlerin bu kilitli bölgeye doğru ilerlediğini öne süren uzmanlar, bu bölümde meydana gelecek bir kırılmanın 16 milyonluk kentte 7 veya daha üzeri büyüklükte bir yıkıma yol açabileceğini belirtti.
1766'DAN BERİ KIRILMAYAN FAY: SESSİZLİK HAYRA ALAMET DEĞİL
Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun yaklaşık 1200 kilometre uzunluğundaki hattının büyük bölümünün modern zamanlarda kırıldığı hatırlatılan haberde, İstanbul'un güneybatısındaki o 'sessiz' bölgeye vurgu yapıldı.
1766 yılında İstanbul'da 7.1 büyüklüğünde bir deprem üreten ve o tarihten bu yana suskunluğunu koruyan yaklaşık 160 kilometre uzunluğundaki kesimin, şüpheli bir şekilde sakin olduğu belirtildi.
UZMAN İSİMDEN KORKUTAN UYARI: İNSANİ FELAKET OLABİLİR
Cornell Üniversitesi'nden deprem bilimci Judith Hubbard ise depremlerin göç ettiği teorisine şüpheyle yaklaşsa da tehlikenin büyüklüğünü inkar etmiyor.
Söz konusu fay üzerinde tehlikeli bir gerilimin biriktiğinin açık olduğunu belirten Hubbard, 'Büyük, yıkıcı bir deprem geliyor' diyerek şu kritik uyarıda bulundu:
'İstanbul yakınlarında meydana gelecek çok büyük bir deprem, yakın tarihin en kötü insani felaketlerinden birine yol açabilir.'
Hubbard ayrıca, 'Bunun, bu makalenin ima ettiği gibi göç eden bir dizi deprem tarafından mı önce geleceğini, yoksa gökten düşen bir yıldırım gibi mi vuracağını hâlâ söyleyemiyoruz' ifadelerini kullandı.
'OLAĞAN DIŞI SİNYALLER VAR'
Çalışmanın yazarlarından Almanya'daki GFZ Helmholtz Yer Bilimleri Merkezi'nde görevli sismolog Patricia Martínez-Garzón ise erken uyarının önemine değindi.
Garzón, 'Depremler öngörülemez' hatırlatmasını yaparak, 'Olağan dışı bir şeylerin yaşandığını bize söyleyen her türlü sinyalin erken tespiti ve etkilerin azaltılmasına odaklanmamız gerekiyor' dedi.
