Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınav, 13 Haziran Cumartesi günü Türkiye genelinde 8. sınıf öğrencilerinin katılımıyla gerçekleştirilecek. Birinci oturum olan sözel bölüm saat 09.30’da, ikinci oturum olan sayısal bölüm ise saat 11.30’da başlayacak. Sınav öncesinde değerlendirmelerde bulunan Uzman Psikolojik Danışman ve Türk Psikolojik Danışmanlar Derneği Van İl Başkanı Ferhat Men, öğrencilerin son günlerde yoğun kaygı yaşayabildiğini belirterek hem öğrencilere hem de ailelere önemli uyarılarda bulundu.
“Sınav Sabahı Değil, Bir Hafta Öncesinden Hazırlanın”
Sınav öncesi çalışma düzeni ve uyku alışkanlıklarının önemine dikkat çeken Men, “Uzmanlar genellikle sınavdan iki ya da üç gün önce yoğun çalışmayı bırakmayı öneriyor. Ben bu konuda biraz farklı düşünüyorum. Sınav öncesinde günlük rutinlerimizi koruyabiliriz. Sınav sabahı artık ders çalışmayıp temiz bir zihinle sınava girmek gerekir. Ancak sınavdan bir gün önce kısa tekrarlar yapılabilir. Çok yoğun olmayacak şekilde bazı önemli noktalara göz atılabilir” diyerek birçok öğrencinin yaptığı yaygın hataya işaret etti.
Uyku düzeninin son günlere bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Men, “Bazı öğrenciler sınava kadar uyku düzenlerini korumayıp sınav günü erken yatmaya çalışıyor. Bunun doğru olmadığını düşünüyorum. Uyku düzeni en az bir hafta önceden oluşturulmalıdır” ifadelerini kullandı.
“Aileler Sonuç Değil Süreç Odaklı Olmalı”
Sınav sürecinde ailelerin tutumunun öğrencilerin psikolojisi üzerinde doğrudan etkili olduğuna değinen Men, “Ailelerin dikkat etmesi gereken en önemli konulardan biri çocukla kurdukları iletişimdir. Sürekli başarı ve sonuç odaklı konuşmaların çocuklara zarar verdiğini, üzerlerinde fazla stres oluşturduğunu görüyoruz. Bu süreçte ailelerden ricamız, başarıdan çok sürece odaklanmalarıdır. Çocuğa her durumda yanında olacakları mesajını vermeleri gerekir. Başarılı olsa da başarısız olsa da desteklerinin devam edeceğini hissettirmeleri çok önemlidir. Çok fazla sınav konuşulmamalı ve sınav başarısıyla ilgili sürekli yorum yapılmamalıdır. Çünkü bunlar bizim çocuklarımız ve her zaman çocuklarımız olarak kalacaklar. Önemli olan yalnızca bir sınavdaki başarı değildir.” diyerek başarı baskısının çocuklarda kaygıyı artırdığına dikkat çekti.
“Kaygı Normaldir, Panik Yapmak Değil”
Sınav anında yaşanan stresin doğal bir durum olduğunu ifade eden Men, “Sınav sırasında yaşanabilecek stres ve kaygı son derece doğal duygulardır. Özellikle sınavın ilk 5-10 dakikasında heyecan hissedebilirsiniz. Bu çok normaldir. Böyle durumlarda nefes alışverişinize odaklanıp dikkatinizi tekrar sınava yönlendirebilirsiniz” şeklinde konuştu.
Kaygının fiziksel belirtilerine de değinen Men, “Avuç içlerinin terlemesi, hızlı nefes alıp verme, ağız kuruluğu, kalp atışlarının hızlanması ve okuduğunu anlamakta zorlanma gibi belirtiler görülebilir. Bunlar bedenin verdiği doğal tepkilerdir ve geçicidir. Sınavın ilk dakikalarında sorulara odaklandığınız sürece bu belirtilerin kısa sürede azaldığını göreceksiniz” diye konuştu.
“Çocukları Dinleyin, Hemen Tavsiye Vermeyin”
LGS’ye girecek öğrencilerin aynı zamanda ergenlik döneminde bulunduğunu hatırlatan Men, “Ben her zaman konuşmanın iyileştirici olduğuna inanıyorum. Çocukların duygularını ifade etmelerine izin verilmelidir. Sözleri kesilmemeli ve hemen tavsiye verilmemelidir. Çünkü çoğu zaman tavsiye, vereni rahatlatır. Sizlerden ricam; çocukları dinleyin, anlamaya çalışın ve yanlarında olun. Kaygılarını ve streslerini anlamaya çalışın. ‘Biz senin yaşındayken bunları yapardık’ gibi üstten bakan ifadeler yerine, ‘Evet, bu duyguyu hissediyorsun çünkü bu senin için önemli bir süreç’ gibi empati içeren cümleler kurmak çocukları rahatlatacaktır.” sözleriyle ailelerin çocuklarla empati kurmasının önemine dikkat çekti.
“Bu Bir Yarış Değil, Gelecek Yolculuğu”
Çevre baskısının öğrenciler üzerindeki etkilerine de değinen Men, “Kendini kanıtlama ve başarılı görünme isteği oldukça yaygın. Bu durum çocuklarda sürekli bir yarış içinde olma hissi oluşturuyor ve performans baskısını artırıyor. Bizim istediğimiz şey performans odaklı değil, içsel motivasyonla hareket eden bireyler yetiştirmek. Evet, bu sınav önemli. Yüksek puan alan öğrenciler istedikleri okullara yerleşebilirler. Ancak bu bir yarış değil, bir gelecek yolculuğudur. Her çocuğun kendi hedefleri ve kendi yolu vardır.” sözlerini sarf etti.
Öğrencilere Son Mesaj
Açıklamasının sonunda öğrencilere seslenen Ferhat Men, sınavın hayatın yalnızca bir aşaması olduğunu vurgulayarak, “Sevgili öğrenciler, bu süreç geçecek. Bu yalnızca hayatınızdaki bir aşama. Bunun üstesinden gelebileceğinize inanıyorum. Gelemediğiniz durumlarda da bunun dünyanın sonu olmadığını unutmayın. Hepiniz değerlisiniz. Hepiniz geleceğimiz için çok önemlisiniz. İleride çok güzel noktalara geleceksiniz ve bunun tek yolu bir sınavda başarılı olmak değildir. Hepinize şimdiden emeğiniz ve çabanız için teşekkür ediyorum.” ifadesiyle konuşmasını sonlandırdı.
Öte yandan LGS 2026 sonuçlarının 10 Temmuz 2026 tarihinde açıklanacağı bildirildi.