Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde yürütülen yeni düzenleme kapsamında iki yıl boyunca üst üste işlenmeyen tarım arazileri Bakanlık eliyle kiraya verilerek ekonomiye kazandırılıyor. Taşradaki teşkilatlar bünyesinde kurulan Arazi Tespit Komisyonları, bölgedeki tarlaları mercek altına alarak atıl durumdaki parselleri tek tek kayıt altına alıyor. Üretim sezonu boyunca ekilmeyen, dikilmeyen veya boş bırakılan alanlar detaylı incelemelerin ardından resmi listelere dahil ediliyor.
Arazi sahipleri için hak haklayıcı mekanizmalar da süreç içerisinde titizlikle işletiliyor. Tarlasını mecburi sebeplerle ekemeyen ya da nadas takvimine uygun şekilde boş bırakan mülk sahipleri, ilan edilen listelere yasal süreler içerisinde itiraz hakkını kullanabiliyor. Komisyonların yaptığı değerlendirmeler sonucunda mülkiyet hakkına hiçbir şekilde dokunulmadan sadece kullanım hakkı geçici olarak üreticilere devrediliyor.
İtiraz Süreçlerinin Ardından Başlayan Sezonluk Kiralama İşlemleri
Listelerin kesinleşmesiyle birlikte İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri kiralama safhasını başlatıyor. Söz konusu kiralama işlemleri uzun vadeli bir devir niteliği taşımayıp sadece 1 üretim sezonunu kapsayacak şekilde planlanıyor. Tarlayı kiralayarak tarımsal faaliyette bulunmak isteyen girişimciler ve çiftçiler, ilgili kamu kurumlarına dilekçe ve talep formlarıyla başvuruda bulunabiliyor.
Belirlenen kiralama takvimi doğrultusunda başvurular puanlama ve emsal kriterlerine göre süzgeçten geçiriliyor. Bölgedeki üretim dengesini bozmayacak şekilde yapılan tahsislerde, toprağın verimli kullanılması ana hedef olarak belirleniyor. İlgili sezonda üretim yapmak isteyen çiftçiler, gerekli şartları sağladıkları takdirde arazinin işletmesini üstlenme fırsatı elde ediyor.
Emsal Rayiç Bedeller Üzerinden Hesaplanan Kira Gelirleri Sahibine Aktarılıyor
Kira ücretlerinin belirlenmesinde herhangi bir keyfilik önlenerek tamamen bilimsel ve bölgesel veriler esas alınıyor. Komisyonlar, kiralanacak alanın çevresinde bulunan en az 3 benzer nitelikteki arazinin mevcut kiralama bedellerini inceleyerek alt sınırı oluşturuyor. Sulu tarım yapılan araziler için sulu arazi rayici, kıraç ve susuz alanlar için ise kıraç arazi standartları uygulanıyor.
Elde edilen tüm finansal gelir devlet hazinesine değil, doğrudan tapu sahibinin hesabına aktarılıyor. Bu sayede yıllardır hiçbir ekonomik getiri sağlamayan atıl topraklar, maliklerine düzenli bir gelir kapısı oluşturuyor. Mülk sahiplerinin bu süreçten çıkmak için tek yapması gereken işlem ise sonraki sezonda tarlayı kendilerinin ekeceğini beyan etmek veya kendi imkanlarıyla bir üreticiye devretmek oluyor.
Tarımsal Üretimde Alan Genişletmek İsteyen Çiftçiler İçin Yeni Fırsatlar
Bu uygulama, ekim alanını büyütmek isteyen ancak coğrafi olarak uygun toprak bulmakta zorlanan üreticiler için önemli bir imkan sunuyor. Özellikle buğday, arpa, mercimek, nohut gibi hububat ve bakliyat ürünleri ile sebze yetiştiriciliğinde sezonluk kiralama yöntemi oldukça verimli sonuçlar üretiyor. Ağaçlandırma veya uzun yıllar gerektiren meyvecilik faaliyetleri ise sezonluk konseptin dışında tutuluyor.
Kiralanan alanlarda yapılan tüm tarımsal faaliyetler resmi sistemlere işleniyor. Üreticilerin Çiftçi Kayıt Sistemi kaydı yapılarak devletin sağladığı gübre, mazot ve tohum desteklerinden eksiksiz yararlanması sağlanıyor. Böylece hem rekolte artışı hedefleniyor hem de tarımsal verimlilik en üst seviyeye çıkarılıyor.
Miras Yoluyla Hisseli Hale Gelen Araziler Yeniden Ekonomiye Kazandırılıyor
Ülke genelinde boş kalan tarım arazilerinin büyük bir kısmını çok ortaklı miras mülkleri oluşturuyor. Hissedarlar arasındaki anlaşmazlıklar veya bazı ortaklara ulaşılamaması nedeniyle senelerdir işlenemeyen alanlar bu model sayesinde yeniden üretime açılıyor. Ortakların kişisel husumetleri sebebiyle çürümeye terk edilen topraklar, bölgesel tarıma katkı sağlamaya devam ediyor.
Hisseli tapularda elde edilen kira geliri, pay sahiplerinin hisse oranları nispetinde hesaplarına yatırılıyor. Hak sahipleri paylarına düşen miktarı ve başvuru detaylarını ilgili ilçe müdürlüklerinden öğrenebiliyor. Hem mülk sahiplerinin mağduriyeti önleniyor hem de toprağın çoraklaşmasının önüne geçiliyor.
Başvuru Ve Bilgilendirme Süreçlerinde Adres Tarım İl Müdürlükleri
Sürecin takibi, ilan kontrolü ve kiralama talepleri için tek yetkili mercii Tarım ve Orman Bakanlığı'nın taşra teşkilatları olarak hizmet veriyor. Tarlasının listede yer alıp almadığını kontrol etmek isteyen mülk sahipleri ile kiralık arazi arayan çiftçilerin il ve ilçe müdürlüklerine müracaat etmesi gerekiyor. İlan panolarında ve resmi internet sitelerinde yayınlanan listeler üzerinden tüm işlemler şeffaf bir şekilde yürütülüyor.
Başvuru dönemlerini kaçırmamak adına üreticilerin ve arazi sahiplerinin duyuruları yakından takip etmesi önem taşıyor. İşlemlerin tamamı yasal mevzuat çerçevesinde yürütülerek tarımsal üretimin kesintisiz sürdürülmesi hedefleniyor. Yapılan bu hamle ile ülke genelinde binlerce dönüm atıl arazinin yeniden üretime girmesi bekleniyor.
