Tarım sektöründe moraller bozuk. Üretim sezonuna hazırlanan çiftçiler, finansman arayışıyla bankaların yolunu tuttuğunda beklemedikleri bir tabloyla karşılaştı. 1 Ocak itibarıyla sessiz sedasız devreye giren uygulama, tarladaki hesabı çarşıya uydurmadı. Borç batağındaki üretici için çember daralıyor. Kredi muslukları kesilince üretim riske girdi.
İşte çiftçiyi köşeye sıkıştıran düzenlemenin detayları ve çözüm önerileri...
'BORCU YOKTUR' YAZISI ŞART
Eskiden borçlar yapılandırıldığında kredi akışı sürüyordu. Ancak şimdi kural katı. Sübvansiyonlu kredi kullanmak isteyen çiftçinin vergi dairesine veya SGK'ya vadesi geçmiş borcunun bulunmaması gerekiyor. Bakanlık, borçlu çiftçiyi finanse etmeme kararı aldı.
ÜRETİM ZİNCİRİ KIRILABİLİR
Sistem kilitlenmiş durumda. Çiftçi zaten borcunu çevirmekte zorlanıyor. Plan, yeni kredi çekip eski borçları kapatmak ve tarlaya gübre atmaktı. Ancak banka 'Önce borcunu öde' deyince işler karıştı.
Yıldırım, bu durumun tehlikesine dikkat çekti. Kredi alamayan çiftçi borcunu kapatamayacak, dolayısıyla üretime başlayamayacak. Bu sadece çiftçinin sorunu değil. Tarlada ürün olmayınca vatandaş da gıda bulmakta zorlanacak. Zincirleme bir mağduriyet dalgası kapıda.
FAİZ KRİZİ ATLATILDI AMA LİMİT YETMİYOR
Ekim ayında yaşanan faiz karmaşasına da değinildi. Kredi faizlerinde yapılan artış, tepkiler üzerine 30 Ekim'de geri çekilmişti.
Faizler eski seviyesine dönse de başka bir sorun var. Girdi maliyetleri uçup giderken, çiftçiye tanınan kredi limitlerinde artış yapılmadı. Para pul oldu, limitler yetersiz kaldı.
BANKA SİSTEMİNDE KIRMIZI IŞIK YANIYOR
Ziraat Bankası altyapısını hazırladı. Banka ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında entegrasyon sağlandı. Çiftçi şubeye gidip başvuru yaptığında, sistemdeki borç anında ekrana düşüyor ve işlem duruyor.
Yıldırım, ziraat odalarının sessizliğine sitem etti. Düzenleme aylar önce çıktı ama kimse üreticiyi uyarmadı. Bankaya gidenler büyük şok yaşadı. Çözüm için uygulamanın 1-2 yıl ertelenmesi ve çiftçiye nefes aldırılması gerektiği belirtiliyor.