Sosyal devlet anlayışı çerçevesinde yürütülen yeni çalışmalar kapsamında, dar gelirli aileler ile en alt sınırdan maaş alan emeklileri yakından ilgilendiren dev bir adım atılıyor. Ekonomi yönetiminin üzerinde titizlikle durduğu Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, kısaltılmış adıyla GETAD projesi, sosyal yardım mekanizmasında adeta yeni bir devri başlatmayı hedefliyor. Mevcut uygulamalardan farklı olarak doğrudan kişisel maaş miktarına değil, toplam hane gelirine odaklanan bu yeni yaklaşım, ekonomik açıdan zorlanan ailelerin bütçesini doğrudan takviye etmeyi amaçlıyor. Türkiye genelinde milyonlarca vatandaşı kapsayacak olan düzenleme sayesinde, refah seviyesinin belirli bir standartın altında kalmasının önüne geçilmesi planlanıyor.
Söz konusu model kapsamında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bürokratları teknik detaylar üzerinde aralıksız bir mesai yürütüyor. Ülke genelindeki ekonomik veriler ve hane başı düşen gelir oranları titizlikle analiz edilirken, sistemin sürdürülebilir bir mali yapıya kavuşturulması esas alınıyor. İhtiyaç sahibi ailelerin hayat standartlarını gözle görülür şekilde iyileştirmeyi hedefleyen bu adımlar, aynı zamanda sosyal yardımların çok daha adil ve bütüncül bir yaklaşımla dağıtılmasına imkan sağlayacak. Bu kapsamlı çalışmanın hayata geçmesiyle birlikte, yoksulluk sınırının altında kalan vatandaşlar için yeni bir ekonomik koruma kalkanı oluşturulmuş olacak.
Düşük Maaşlı Emeklilerin Ekonomi Bütçesi Takviye Edilecek
Son dönemde yapılan taban aylık düzenlemelerine rağmen yaşam maliyetleri karşısında zorlanan emekliler, GETAD projesinin en öncelikli hedef kitlesi arasında yer alıyor. SGK girişi 1999 öncesinde veya sonrasında gerçekleşmiş fark etmeksizin, alt sınırda aylık alan milyonlarca emekli vatandaş için bu sistem yeni bir nefes borusu niteliği taşıyor. Aile içerisinde emekli maaşı dışında başka bir düzenli gelirin bulunmaması durumunda, hane bütçesi devlet tarafından belirlenecek olan asgari gelir eşiğine kadar tamamlanacak. Böylece tek bir emekli aylığıyla birden fazla nüfusa bakmak zorunda kalan ailelerin yaşadığı finansal darboğazın doğrudan önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ekonomi yetkilileri, emeklilerin alım gücünü artırmaya yönelik bu yeni mekanizmanın sadece sabit bir nakit yardımı olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Sistem, emekli vatandaşın durumunu dönemsel olarak takip edecek ve hanedeki kişi sayısı, kira gideri, kronik hastalık durumu gibi kritik parametreleri hesaplamalara dahil edecek. Böylelikle standart bir yardım ödemesi yerine, tamamen kişiye ve haneye özgü dinamik bir destek tutarı belirlenmiş olacak. Yapılacak bu düzenlemelerle birlikte, özellikle büyükşehirlerde yaşayan ve yüksek kira giderleriyle mücadele eden düşük maaşlı emeklilerin üzerindeki mali yükün en az %30 ila %40 oranında hafifletilmesi öngörülüyor.
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi Mekanizması Çalışıyor
Hazırlıkları sürdürülen sistemin işleyiş mantığı, haneye giren toplam gelirin önceden belirlenmiş olan yoksulluk veya geçim eşiği ile kıyaslanması esasına dayanıyor. Yapılacak detaylı incelemelerde aile bireylerinin tüm kayıtlı gelirleri, taşınır ve taşınmaz varlıkları dijital altyapı aracılığıyla entegre bir şekilde sorgulanacak. Belirlenen sınırın altında kalan hane gelirleri için aradaki fark hesaplanacak ve bu fark doğrudan hak sahibinin banka hesabına aylık olarak aktarılacak. Bu yöntem sayesinde sosyal yardımların mükerrer kullanımı engellenirken, kaynağın gerçekten ihtiyaç sahibi olan doğru kesimlere en hızlı şekilde ulaşması sağlanacak.
Uygulamanın hayata geçirilmesiyle birlikte destek miktarları da sabit bir rakamdan oluşmayacak, tamamen hanenin ekonomik açığına göre değişkenlik gösterecek. Örneğin hane geliri belirlenen alt sınırın %20 altında kalan bir aileye farklı, %50 altında kalan bir aileye ise daha yüksek oranda finansal katkı sunulacak. Bütçe olanakları doğrultusunda esnetilebilecek olan bu esnek destek modeli, sosyal yardım sistemindeki verimliliği en üst seviyeye çıkarmayı vaat ediyor. Kişilerin çalışma teşvikini kırmayacak şekilde kurgulanan modelde, haneden birinin istihdama katılması durumunda yardımların aniden kesilmesi yerine kademeli olarak azaltılması seçeneği de değerlendiriliyor.
Geniş Kapsamlı Ekonomi Paketinin Detayları Şekilleniyor
Hükümetin üzerinde çalıştığı geniş kapsamlı ekonomik tedbirler paketi yalnızca sosyal yardımlarla sınırlı kalmıyor, dar gelirli kesimi destekleyen 3 kritik ayaktan oluşuyor. Bu bütüncül planın ilk ayağını alt ve orta gelir grubunun konut erişimini kolaylaştıracak olan dev sosyal konut projeleri oluşturuyor. Planın ikinci ayağında istihdamı korumak ve üretimi desteklemek amacıyla KOBİ’lerin uygun koşullu finansmana erişimi kolaylaştırılırken, üçüncü ve en önemli ayağını ise emekliler ile dar gelirlilerin doğrudan bütçesini destekleyen GETAD modeli oluşturuyor. Birbiriyle entegre şekilde yürütülecek bu politikalar sayesinde makroekonomik dengeler korunurken sosyal refahın artırılması hedefleniyor.
Yasa teklifinin teknik ve mali boyutundaki çalışmalar tamamlandıktan sonra metnin ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulması bekleniyor. Meclis ihtisas komisyonlarında görüşülecek olan yasa tasarısı, yasalaşma sürecinin ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Uygulama takviminin netleşmesiyle birlikte başvuru şartları, gelir sınırları ve ödeme miktarları kamuoyuna resmi kanallar aracılığıyla ilan edilecek. Milyonlarca dar gelirli vatandaş ve emekli, Meclis'in açılmasıyla birlikte gündemin ilk sıralarına oturacak olan bu tarihi düzenlemeden çıkacak kararları heyecanla bekliyor.
