Van’da su faturalarındaki artış kamuoyunda tartışma konusu olmaya devam ediyor. Yurttaşlar, temel ihtiyaç olan suya kısa süre içinde art arda yapılan zamların hane bütçelerini zorladığını ifade ederken, tüketici temsilcileri uygulamaların mevzuata aykırı olduğunu dile getiriyor. Tartışmaların merkezinde Van Su ve Kanalizasyon İdaresi (VASKİ) yer alırken, bir eleştiride Tüketiciler Birliği Van Şube Başkanı Erhan Uğurlu’dan geldi.
Bir Yılda Dört Zam: Faturalar Yükseldi
Van’da içme suyuna bir yıl içinde dört kez zam yapılması, özellikle dar gelirli vatandaşların bütçesinde ciddi bir baskı oluşturdu. Faturaların önceki dönemlere göre belirgin şekilde yükseldiği, bazı hanelerde su giderlerinin temel harcamalar arasında önemli bir yer tuttuğu belirtiliyor. Ayrıca VASKİ’nin bazı evlerde su sayacına bakmadan faturaları tahminen kestiği de biliniyor.
Vatandaşlar, suyun artık öngörülebilir bir gider olmaktan çıktığını, her yeni faturada farklı bir artışla karşılaştıklarını ifade ediyor. Bu durumun hem günlük yaşamı hem de ekonomik planlamayı zorlaştırdığı dile getiriliyor.
“Su evrenseldir, temel yaşam kaynağıdır”
Erhan Uğurlu, Tüketiciler Birliği Van Şube Başkanı olarak yaptığı açıklamalarda suyun ticari bir mal gibi değerlendirilemeyeceğini vurguladı. Uğurlu, suyun insan yaşamı için vazgeçilmez bir kaynak olduğunu belirterek, “Su evrenseldir, temel yaşam kaynağıdır.” diyerek tepki gösterdi.
Van’da yaşanan zamları eleştiren Uğurlu, “Biz Van ilinde yaşıyoruz. Doğal kaynaklarımız var. Başka şehirlerden su taşımıyoruz ama buna rağmen yılda dört kez zam yapılmasını doğru bulmuyoruz.” diyerek kentin kendi doğal su kaynaklarına sahip olduğunu hatırlattı.
Uğurlu’ya göre suyun bu şekilde sürekli fiyat artışına konu edilmesi, temel ihtiyaç mantığıyla bağdaşmıyor.
“Temel su yasası ihlal ediliyor”
Uğurlu, su fiyatlandırmasının yasal çerçeveye uygun yürütülmediğini savunarak mevcut uygulamaları eleştirdi. Tüketiciyi korumaya yönelik düzenlemelerin göz ardı edildiğini ileri sürerek, “Aslında Temel Su Yasası Kanunu’na da aykırı.” değerlendirmesini yaptı.
Ayrıca 6502 sayılı tüketici mevzuatına dikkat çekerek, vatandaşların birçok noktada korumasız bırakıldığını ifade ederek, “6502 sayılı kanun ve ilgili mevzuat ihlal edilerek tüketiciler farklı alanlarda mağdur ediliyor.” bilgisini verdi.
Bu durumun yalnızca fiyat artışı değil, aynı zamanda hizmetin işleyişi açısından da sorunlu olduğu dile getirildi.
“Kurumlar ticari kazanç sağlayamaz”
Su hizmetinin kamu hizmeti olduğuna değinen Uğurlu, kurumların ticari mantıkla hareket etmemesi gerektiğini vurguladı. Uğurlu, fiyatlandırmanın yalnızca maliyet karşılığı olması gerektiğini söyleyerek, “Kurumlar ticari kazanç hedefleyemez. Girdi maliyetini karşılayacak kadar bir tarife uygulanması gerekir. Su faturaları artık birçok evde elektrik ve doğalgaz giderleriyle yarışır hale gelmiş durumda.” yorumuyla bu durumun sosyal açıdan sürdürülebilir olmadığını aktardı.
“Haksız kazanç yöntemi”
Sayaç okuma bedeli, atık su ücreti ve bakım gideri gibi kalemlerin faturaya eklenmesi de tepkilerin odağında yer aldı. Uğurlu, bu uygulamaların zamanla standart hale geldiğini ve faturaları şişirdiğini savunarak, “Faturalardaki ek ödemeler haksız kazanç yöntemine dönüşmüştür. Su zaten kaynaktan geliyor, altyapı sağlanıyor diye vatandaşın üzerine sürekli yeni kalemler eklenmesini doğru bulmuyoruz.” sözleriyle vatandaşın yalnızca kullandığı su kadar ödeme yapması gerektiğini ifade eden Uğurlu, mevcut sistemin şeffaf olmadığını ileri sürdü.
“VASKİ her dönemde mağduriyet yaratıyor”
Erhan Uğurlu, kurumun uygulamalarına ilişkin eleştirilerini sürdürerek, vatandaşların farklı dönemlerde benzer sorunlarla karşılaştığını dile getirip, “VASKİ her anlamda ve her dönemde ciddi tüketici mağduriyetlerine yol açabilecek uygulamalar yapıyor.” şeklinde konuştu.
Uğurlu’ya göre bu durum yalnızca fiyat politikasıyla sınırlı değil, aynı zamanda hizmetin genel işleyişine de yansıyor. Kurumun yaklaşımının vatandaş açısından güven sorunu oluşturduğunu da anlattı.
Tüketicilere başvuru çağrısı
Uğurlu, vatandaşların haklarını aramaları gerektiğini belirterek izlenecek yolları hatırlattı. Öncelikle kurumlara resmi başvuru yapılması gerektiğini vurgulayan Uğurlu, “Önce VASKİ’ye başvuru yapılmalı. Cevap alınamazsa Tüketici Hakem Heyeti’ne gidilmeli.” sözlerini sarf etti.
Başvuruların ilçe kaymakamlıkları üzerinden de yapılabileceğini belirten Uğurlu, sistemin vatandaş için erişilebilir olduğunu ancak bunun yeterince bilinmediğinin altını çizdi.
Kademeli su tarifesi önerisi
Su kullanımında daha adil bir sistem öneren Uğurlu, elektrik ve doğalgazda uygulanan modele benzer bir yapının suya da getirilmesi gerektiğini anlatarak, “10 metreküpe kadar düşük ücretli ya da ücretsiz bir sistem uygulanmalı. Bu hem israfı önler hem de dar gelirli vatandaşları korur.” diye konuştu.
