Van’da gelişen ayakkabı teknolojisine rağmen, kara lastik ayakkabılar kırsalda yaşayanların ilk tercihi olmayı sürdürüyor. Dayanıklılığı, su geçirmemesi ve kaymaz yapısıyla köy halkının vazgeçilmez eşyaları arasında yer alan bu ayakkabılar, deyim yerindeyse modern ayakkabı teknolojisine meydan okuyor.
Yeni yıl ve kış mevsimiyle birlikte şehirlerde yaşayanlar mağazalara akın ederek modern ayakkabılar satın alırken, kırsalda yaşayanların uğradığı merkezlerin başında hâlâ kara lastik ayakkabı satan küçük dükkânlar geliyor.
Van’da yıllardır kara lastik ayakkabı satışı yapan esnaf Mehmet Salih İshak, bu ayakkabıların modası geçmeyen nadir ürünlerden biri olduğunu vurguluyor. İshak, dükkânında en çok tercih edilen ayakkabıların başında kara lastiklerin geldiğini belirterek şunları söyledi:
“Satışlarımız eskisi kadar yoğun değil ama hâlâ iyi durumda. Daha çok köylüler gelip alıyor. Yılbaşı döneminde ise bazı müşteriler eğlencesine satın alıyor. Çeşitleri değişiyor; astarlı ve astarsız modeller var. Kadınlar için topuklu ve düz olmak üzere iki farklı çeşidi bulunuyor. Modası asla geçmiyor. Diğer adı ‘cızlavit’. 1937’den beri üretiliyor ve hâlen rağbet görüyor.”
Kültürel Bir Miras
Kara lastik ayakkabılar, sadece bir giyim ürünü değil; aynı zamanda Anadolu’nun kırsal yaşam kültürünün bir parçası. Nesiller boyunca kullanılan bu ayakkabılar, geçmişle bugün arasında köprü kurarak hem nostaljik hem de pratik bir değer taşıyor.
