Van’da uzun yıllardır ekmek yapımının vazgeçilmez yöntemi olan yeraltı tandırları, son yıllarda yerini elektrikli tandırlara bırakmaya başladı. Duman çıkarmayan yapısı, pratik kullanımı ve ekonomik avantajlarıyla dikkat çeken elektrikli tandırlar, özellikle kent yaşamında giderek daha fazla tercih ediliyor.
Bir dönem Van’da neredeyse her evin avlusunda bulunan tandırlar, hem kültürel bir gelenek hem de ekonomik bir ekmek üretim yöntemi olarak öne çıkıyordu. Ancak geleneksel tandır kullanımının sağlık açısından oluşturduğu riskler uzun süredir tartışılıyor. Uzmanlar, yıllarca tandır başında çalışan kişilerin yoğun dumana maruz kaldığını ve bunun ciddi solunum sorunlarına yol açabildiğini dile getiriyor.
Hem Sağlıklı Hem Ekonomik Alternatif
Elektrikli tandır kullanan yurttaşlar, ev ortamında kolay kullanım sağlamasının en büyük avantaj olduğunu belirtiyor. Duman ve is sorununun ortadan kalkması, özellikle çocuklu aileler için önemli bir tercih sebebi haline geldi. Ayrıca odun ve kömür gibi yakıt giderlerinin olmaması, artan enerji ve yakacak fiyatları karşısında elektrikli tandırları ekonomik bir seçenek haline getiriyor.
Kış Aylarında Tandır Çilesi
Van’da sert geçen kış ayları ise geleneksel tandır kullanımını daha da zorlaştırıyor. Kar, soğuk hava ve don nedeniyle açık alanlarda bulunan yeraltı tandırlarında ekmek pişirmek hem zahmetli hem de zaman alıcı hale geliyor. Özellikle eksi derecelere düşen hava sıcaklıklarında tandır yakmak için uzun süre uğraşılması gerektiğini belirten yurttaşlar, bu nedenle kış aylarında elektrikli tandırlara olan ilginin belirgin şekilde arttığını ifade ediyor. Ev içinde kullanılabilmesi sayesinde elektrikli tandırlar, soğuk havalarda büyük kolaylık sağlıyor.
Taşınabilir ve Pratik Kullanım
Yıllardır Sobacılar Çarşısı’nda esnaflık yapan İbrahim Koç, elektrikli tandırlara talebin her geçen gün arttığını söylüyor. Koç, özellikle genç ailelerin geleneksel yöntemler yerine daha pratik çözümleri tercih ettiğini belirterek şunları dile getiriyor:
“Elektrikli tandırların yaygınlaşmasıyla birlikte dumana maruz kalma sorunu ortadan kalktı. Ekonomik olarak da geleneksel tandıra göre daha avantajlı. Portatif olduğu için istenilen yere kolaylıkla taşınabiliyor.”
Teknolojinin günlük yaşam alışkanlıklarını değiştirmesiyle birlikte, Van’da tandır geleneği tamamen ortadan kalkmasa da yeni nesil elektrikli tandırlar, özellikle şehir hayatında güçlü bir alternatif olarak öne çıkmaya devam ediyor.