NATO ülkeleri olası savaş senaryolarına hazırlanırken, kamuoyunun bu tür durumlara yaklaşımı da araştırıldı. Riga Stradins Üniversitesi ile Riga Jeopolitik Çalışmalar Merkezi tarafından 2025 yılının eylül ve ekim aylarında gerçekleştirilen ankette, 20 NATO ülkesinden 31 binden fazla kişiye “Ülkeniz için savaşır mısınız?” sorusu yöneltildi.
Türkiye ilk sırada yer aldı
Araştırma sonuçlarına göre, “Ülkem için savaşırım” diyenlerin oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 88 ile Türkiye oldu. Türkiye’yi yüzde 69 ile Arnavutluk, yüzde 66 ile İsveç, yüzde 64 ile Finlandiya, yüzde 63 ile Karadağ ve Yunanistan izledi. Listenin devamında Norveç yüzde 61, Litvanya yüzde 52, Polonya ve Slovenya ise yüzde 49 ile yer aldı.
Yeni NATO üyeleri üst sıralarda
İlk beşte bulunan Finlandiya ve İsveç, NATO’nun en yeni üyeleri arasında dikkat çekti. Finlandiya 2023’te, İsveç ise 2024’te ittifaka katılmıştı. Her iki ülke de Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının ardından uzun yıllardır sürdürdükleri tarafsızlık politikasını terk ederek NATO’ya başvurmuştu.
Zorunlu askerlik etkisi dikkat çekti
Araştırmada öne çıkan bir diğer unsur ise ilk 10’da yer alan ülkelerin 6’sında zorunlu askerlik uygulamasının bulunması oldu. Bu durumun, vatandaşların savaşa yönelik yaklaşımını etkileyebileceği değerlendirildi.
Baltık ülkelerinde oranlar düşük kaldı
Rusya ile tarihsel gerilim yaşayan Baltık ülkelerinde oranların beklenenin altında kalması dikkat çekti. Litvanya yüzde 52 ile ilk 10’da yer alırken, Estonya’da yüzde 45, Letonya’da ise yüzde 37 oranında “savaşırım” yanıtı verildi.
En düşük oranlar İtalya ve Slovakya’da
Ankete göre, “Ülkem için savaşırım” diyenlerin oranının en düşük olduğu ülkeler yüzde 25 ile İtalya ve Slovakya oldu. Almanya’da bu oran yüzde 27, Hollanda’da yüzde 30, Macaristan ve Çekya’da ise yüzde 33 olarak ölçüldü.
Riga Jeopolitik Çalışmalar Merkezi Direktörü Andžāns, Almanya ve İtalya’daki düşük oranların II. Dünya Savaşı’nın tarihsel etkileriyle bağlantılı olabileceğini belirtti. Andžāns, bu ülkelerde vatandaşların benzer sorulara daha temkinli yaklaştığını ifade etti.
ABD ve Kanada’da dikkat çeken sonuç
NATO’nun en güçlü üyelerinden ABD’de “ülkem için savaşırım” diyenlerin oranı yüzde 37 olarak kaydedildi. Kanada’da ise bu oran yüzde 39 oldu. Sonuçlar, Batı ülkelerinde savaş konusundaki toplumsal yaklaşımın görece daha düşük seviyede kaldığını ortaya koydu.
