Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Nisan ayında enflasyonu aylık yüzde 4,18, yıllık yüzde 32,37 olarak açıklamasının ardından Van’da yurttaşlar ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Vatandaşlar, özellikle son dönemde artan fiyatlar ve sabit kalan gelirler nedeniyle geçim şartlarının zorlaştığını dile getirdi. Yurttaşların ifadeleri, açıklanan enflasyon verilerinin günlük yaşamdaki karşılığını ortaya koydu.
“Zor geçiniyoruz, her şey pahalı”
Van’da konuşan yurttaşlar, özellikle temel gıda ürünlerindeki fiyat artışlarına dikkat çekti. Vatandaşlar, temel ihtiyaç ürünlerine gelen zamların bütçelerini zorladığını ifade etti. Alım gücünün düştüğünü belirten yurttaşlar, eskisine kıyasla daha az ürün alabildiklerini dile getirerek, “Zor geçiniyoruz yani, vallahi zor. Domates, salça, et, biber… her şey pahalı, memnun değiliz.” ifadelerine yer verdi.
Vatandaşlar, gıda harcamalarının hane bütçesindeki payının arttığını ve bu durumun diğer ihtiyaç kalemlerini karşılamayı zorlaştırdığını söyledi.
“Yatırım yok, değişen bir şey yok”
Kentte üretim ve istihdam olanaklarının sınırlı olduğunu dile getiren yurttaşlar, ekonomik faaliyetlerin yetersizliğine işaret etti. Van’da sanayi yatırımlarının bulunmadığını aktaran vatandaşlar, “Van’da zaten fabrika yok, geçim sağlayacak bir şey yok. Burası hep aynı, değişen bir şey yok. Van’da yatırım yok, her şey çok pahalı.” diyerek uzun süredir benzer sorunların devam ettiğini söyledi.
Yurttaşlar, iş imkanlarının sınırlı olmasının özellikle dar gelirli kesimleri daha fazla etkilediğini ifade etti.
Çözüm arayışı: üretim ve sınır ticareti
Bazı yurttaşlar, ekonomik sorunlara ilişkin çözüm önerilerini de anlattı. Bölgenin tarım ve hayvancılık potansiyeline dikkat çeken vatandaşlar, “Sınır kapıları ve tarım-hayvancılık desteklenirse ekonomi düzelir. Üretim modeli olmazsa ekonomi sıkıntıya girer, sınır ticareti kolaylaşırsa bu sıkıntılar azalır.” sözleriyle bu alanların desteklenmesi gerektiği vurgulandı.
Yurttaşlar, sınır ticaretinin canlandırılmasının bölge ekonomisine katkı sağlayabileceğini belirtti.
“Faturalar altında eziliyoruz”
Ekonomik koşulların farklı kesimler üzerindeki etkisi de röportajlara yansıdı. Özellikle sabit gelirli yurttaşlar, “Esnafın durumu gerçekten çok sıkıntılı. Emekliyim, aldığım para faturaları zor karşılıyor; doğalgaz, elektrik, su derken elde bir şey kalmıyor.” söylemiyle artan giderler karşısında zorlandıklarını yorumladılar.
Vatandaşlar, zorunlu harcamaların arttığını ve gelirlerinin bu giderleri karşılamakta yetersiz kaldığını dile getirdi.
“Geçim sıkıntısı burada daha ağır”
Van’da yaşayan yurttaşlar, ekonomik koşulların bölgesel olarak daha yoğun hissedildiğini belirterek, “Bölgede savaş var, bunun ekonomiye etkisi büyük. Zaten öncesinde de ekonomi iyi değildi. Geçim sıkıntısı burada daha fazla hissediliyor.”
Bir başka yurttaş, “Çalışmayan ve geliri olmayan için bu şartlar çok daha zor. Bu pahalılıkta giderleri karşılamak mümkün değil, mecburi bir mağduriyet var.” dedi.
Başka bir yurttaş ise, “Sınır kapısı olup da geçim sıkıntısını çeken belki tek yeriz.” şeklinde konuştu.
