Hakkâri Milletvekili Öznur Bartın, yaklaşık 11 yıldır cezaevinde bulunan Kürtçe müzik sanatçısı Nudem Durak’ın sağlık durumu ve cezaevi koşullarına ilişkin iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı. Bartın, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde, Durak’ın tedaviye erişiminden infazının ertelenmesi taleplerine, Kürtçe savunma hakkından müzik enstrümanına erişimine kadar 9 soruya yanıt istedi.
Şırnak’ın Kumçatı (Dergûl) beldesinde yaşayan Kürt müzisyen Nudem Durak, 22 Nisan 2015’te tutuklandı. Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada 10 yıl, Kahramanmaraş 2. Ağır Ceza Mahkemesindeki ayrı bir davada ise 9 yıl 6 ay hapis cezasına mahkûm edildi. Toplam 19 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırılan Durak, Erzincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuluyor.
Nudem Durak’ın sağlık durumu Meclis gündeminde
Öznur Bartın’ın soru önergesinde, Durak’ın zehirli guatr ve kemik erimesi gibi sağlık sorunları yaşadığı, hastalığının ses tellerini tehdit ettiği ve müzik çalışmalarını sürdürmesini güçleştirdiği yönündeki açıklamalara yer verildi.
Durak’ın ailesi ve avukatının, sağlık sorunlarına rağmen cezaevinde tutulduğunu ve infazın ertelenmesi yönündeki başvuruların reddedildiğini belirttiği aktarıldı. Bartın, Durak’ın güncel sağlık durumunun bağımsız uzman hekimlerce değerlendirilip değerlendirilmediğini, kapsamlı bir sağlık kurulu raporu hazırlanıp hazırlanmadığını ve tedavi planının bulunup bulunmadığını sordu.
Milletvekili Bartın, sağlık durumunun yeniden değerlendirilmesi ve hastalıklarının ilerlemesini önleyecek tedbirlerin alınması konusunda Adalet Bakanlığının hangi adımları atacağını da gündeme getirdi.
Kürtçe savunma ve yaş tespiti iddiaları
Soru önergesinde, Durak’ın tutuklandığı sırada nüfus kayıtlarındaki karışıklık nedeniyle yaşının olduğundan büyük göründüğü, gerçekte 18 yaşından küçük olduğu ve yaş tespitine ilişkin taleplerin karşılanmadığı yönündeki avukat açıklamalarına da yer verildi.
Durak’ın Kürtçe savunma talebine rağmen Türkçe savunmaya zorlandığı ve uzun süre savunması alınmadan tutuklu yargılandığı iddialarını da Bakan Gürlek’e yönelten Bartın, bu iddiaların incelenmesi için herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığını sordu.
Kahramanmaraş’ta görülen dava kapsamında yakalandığı evin niteliğine ilişkin tutanakların gerçeği yansıtmadığı iddiası da önergedeki açıklamalar arasında yer aldı.
Müzik enstrümanına erişimi de soruldu
Nudem Durak’ın cezaevinde müzik çalışmalarını sürdürmesine ilişkin sorunlar da soru önergesinde yer aldı. Ailesi ve avukatının açıklamalarına göre Durak’ın müzik enstrümanının kırıldığı, kendisine gönderilen elektronik gitarın ise cezaevine alınmadığı belirtildi.
Bartın, mahpusların müzik, şiir, kitap ve diğer sanatsal faaliyetlerini sürdürebilmeleri için güvenlik gerekçeleriyle ölçülü sınırlamaları esas alan yasal ve idari düzenlemeler yapılıp yapılmayacağını sordu.
Önergede ayrıca Durak’ın ailesinin Erzincan’a ulaşımda güçlük yaşadığı, annesinin sağlık sorunları nedeniyle ziyaretlerin zorlaştığı ifade edildi. Hasta mahpusların aile desteğine ve düzenli ziyaretlere erişimini kolaylaştıracak yeni düzenlemelerin gündeme alınıp alınmayacağı da Bakanlığa yöneltilen sorular arasında yer aldı.
Hasta mahpuslar için yasal düzenleme talebi
Öznur Bartın, soru önergesinde Anayasa’nın yaşam hakkı, ifade özgürlüğü ve sanat faaliyetlerinin korunmasına ilişkin hükümlerine, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 16’ncı maddesine ve uluslararası insan hakları standartlarına dikkat çekti.
Bartın, ağır ve kronik hastalığı bulunan mahpusların uzman hekimlere ve hastanelere erişiminin güvence altına alınması, tedavilerinin gecikmeden yapılması ve sağlık durumlarının gerektirdiği durumlarda infazın ertelenmesine ilişkin kararların zamanında alınması gerektiğini belirtti.
Bu kapsamda Adalet Bakanlığına, son beş yılda hastalık nedeniyle infazın ertelenmesi için yapılan başvuruların sayısını, kabul ve ret oranlarını ve sonuçlandırılmayı bekleyen başvuru sayısını da sordu.
Bartın ayrıca hasta mahpusların sağlık hizmetlerine erişimini güvence altına alacak denetim ve erken müdahale mekanizmalarının nasıl işlediğinin açıklanmasını istedi.
Soru önergesinin son maddesinde ise 5275 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesinde değişiklik yapılması veya hasta mahpusların tedavi ve infazın ertelenmesine ilişkin güvencelerini güçlendirecek kapsamlı bir yasal düzenleme hazırlanmasının planlanıp planlanmadığı soruldu. Bartın, böyle bir çalışma bulunması hâlinde düzenlemenin takviminin açıklanmasını da talep etti.
