Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, İngiltere’deki Leeds Üniversitesi ile yürüttükleri uydu radar çalışmaları sonucunda Van’ın doğusunda büyük bir sismik hareketlilik tespit ettiklerini açıkladı.
Prof. Dr. Kutoğlu, 250 kilometre uzunluğundaki fay sisteminin homojen bir gerginlik taşıdığını belirterek, Hatay’da 6 Şubat 2023’te yaşanan yıkıcı depremlere benzer bir sarsıntı üretme potansiyeline sahip olduğunu ifade etti.
Uydu Radar Tekniğiyle Gerginlik Haritaları
Türkiye’nin jeolojik yapısı gereği aktif bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Kutoğlu, “Bilinen 500’den fazla fayın yanı sıra henüz keşfedilmemiş kırıklar da bulunuyor” dedi. Leeds Üniversitesi ile yürüttükleri projede radar interferometri adı verilen uydu radar tekniğiyle Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerinin anlık olarak izlendiğini aktaran Kutoğlu, elde edilen verilerle sismik gerginlik haritaları oluşturduklarını belirtti.
Haritalara göre yıllık bazda en yüksek stres birikimi Van’ın doğusunda yer alıyor.
250 Kilometrelik Alanda Büyük Deprem Kayıdı Yok
Kutoğlu, inceleme yapılan bölgede çok sayıda fay hattı bulunduğunu ve bunlardan birinin Çaldıran Fayı olduğunu söyledi. “Çaldıran Fayı 1647 ve 1976 yıllarında kırılmış ve 7.3 büyüklüğünde depremler üretmişti. Ancak 250 kilometre uzunluğunda devasa bir alanın geçmişte hiçbir büyük deprem kaydı yok” dedi.
Hatay Depremi Gibi Tüm Fay Sisteminin Birlikte Çalışma İhtimali
Haritadaki 250 kilometrelik alanın homojen kırmızı renkte olmasının tüm fay sisteminin birlikte çalıştığını gösterdiğini aktaran Kutoğlu, şöyle devam etti:
“Biraz korkutucu olacak ama 6 Şubat 2023’te Hatay’da gördüğümüz gibi, 250 kilometrelik bu sistemin aynı anda çalışması ihtimal dahilinde. Bölge eşit oranda geriliyor ve homojen bir gerginlik söz konusu.”
Prof. Dr. Kutoğlu, Türkiye genelinde tartışmaların genellikle batı bölgelerinde yoğunlaştığını hatırlatarak, Van ve çevresine de dikkat edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerektiğini vurguladı.
2011 Depremi Her Şeyin Sonu Değildi
2011 yılında Van’da yaşanan depremin bölgedeki enerji birikimini sonlandırmadığını belirten Kutoğlu, “O deprem sadece küçük bir alanı kapsadı. Arka planda çok daha büyük bir mekanizma çalışmaya ve enerji biriktirmeye devam ediyor” dedi.