AK Parti tarafından hazırlanan ve kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulurken, pakete ilişkin değerlendirmeler de gelmeye başladı. Van Barosu avukatlarından Kadir Kutevi, yeni düzenlemeyi Van ve bölge halkının beklentileri açısından değerlendirerek, paketin özellikle infaz düzenlemeleri konusunda yetersiz kaldığını savundu.
Kutevi, bölgede uzun süredir cezaevlerindeki hükümlü ve tutuklulara yönelik bir düzenleme beklentisinin bulunduğunu hatırlatarak, sunulan teklifin bu taleplere karşılık vermediğini açıkladı.
“Bölgenin En Önemli Beklentisi İnfaz Düzenlemesiydi”
Yargı Paketi’nin ağırlıklı olarak yargı süreçlerinin hızlandırılmasına odaklandığını ifade eden Kutevi, “Bu pakette daha çok hukukun hızlı işlemesi, idare mahkemeleri ile icra mahkemelerinin daha etkin çalışması amaçlanıyor. Yargıdaki tıkanıklığın önünün açılmasına yönelik düzenlemeler var” dedi.
Ancak bölge halkının öncelikli talebinin farklı olduğuna dikkat çeken Kutevi, “Şu an bölge halkının en önemli talebi cezaevindeki tutuklularla ilgili bir infaz düzenlemesinin netleşmesiydi. İnfaz düzenlemesiyle ilgili herhangi bir çalışma yok. Bu ciddi bir eksikliktir.” şeklinde konuştu.
Türkiye genelinde cezaevlerinde bulunan binlerce hükümlü ve tutuklunun durumunun belirsizliğini koruduğunu belirten Kutevi, bu konuda kapsamlı bir düzenlemeye ihtiyaç olduğunu dile getirdi.
“Siyasi Suçlar Konusunda da Beklenti Vardı”
Kutevi, kamuoyunda özellikle barış süreci tartışmalarıyla birlikte bazı yasal değişiklik beklentilerinin oluştuğunu aktardı.
Örgüt propagandası, örgüt adına suç işleme ve üyelik suçları başta olmak üzere siyasi davalar kapsamında değerlendirilen dosyalara ilişkin adımlar beklendiğini ifade eden Kutevi, “Barış süreciyle bağlantılı olarak örgüt propagandası, örgüt adına eylem yapma, üyelik ve bazı siyasi suçlamalarla ilgili düzenlemeler bekleniyordu. Ancak infazla ilgili hiçbir şey yok.” sözlerini sarf etti.
Bu durumun bölgede soru işaretleri yarattığının altını çizen Kutevi, “Hem adli suçlar hem de siyasi suçlar açısından ciddi beklentiler vardı. Bu beklentilere cevap olabilecek bir yargı paketi kesinlikle değil” yorumunda bulundu.
“Hukukun İşleyişine Yönelik Düzenlemeleri Destekliyoruz”
Kutevi, paketin tamamına karşı olmadıklarını da vurgulayarak, yargının işleyişini kolaylaştıracak bazı maddeleri olumlu bulduklarını söyledi.
Özellikle idare mahkemeleri, borçlar hukuku ve yargısal süreçlerin hızlandırılmasına yönelik düzenlemelerin hukukçular tarafından desteklendiğini vurgulayan Kutevi, “Hukukun işlerliği açısından bakıldığında olumlu düzenlemeler var. İdare mahkemeleri ve bazı kanunlarda öngörülen değişiklikleri destekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Yargı Paketi’nde yer alan ve Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda yeniden düzenlenen “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması” (HAGB) sistemine de değinen Kutevi, bu düzenlemeyi olumlu karşıladıklarını ifade etti.
“HAGB’nin Yeniden Düzenlenmesi Değerli”
Anayasa Mahkemesi’nin daha önce HAGB uygulamasına ilişkin iptal kararları verdiğini hatırlatan Kutevi, “Bir kişinin hayatında ilk kez işlediği basit bir suç nedeniyle lekelenmemesi açısından HAGB önemli bir kurumdu. Bunun yeniden işlevsel hale getirilmesine yönelik teklifin değerli olduğunu düşünüyoruz.” diyerek yeni teklifin bu konuda boşluğu doldurmayı hedeflediğini anlattı.
Yargı Paketi’nde yer alan düzenlemeyle işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevi sırasında işlediği kötü muamele suçları HAGB kapsamı dışına çıkarılırken, uygulamanın diğer alanlarda yeniden şekillendirilmesi öngörülüyor.
Kadın Cinayetleri ve Cezasızlık Vurgusu
Kutevi, bölgede kadın cinayetleri ve kadına yönelik şiddet konusunda da daha güçlü yasal düzenlemeler beklendiğini dile getirdi.
Cezasızlık algısının toplumsal sorunları derinleştirdiğine dikkat çeken Kutevi, “Kadın cinayetleriyle ilgili cezasızlık anlayışının ortadan kaldırılmasına yönelik düzenlemeler bekliyorduk. Maalesef bu konuda da önemli bir adım göremiyoruz.” sözleriyle kadınlara yönelik suçlarda daha caydırıcı uygulamaların hayata geçirilmesi gerektiğini savundu.
“Eksiklikler Van ve Bölgede Soru İşaretleri Yaratıyor”
Kutevi, özellikle siyasi tutuklular ve infaz sistemiyle ilgili düzenlemelerin pakette yer almamasının Van başta olmak üzere bölge illerinde dikkatle takip edildiğini belirterek, “Siyasi tutuklamalarla ilgili infaz kanununda bir değişiklik beklentisi vardı. Bu değişiklikle ilgili hiçbir düzenleme bu yargı paketinde yer almıyor. Bu durum, sürecin sağlıklı ilerleyip ilerlemediği konusunda Kürt halkında ciddi şüpheler uyandırıyor.” bilgisini paylaştı.
TBMM’de görüşülmesi beklenen 12. Yargı Paketi; yargı süreçlerinin hızlandırılması, istinaf ve temyiz sisteminin yeniden düzenlenmesi, idare mahkemelerinde tek hakim uygulamasının genişletilmesi, noterlik işlemlerinin dijitalleştirilmesi ve HAGB sisteminin yeniden yapılandırılması gibi başlıklarda önemli değişiklikler içerirken, Van’daki hukuk çevreleri paketin özellikle infaz ve siyasi davalara ilişkin beklentileri karşılayıp karşılamayacağını tartışmaya devam ediyor.