Türkiye’nin yakın tarihindeki en çarpıcı insan hakları ihlallerinden biri olarak gösterilen 33 Kurşun Katliamı, diğer adıyla Sefo Deresi Katliamı, 83. yılında yeniden gündeme geldi. Van’ın Özalp ilçesinde 1943 yılında Orgeneral Mustafa Muğlalı’nın emriyle 32 köylünün kurşuna dizildiği olay, aradan geçen yıllara rağmen cezasızlık tartışmalarının ve toplumsal hafızanın en önemli sembollerinden biri olarak anılıyor.
Ahmed Arif’in şiirine ilham oldu
Kamuoyunda “33 Kurşun” olarak bilinen katliam, şair Ahmed Arif’in aynı isimli şiirine de ilham verdi. Sefo Deresi’nde yaşanan olay, Türkiye tarihinin en bilinen katliamlarından biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.
Muğlalı’ya hapis cezası verildi
Katliamın ardından olaydan sorumlu asker ve sivil yöneticiler hakkında soruşturma başlatıldı. Askeri Mahkeme’de görülen davada, kurşuna dizme emrini verdiğini kabul eden Orgeneral Mustafa Muğlalı 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ancak Askeri Yargıtay’ın kararı bozmasının ardından yeniden yargılama süreci başlamadan Muğlalı, 11 Aralık 1951’de cezaevinde 71 yaşında hayatını kaybetti.
Dosya zaman aşımıyla kapatıldı
33 Kurşun Katliamı’na ilişkin süreç, 1958 yılında Meclis Tahkikat Komisyonu raporu ve Meclis görüşmelerinin ardından zaman aşımı ile çeşitli af yasaları kapsamında kapatıldı. Böylece katliam, Türkiye tarihindeki en dikkat çeken cezasızlık örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Muğlalı’nın ismi yıllarca yaşatıldı
Yargı sürecine rağmen Orgeneral Mustafa Muğlalı’nın ismi uzun yıllar Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde yaşatıldı. Genelkurmay Başkanlığı bahçesine büstü dikilen Muğlalı’nın adı, 6 Mayıs 2004’te katliamın yaşandığı bölgedeki askeri birliğe "Orgeneral Muğlalı Kışlası" olarak verildi. Kamuoyundan gelen tepkiler ve açılan davalar sonucunda ise Muğlalı’nın ismi, mahkeme kararıyla 2018 yılında kışladan kaldırıldı.