Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Van’daki kadınlar eğitimde önemli mesafe kat etse de işgücüne katılım ve istihdam oranlarında Türkiye ortalamasının gerisinde kalıyor. Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları, TRB2 bölgesinde kadın istihdam oranının sadece yüzde 20,9 olduğunu gösterirken, erkeklerde bu oran yüzde 59,0 olarak kaydedildi. Yükseköğretim mezunu kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 68,7’ye ulaşırken, lise altı eğitim seviyesindeki kadınlarda bu oran yüzde 27,5’e düşüyor.
Van Sanayici ve İş Kadınları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Özge Burak Değer, bölgedeki düşük kadın istihdamını “ekonomik kalkınmanın önündeki en büyük engellerden biri” olarak tanımlayarak, yıllardır kadın girişimciliği ve istihdamı alanında yürüttükleri çalışmaları anlattı. Değer, kadınların ekonomik hayata katılımının artık bir tercih değil, zorunluluk olduğunu vurguladı.
Kadınların iş hayatına katılımındaki en büyük sorunun finansal kaynaklara erişim olduğunu belirten Değer, dernek olarak devreye girerek kadınları hibe programları ve proje destekleriyle buluşturduklarını söyledi. Bu çalışmalar sayesinde çok sayıda kadının kendi işini kurduğunu ve ekonomik bağımsızlık kazandığını aktaran Değer, “Kadınların vizyonu ve üretkenliği çok güçlü. Ancak fırsatlara erişimde hâlâ zorluk yaşıyorlar. Biz bu bariyeri kaldırmaya çalışıyoruz. Destek mekanizmaları daha etkin ve erişilebilir hâle getirilmeli” diyerek sözlerine devam etti.
“580 kadın eğitimle iş hayatına katıldı”
“Dijitalleşen Kadın” yaklaşımıyla yürütülen projeler kapsamında yaklaşık 580 kadına eğitim verildiğini vurgulayan Değer, yapay zekâdan finansal okuryazarlığa, tarımsal üretimden girişimciliğe kadar geniş bir yelpazede eğitimler verildiğini belirtti. Değer, eğitimlerin ardından birçok kadının kendi işini kurduğunu, bazılarının ise mevcut işlerini büyütme fırsatı yakaladığının altını çizen Değer, iş kurduktan sonra en büyük sorunun pazara ulaşmak olduğunu dile getirerek, “Kadınlar üretim yapıyor ama pazara ulaşmakta zorlanıyor. Bu yüzden mentörlük sistemleri kurduk ve ticari ağlar oluşturduk. Kadın zirveleri ve iş görüşmeleriyle girişimcileri destekliyoruz,” şeklinde konuştu.
“Sanayide kadınların yükselişi”
Van’da kadınların yalnızca hizmet sektöründe değil, sanayi ve üretim alanlarında da yer almaya başladığını söyleyen Değer, otomotivden imalata, tarımdan teknolojik girişimlere kadar farklı alanlarda faaliyet gösteren kadınların geleneksel algıları dönüştürdüğünü ifade etti: “Sanayi denildiğinde kadınlar genelde geri planda düşünülüyor. Biz bu algıyı kırmak istedik. Bugün çok farklı sektörlerde üretim yapan kadınlarımız var. Sanayide kadın temsiliyetinin giderek arttıyor” cümlelerini kullandı.
“Kadın güçlenirse toplum değişir”
Kadın girişimciliğinin sadece ekonomik değil, sosyal bir dönüşüm de yarattığını aktaran Değer, destek verilen birçok kadının bugün istihdam sağlayan girişimcilere dönüştüğünü söyleyerek, “Kadın güçlendikçe sadece kendisi değil, ailesi ve çevresi de güçleniyor. Bu bir zincirleme etki yaratıyor” dedi.
“Van’ın potansiyeli kadınlarla büyüyor”
Van’ın tarım, hayvancılık ve turizm alanlarında büyük bir potansiyele sahip olduğunu belirten Değer, bu alanların kadın istihdamı için önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı. Özellikle kesme çiçekçilik, tarımsal üretim ve hayvancılık projeleriyle kadınların ekonomiye daha fazla katılımının hedeflendiğini söyledi.Bölgede işsizliğin özellikle gençler ve kadınlar için de önemli bir sorun olduğunu n altını çizen Değer, çözümün yeni yatırım alanlarının oluşturulması ve kadınların yeteneklerine uygun iş imkanlarının artırılmasından geçtiğini vurguladı.
“Kadınlara inanın”
İş dünyasına ve topluma çağrıda bulunan Değer, kadınların desteklenmesinin kritik olduğunu belirterek, “Kadınlar isterse her şeyi başarabilir. Yeter ki fırsat verilsin,” dedi.
Van’da yükselen kadın girişimciliği hareketinin, sadece bireysel başarı hikâyeleri üretmekle kalmadığını, aynı zamanda bölgenin ekonomik ve sosyal geleceğini de yeniden şekillendirdiğine dikkat çekti.