Sosyal medya platformlarında ve internet haber sitelerinde hızla yayılan emeklilere vergisiz araç müjdesi iddiaları, milyonlarca vatandaşı büyük bir heyecan içinde bıraktı. Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında muhalefet milletvekilleri tarafından sunulan yeni kanun teklifinin ardından, bu uygulamanın ne zaman yürürlüğe gireceği ve kimlerin yararlanabileceği sorusu en çok arananlar listesine girdi. Kamuoyunda geniş yankı bulan bu düzenleme teklifi yasalaşırsa, milyonlarca emeklinin ilk defa binek araç sahibi olması için kapılar ardına kadar aralanmış olacak.
Gündemi meşgul eden taslağın detaylarına bakıldığında, hak sahipleri için oldukça katı kuralların devrede olacağı görülüyor. Kanun teklifine göre emekli vatandaşlar bu muafiyet hakkından hayatları boyunca sadece 1 kez faydalanabilecek. Vergiden muaf şekilde satın alınan sıfır otomobiller, ruhsat tarihinden itibaren 5 yıl boyunca hiçbir şekilde bir başkasına satılamayacak veya devredilemeyecek. Bu süreden önce satış yapmak isteyenler, devletin almadığı tüm Özel Tüketim Vergisi tutarını gecikme faiziyle birlikte geri ödemek zorunda kalacak; düzenlemenin tek istisnası ise deprem, sel veya ağır kazalar sonucu aracın hurdaya çıkması olarak belirlendi.
Otomotiv Sektörü Uzmanlarından Altyapı Ve Trafik Krizi Uyarıları
Ülkemiz genelinde yaklaşık 17 milyon emekli vatandaşın yaşadığı göz önüne alındığında, bu hakkın kullanılmasının yaratacağı ekonomik ve lojistik etkiler uzmanları ciddi şekilde endişelendiriyor. Türkiye genelinde halihazırda trafiğe kayıtlı yaklaşık 34 milyon adet motorlu kara taşıtı bulunuyor ve normal şartlar altında her yıl ortalama 1,2 milyon yeni araç piyasaya sürülüyor. Söz konusu yasanın kabul edilmesi durumunda oluşacak talep patlamasının, mevcut şehir içi altyapılarını tamamen felç edebileceği belirtiliyor.
Senaryolara göre emekli nüfusun tamamının bu avantajdan 5 yıllık süreçte faydalanması halinde, yollara her yıl fazladan 3,4 milyon yeni otomobil eklenecek. Şirketlerin ve diğer vatandaşların olağan alımları da hesaba katıldığında, 5 yılın sonunda trafikteki toplam araç mevcudunun 57 milyonu aşabileceği hesaplanıyor. Emeklilerin yalnızca %50,0'sinin bu imkandan yararlandığı iyimser tabloda bile araç sayısı 48,5 milyona ulaşıyor ki bu durumun devasa otopark krizlerine, akaryakıt tüketim patlamasına ve yedek parça tedarik zincirlerinin kırılmasına yol açabileceği vurgulanıyor.
İkinci El Araç Piyasasında Yaşanabilecek Muhtemel Fiyat Dalgalanmaları
Sektör temsilcileri ve ekonomi analistleri, böylesine büyük bir muafiyet adımının piyasadaki fiyat dengelerini kökten değiştireceğini ifade ediyor. Kısa süre içinde milyonlarca ucuz sıfır kilometreli aracın piyasaya girmesi, ikinci el otomobil pazarında çok sert fiyat düşüşlerini beraberinde getirebilir. Mevcut durumda yüksek bedeller ödeyerek araç satın almış olan vatandaşların ciddi bir mal varlığı kaybı yaşayacağı ve piyasadaki genel ticaret hacminin sekteye uğrayabileceği dile getiriliyor.
Bunun yanı sıra vergisiz otomobil ithalatının hızla artması, ülkenin dış ticaret dengesi üzerinde de olumsuz bir baskı oluşturma riski taşıyor. Cari açığın tırmanması endişesi hükümet kanadının konuya temkinli yaklaşmasına neden olurken, bütçe gelirlerinde oluşacak büyük vergi kaybı da maliye politikalarını zorlayabilir. Otomotiv distribütörleri ise fabrikaların bu düzeyde ani ve devasa bir talebi karşılamakta yetersiz kalacağını, teslimat sürelerinin yıllarca uzayabileceğini kaydediyor.
Muafiyet Sonrası Popüler Modellerin Tahmini Net Satış Rakamları
Mevcut yasal mevzuat çerçevesinde hesaplama yapıldığında, muafiyet kapsamındaki araçların liste fiyatından Özel Tüketim Vergisi oranı direkt düşülüyor ve kalan tutara sadece %20,0 oranındaki Katma Değer Vergisi yansıtılıyor. Bu formül üzerinden yapılan güncel piyasa analizlerine göre en çok tercih edilen bazı binek otomobillerin net fiyatları oldukça cazip seviyelere geriliyor. Ülkemizde üretimi yapılan ve ithal edilen popüler modellerin bu kapsamdaki muhtemel maliyetleri netleşmeye başladı.
Düzenlemenin yasalaşması halinde en çok talep görmesi beklenen Fiat Egea Easy 1,6 dizel manuel versiyonun fiyatı 786 bin 200 liraya kadar düşerken, aynı modelin otomatik şanzımanlı seçeneği 991 bin 900 liradan alıcı bulabilecek. Geniş ailelerin tercihi olan Toyota Corolla 1,5 Vision Plus Multidrive S modelinin net maliyeti 1 milyon 56 bin 451 lira olarak hesaplanırken, çevreci motor seçeneği sunan Toyota Corolla 1,8 Hybrid Dream e-CVT versiyonu ise 1 milyon 352 bin 140 lira seviyesinden listelenecek. Şehir içi kullanımıyla öne çıkan Renault Clio Evolution Plus TCe EDC 115 beygirlik versiyonun ise yaklaşık 1 milyon 16 bin 666 liraya mal olması bekleniyor.
