Van Bölgesi Veteriner Hekimleri Odası Başkanı Prof. Dr. Süleyman Kozat, Kurban Bayramı öncesi vatandaşlara kurbanlık seçimi ve kesim süreciyle ilgili önemli uyarılarda bulundu. Kurbanlık hayvanın yaşı, sağlık durumu, kulak küpesi kontrolü ve kesim sonrası dikkat edilmesi gereken hususlara değinen Kozat, hem halk sağlığının korunması hem de dini kuralların yerine getirilmesi açısından bilinçli hareket edilmesi gerektiğini ifade etti.
“Horoz ve Tavuk Kurban Olmaz”
Kurbanlık olarak seçilecek hayvanların belirli türlerle sınırlı olduğunu belirten Kozat, “Koyun, keçi, sığır, manda ve deve kurbanlık için seçilecek hayvanlardır. Bunun dışında horoz, tavuk gibi hayvanlar kurban olmaz” dedi.
Hayvan seçiminde en önemli kriterlerden birinin yaş olduğuna dikkat çeken Kozat, hayvanların yaşının diş yapısına göre anlaşılabileceğini anlattı.
Kurbanlığın Yaşı Dişlerinden Anlaşılıyor
Kozat, özellikle küçükbaş hayvanlarda alt çenedeki dişlerin yaş tespitinde önemli olduğunu aktararak, “Hayvanın alt çenesinde sağda dört, solda dört olmak üzere dişler vardır. Ön ortadaki iki diş çıktıysa hayvan 1 yaşındadır. Sağlı sollu diğer iki diş çıktıysa hayvan 1,5 yaşının üzerindedir. Üç diş çıktıysa hayvan 3 yaşında, dört diş çıktıysa hayvan 4 yaşındadır.” bilgisini verdi.
Bu kriterlerin koyun için geçerli olduğunu ifade eden Kozat, sığırlarda ise benzer değerlendirmeye yaklaşık bir yıl eklenerek bakıldığını söyledi.
“Hayvan Zayıf ve Topal Olmamalı”
Kurbanlık hayvanın sağlık durumunun büyük önem taşıdığını vurgulayan Kozat, hayvanın zayıf olmaması, topal olmaması ve herhangi bir organ eksikliğinin bulunmaması gerektiğini kaydetti.
Bazı bölgelerde görülen kuyruk kesimi uygulamasına da değinen Kozat, özellikle Ege ve Trakya bölgelerinde yapılan bu işlemin etin yağla daha fazla buluşması amacıyla gerçekleştirildiğini söyleyerek, “Temel olarak değerlendirdiğimizde dini bakımdan da sıkıntı oluşturmuyor” sözlerini sarf etti.
Kulak Küpesi Uyarısı: “Mutlaka Kontrol Edin”
Kurbanlık seçerken mutlaka kulak küpesinin kontrol edilmesi gerektiğini söyleyen Kozat, Tarım Bakanlığı sisteminde hayvanlara ilişkin detaylı bilgilerin bulunduğu bilgisini vererek, “Sisteme hayvanın kulak numarasını yazdığımızda hayvanın nereden geldiği, hangi aşıların uygulandığı, hayvanın ırkı ve cinsi hakkında bilgi veriliyor” şeklinde kaydetti.
Hayvanın ateşinin olup olmadığına, solunum sistemine ve burun akıntısına da dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Kozat, sağlıklı bir hayvanın hareketli, iştahlı ve tüylerinin parlak olması gerektiğini söyledi.
“Mümkün Olduğunca Erkek Hayvan Tercih Edilmeli”
Kurbanlık seçiminde erkek hayvan tercih edilmesinin daha uygun olduğunu ifade eden Kozat, dişi hayvanların ise ancak “damızlık değeri yoktur” raporuyla kesilmesi gerektiğini belirtti.
Kesim Sonrası Hastalık Kontrolü Uyarısı
Kesim sonrasında iç organların dikkatle incelenmesi gerektiğini belirten Kozat, bazı patolojik bulguların ciddi hastalıkların işareti olabileceğini kaydetti.
Özellikle akciğerde görülen nodüllerin tüberküloz belirtisi olabileceğini ifade eden Kozat, “Pirinç tanesi şeklindeki nodüller görüldüğünde akla sistiserk gelmelidir” şeklinde aktardı.
Akciğer, karaciğer ve iç organlarda görülebilen ekinokok kistlerine de dikkat çeken Kozat, vatandaşların bu konuda ciddi hatalar yaptığını söyledi.
“Hastalıklı Organlar Ortalığa Atılmamalı”
Kistik oluşumların bulunduğu organların uygun şekilde imha edilmesi gerektiğine değinen Kozat, bu organların çevreye atılmasının hastalığın yayılmasına neden olabileceği uyarısında bulunarak,“Kedi veya köpeklerin bunları yemesi hastalığın yayılmasına neden olur. Bazen de farkında olmadan o kistik yapılara bıçak vurulduğunda içindeki etkenler insanlara bulaşabilir” diyerek bu tür vakalarda organların gömülerek imha edilmesi gerektiğini anlattı.
Kozat ayrıca, hayvanda hastalık görülmesinin kurban ibadetinin geçersiz olduğu anlamına gelmediğini de ifade etti.
Toplu Kesimlerde Veteriner Denetimi Çağrısı
Toplu kesim alanlarında veteriner hekim bulunmasının zorunlu olduğunu belirten Kozat, özellikle bağımsız veteriner denetiminin halk sağlığı açısından önemli olduğunu dile getirdi.
Mehmetçik Vakfı, Kızılay ve Diyanet gibi kurumların yaptığı kesimlerde veteriner hekimlerin görev alması gerektiğini ifade eden Kozat, belediye mezbahalarında da özel veteriner desteği alınmasının önemli olduğunu söyledi.
“Kurban Kesim Yerleri Hijyenik Olmalı”
Kesim alanlarının temiz ve hijyen kurallarına uygun olması gerektiğini kaydeden Kozat, iç organların poşetlenerek tıbbi atık kurallarına göre bertaraf edilmesi gerektiğini söyledi.
İç organların çevreye atılmasının hem sağlık açısından hem de dini açıdan uygun olmadığını hatırlatan Kozat, “Kurbanımızı kurallarına göre kesmemiz lazım. Hayvana ızdırap çektirilmemesi lazım” sözlerine yer verdi.
“Hayvana Eziyet Doğru Değil”
Kesim sırasında hayvana kötü muamele yapılmaması gerektiğini ifade eden Kozat, özellikle büyükbaş hayvanların özel yatırma teknikleriyle kesilmesi gerektiğini aktararak, “400-600 kiloluk büyükbaş hayvanların özel yatırılma teknikleri vardır. Bu tekniklerle yatırıldığında hayvan eziyet çekmez” ifadesiyle küçükbaş hayvanlarda da benzer yöntemlerin uygulanması gerektiğini belirtti.
Kaçan hayvanlara uygunsuz müdahalelerde bulunulmasının yanlış olduğunu söyleyen Kozat, “Hayvan kaçıyor, peşinden gidip tendon kesmek gibi davranışlar doğru değildir. Bunlar hem görsel olarak hem de inanç açısından doğru davranışlar değildir” ifadelerini kullandı.