Van’da tekstil atölyeleri, son yıllarda ağır çalışma koşulları, mobbing iddiaları ve ödenmeyen maaşlarla sık sık gündeme geliyor. İşçilerin uzun saatler boyunca çalıştırıldığı, “sigorta yapılacak” denilmesine rağmen birçok çalışanın sigortasının ya hiç yapılmadığı ya da eksik yatırıldığı belirtiliyor.
Yaşanan mağduriyetler nedeniyle birçok işçinin sessiz kaldığı, hak arama sürecinde sonuç alamayacaklarını düşündükleri için şikâyette bulunmadıkları ifade ediliyor.Gazetemize ulaşan işçiler, özellikle son aylarda ücretlerin ödenmediğini, bazı işletmelerin kapandığını ve çalışanların büyük bir belirsizlik içinde bırakıldığını anlattı. Van’ın Edremit ilçesine bağlı Kurubaş bölgesinde bulunan tekstilkent alanındaki Global Tekstil ve Vassa Tekstil isimli fabrikalarda çalışan işçiler, aylardır maaşlarını alamadıklarını, sigorta sorunları yaşadıklarını ve ağır çalışma koşullarına maruz kaldıklarını iddia etti.
“1,5 ay çalıştım, maaşımı alamadım”
Bir işçi, Global Tekstil’de Nisan ayından 17 Mayıs’a kadar yaklaşık bir buçuk ay çalıştığını belirterek maaşının ödenmediğini ifade etti: “Ücretimi istediğimde sürekli “bugün, yarın, ödeyeceğiz” diye oyaladılar. Aradan yaklaşık üç ay geçmesine rağmen hâlâ alacağımı alamadım. Firma daha sonra faaliyetlerini durdurup kapandı.Mağdur sayısının 45–50 kişiyi bulduğunu düşünüyorum. Çalışanların büyük bölümü ekonomik zorluklar içinde. Kimisi kirada oturuyor, kimisinin birkaç çocuğu var. Herkes geçim derdinde”
“İnsanlar sonuç alamayacağını düşündüğü için konuşmuyor”
Bir başka işçi, birçok çalışanın yaşadıklarını dile getirmediğini anlatarak şunları söyledi: “Birçok kişi yaşadıklarını dile getirmek istemiyor. Korkudan değil, bir sonuç alınamayacağını düşündükleri için konuşmuyorlar”
Van’da iş imkânlarının kısıtlı olduğunu ifade eden işçi, insanların bu nedenle mecburen bu işlerde çalıştığını vurgulayarak, “Çalışma koşulları ağır, çalışanlara zaman zaman aşağılayıcı davranılıyor ve sigorta vaatlerinin çoğu zaman yerine getirilmiyor” şeklinde konuştu.
“10–16 bin lira alacağım var”
Bir kadın çalışan ise, Global Tekstil’de yaklaşık 3 ay çalıştığını belirterek maaşlarının düzenli ödenmediğini anlattı. Kadın işçi, “Şu anda yaklaşık 10–16 bin lira arasında alacağım bulunuyor.Ailemin geçimini sağlamak zorundayım. Babam yaşlı olduğu için çalışamıyor, bu nedenle mecburen ben çalışıyorum.
Paramı istediğimde sürekli oyalanıyorum. Ödeme yapılacağı söyleniyor ama sözler tutulmuyor. Bu nedenle mağdur oldum. İşletmenin daha sonra kapandığını da öğrendik” diye konuştu.
“28 bin lira alacağım kaldı”
Bir diğer kadın çalışan, Global Tekstil ve Vasa Tekstil’de çalıştığını belirterek iki farklı iş yerinden alacağı olduğunun altını çizerek, “Toplamda iki farklı yerde birer aylık ücretim içeride kaldı. Yaklaşık 28 bin lira alacağım var. Bayram öncesi ödeme sözü verildi. “İşi yetiştirirsek paramızı alacağız” dediler. Biz de mesaiye kaldık, tüm işleri yetiştirdik ama ortada para yok.Telefonlara ulaşılamıyor, işverenlerle iletişim kuramıyorum. Aradığımda sadece “para işini halletmeye çalışıyoruz” diyerek oyalıyorlar.Vasa Tekstil’de yaklaşık 40 kişinin benzer durumda olduğunu düşünüyorum. Global Tekstil’de ise bazı çalışanlar ödeme aldı ama birçok kişi hâlâ bekliyor.Vasa Tekstil’de Erkan isimli kişiyle, Global Tekstil’de ise Nizam ve Ayhan isimli kişilerle muhatap olduk” cümlelerini kullandı.
“08.00’den geceye kadar çalıştık”
Aynı işçi, çalışma koşullarını da anlatarak sabah 08.00’de işe başladıklarını, normalde 18.30’da çıktıklarını söyledi: “Ancak mesai olduğunda 21.00, 22.00 hatta 23.00’e kadar çalışıyoruz.Çok yoğun bir iş temposu vardı ve birçok işi aynı anda yapıyorduk.Yemekler kötüydü. Günde çoğu zaman sadece bir öğün yemek veriliyordu, kahvaltı bile yoktu.Şu an çalışmıyorum. İki ayrı yerde alacağım var. Ailem de “önce paranı al” dediği için işe gidemiyorum.Bazı çalışanların sigortası hiç yatırılmadı, bazılarının ise eksik yatırıldı”
“60 bin liraya yakın alacağım var”
42 yaşındaki bir erkek işçi, Global Tekstil’de yaklaşık 4 ay çalıştığını belirterek maaş ve mesai ücretlerinin ödenmediğini belirterek şu şekilde konuştu: Toplam alacağım yaklaşık 60 bin liraya yakın. Sigortam sadece bir ay yatırıldı, defalarca söylememe rağmen düzeltilmedi.Bir kişinin yapacağı işi bazen üç-dört kişiye yaptırıyorlardı. Emeklerimiz görmezden geliniyordu.Evliyim, üç çocuğum var ve hasta anneme bakıyorum. Maaşlarımızın ödenmemesi bizi çok zor durumda bıraktı.Ne zaman firmayı arasak farklı bahanelerle karşılaşıyoruz. Biz sadece emeğimizin karşılığını istiyoruz”