Afrika’yı olduğundan küçük, Avrupa ve Kuzey Amerika’yı ise daha büyük gösteren geleneksel Mercator haritasının yerine “Equal Earth” adı verilen yeni harita modelinin kullanılması gündeme geldi.
164 Ülkenin Desteğiyle Kabul Edildi
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda görüşülen karar tasarısı, 164 ülkenin desteğiyle kabul edildi. Amerika Birleşik Devletleri karara karşı oy kullanırken, 6 ülke çekimser kaldı.
Yeni harita projesi, dünya üzerindeki kıtaların ve ülkelerin yüzölçümlerini daha gerçekçi biçimde göstermeyi amaçlıyor. Bu yönüyle kararın, uzun yıllardır kullanılan Batı merkezli coğrafi algının değiştirilmesi açısından önemli bir adım olduğu değerlendiriliyor.
Mercator Haritası Tarihe Karışıyor
1569 yılında denizci ve haritacı Gerardus Mercator tarafından hazırlanan Mercator projeksiyonu, özellikle denizcilikte yön bulmayı kolaylaştırması nedeniyle yüzyıllar boyunca kullanıldı. Ancak bu harita yöntemi, kutuplara yaklaştıkça kara parçalarını gerçekte olduğundan çok daha büyük gösteriyor.
Mercator haritasında Grönland, neredeyse Afrika kıtasıyla aynı büyüklükte görülürken, Afrika’nın gerçek yüzölçümü olduğundan küçük algılanıyor. Benzer şekilde Avrupa da kendisinden çok daha büyük olan Güney Amerika’dan daha genişmiş gibi görünüyor.
Birleşmiş Milletler’in desteklediği “Equal Earth” haritası ise kıtaların birbirlerine oranla gerçek büyüklüklerini koruyor. Bu modelde özellikle Afrika, Güney Amerika, Asya ve Okyanusya kıtaları haritada daha geniş ve gerçekçi biçimde yer alıyor.
“Haritalar Tarafsız Değildir”
Karar tasarısını sunan Togo’nun Dışişleri Bakanı Robert Dussey, haritaların yalnızca coğrafi araçlar olmadığını, aynı zamanda insanların dünyayı algılama biçimini de etkilediğini belirtti.
Dussey, haritaların eğitimden siyasete, toplumsal algıdan ülkeler arasındaki güç ilişkilerine kadar birçok alanda etkili olduğunu ifade ederek, dünyayı çarpık gösteren haritaların nesiller boyunca yanlış bir coğrafi anlayış oluşturduğunu söyledi.
Yeni harita modelinin, kıtaların gerçek büyüklüklerinin daha doğru anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Fransa’dan Destek
Yeni harita kararına destek veren ülkelerden biri de Fransa oldu. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, Mercator haritasının ABD, Rusya ve Çin gibi ülkeleri olduğundan daha büyük bir coğrafi konuma sahipmiş gibi gösterdiğini belirtti.
Barrot, harita değişikliğinin dünyayı değiştirmeyeceğini ancak dünya algısındaki çarpıklıkları düzeltmek açısından önemli olduğunu ifade etti.
Okullarda ve Resmi Kurumlarda Kullanılması Planlanıyor
Birleşmiş Milletler’in çağrısıyla birlikte Equal Earth haritasının önümüzdeki yıllarda uluslararası kuruluşlarda, resmi kurumlarda ve okul müfredatlarında daha fazla kullanılması bekleniyor.
Kararın, dünya coğrafyasının daha doğru öğretilmesi ve ülkelerin yüzölçümlerinin gerçek oranlarıyla anlaşılması açısından yeni bir dönemin başlangıcı olması hedefleniyor.
Böylece yaklaşık 500 yıldır kullanılan Mercator merkezli harita anlayışının zamanla geri plana çekilmesi ve daha dengeli bir dünya tasvirinin yaygınlaşması amaçlanıyor.
