Türkiye’yi derinden sarsan ve “Asrın Felaketi” olarak nitelendirilen 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin acı bilançosu, aradan geçen zamana rağmen hafızalardaki tazeliğini koruyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2023 yılı ölüm ve ölüm nedenleri istatistiklerine göre, depremlerde hayatını kaybeden Türk vatandaşlarının sayısı 45 bin 784 olarak açıklandı.
AFAD verilerine göre ise depremin etkilediği 11 ilde toplam 50 bin 96 kişi yaşamını yitirirken, 107 bin 204 kişi yaralandı. Hayatını kaybedenlerin 6 bin 807’sinin yabancı uyruklu olduğu tespit edildi. Böylece 6 Şubat depremleri, Türkiye tarihinde en fazla can kaybına neden olan afet olarak kayıtlara geçti.
11 İli Yıkan Büyük Felaket
6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde 7,7 büyüklüğünde, aynı gün Elbistan merkezli 7,6 büyüklüğünde meydana gelen iki büyük deprem; Kahramanmaraş, Hatay, Gaziantep, Adıyaman, Malatya, Kilis, Şanlıurfa, Adana, Osmaniye, Diyarbakır ve Elazığ’da büyük yıkıma yol açtı. İlk deprem 65 saniye, ikinci deprem ise 45 saniye sürdü.
Depremler Türkiye’nin Karadeniz kıyılarından Mısır’a kadar hissedilirken, Suriye’de de en az 8 bin 476 kişinin hayatını kaybettiği, 122 binden fazla kişinin yaralandığı bildirildi.
Milyonlar Etkilendi, Yüz Binlerce Bina Yıkıldı
Depremler, Almanya’nın yüz ölçümüne yakın bir alanda etkili oldu ve yaklaşık 15 milyon kişiyi, yani Türkiye nüfusunun yüzde 16’sını doğrudan etkiledi. Resmi raporlara göre 38 bin 901 bina tamamen yıkıldı. Cumhurbaşkanlığı raporunda ise 11 ilde toplam 518 bin konutun yıkıldığı veya ağır hasar aldığı, 128 bin 778 konutun ise orta hasarlı olduğu belirtildi.
En fazla yıkımın yaşandığı iller Hatay, Kahramanmaraş ve Gaziantep olurken, Hatay’da 13 bin 883 bina yerle bir oldu.
Ruhsatsız Yapılar ve Devam Eden Soruşturmalar
Hatay Cumhuriyet Başsavcısı Ahmet Çelikkol, depremde can kaybının yaşandığı 1.759 bina hakkında soruşturma yürütüldüğünü, bu binalardan 975’inin ruhsatsız yapı olduğunun tespit edildiğini açıkladı.
Arama Kurtarma Seferberliği
Depremin ardından 26 bin binada arama kurtarma çalışması yürütüldü. AFAD koordinasyonunda Türkiye genelinden ve 94 ülkeden gelen toplam 141 binden fazla personel görev aldı. Enkaz altından 185 saat sonra kurtarılan 67 yaşındaki Hüseyin Berber, depremin simge isimlerinden biri oldu.
Birleşmiş Milletler tahminlerine göre yaklaşık 1,5 milyon kişi deprem sonrası evsiz kaldı. Bölgeye 1 milyon çadır sevk edilirken, 645 bin çadır kuruldu. 3 milyon 549 bin afetzede başka illere tahliye edildi.
Artçı Depremler ve Yeniden İnşa Süreci
Kandilli Rasathanesi’ne göre, depremlerin ardından bir yıl içinde bölgede 45 bin 756 artçı deprem meydana geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, toplam 650 bin yeni konutun yapılacağını açıklarken, TOKİ aracılığıyla inşa edilecek konut sayısının 850 bine çıkarılması hedeflendi.
Anma Programları Sürüyor
Depremin yıl dönümlerinde başta Malatya olmak üzere birçok ilde anma programları düzenleniyor. Saat 04.17’de yapılan saygı duruşları ve dualarla hayatını kaybedenler rahmetle anılıyor. Türkiye genelinde milyonlarca kişi, “Unutmadık, unutturmayacağız” mesajlarıyla kayıplarını yad etmeyi sürdürüyor.
