Van Çölyak Eğitim, Kültür, Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, kentte çölyak hastalığıyla ilgili farkındalığı artırmak, çölyaklı bireylerin yaşadığı zorlukları gündeme taşımak ve glutensiz beslenme konusunda toplumsal bilinç oluşturmak amacıyla faaliyet gösteriyor. Dernek Başkanı Gıyasettin Şevgin, Van’da şu anda sadece bir tane glutensiz kafe olduğunu, belediyelerin ve diğer kurumların büyük projelere para harcadığını ancak bu tür insani meselelerde kimsenin olumlu bir adım atmadığını belirtti. Van'da çölyak hastalarının sayısının her geçen gün arttığını belirten Şevgin, “Glutensiz ürünlere erişim hem zor hem de çok pahalı. Çölyaklı bireylerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi için daha fazla destek bekliyoruz” dedi.
“Glutensiz Ürünlere Ulaşmak Her Geçen Gün Zorlaşıyor”
Van’da açılan glutensiz kafeden yiyecek aldıklarını ancak bunun yeterli olmadığını söyleyen Şevgin, Van’daki çölyak hastalarının artık hem Ankara’dan hem de internet üzerinden sipariş vererek ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştıklarını vurguladı. Daha önce glutensiz ürünlerin başka illerden Van’a getirilmesi için girişimlerde bulunduklarını da sözlerine ekleyen Şevgin, “Biz bir dönem Kayseri’deki Sofra Değirmencilik’ten ürün getirtmiştik. Market sahiplerine rica ettim, sağ olsunlar olumlu yaklaştılar. Marketlerde iki raf oluşturduk, o ürünleri iki yıl boyunca satabildik. İnsanlar rahat alışveriş yapabiliyordu ama zamanla ürün azaldı, iadeler çoğaldı, marketçiler de bu işten vazgeçti” şeklinde konuştu.
“Van’da Çölyaklıların Rahatça Yemek Yiyebileceği Bir Yer Yok”
Van’da çölyak hastalarının ürünlerini alabilecekleri kafe veya lokantaların açılması gerektiğini söyleyen Şevgin, “Benim en büyük arzum, çölyak hastalarının rahatça yemek yiyebileceği yerlerin olmasıdır. Türkiye’nin birçok ilini gezdim, çok çölyaklı bireyle konuştum. Van özelinde düşünürsek, en azından şehir merkezinde insanların rahatça yemek yiyebileceği bir kafe ya da lokanta olmalı. Düşünün ki çarşı merkezine giden bir çölyaklı birey acıktığında ‘Ben şurada rahatça bir şey yiyebilirim’ diyebilmeli” diye konuştu.
“Bir Fırın Bile Hayatlarını Değiştirir”
Van Büyükşehir Belediyesine ve ilçe belediyelere seslenen Şevgin, yemek yiyebilmenin insanların en temel hakkı olduğunu ifade etti: “Eğer şehir merkezinde Büyükşehir Belediyesi veya ilçe belediyeleri tarafından desteklenen bir fırın, kafe ya da restoran kurulsa, hayat çölyaklılar için çok daha kolay olur. Biz yetişkinler kendimizi biraz tutabiliriz ama düşünün ki 5 ile 20 yaş arasında çocuklar var. Bu çocuklar arkadaşlarıyla dışarı çıkıyor, geziyor ama hiçbir şey yiyemiyorlar. Onlardan uzaklaşıyorlar, sosyal hayatları zayıflıyor. Psikolojik sıkıntılar başlıyor”
“Çocukları Lokanta Önünden Geçiremiyoruz”
Küçük yaştaki çölyak hastalarının durumunun daha kötü olduğunu ve okullarda da bu tarz glutensiz yemeklerin satılmasının önemine değinen Şevgin, “Yıllar önce 12 yaşında bir çocuğumuz diyetini bozmuştu. Karaciğerine vurmuş, hayatını kaybetti. Çocuk ne bilsin, arkadaşları yerken kendisi yiyememiş, gizlice yemiş. Bazen bu durumlar hemen belli olmuyor ama zamanla vücut tepki veriyor. Benim isteğim, bu tür olayların önüne geçebilecek çözümler üretilmesi. Çocukları psikolojik olarak da rahatlatmak gerek. Öyle aileler var ki çocuklarını lokantanın, dondurmacının önünden geçiremiyorlar. Çünkü çocuk bir şey istiyor ama alamıyorlar. Anne baba olarak rahatsız oluyorlar ama ellerinden bir şey gelmiyor. Hangimiz çocuğumuz açken rahatça yemek yiyebiliriz ki? Eğer insanlar vicdanen empati kurabilirse, kendi çocuğunu düşünürse, bu konunun önemini anlar” cümlesini kullandı.