Van’ın en önemli kültürel miraslarından biri olan ve yaklaşık 3 bin yıldır ayakta kalan Şamram Kanalı, günümüzde hem kısmen kullanılmasına hem de uluslararası alanda ödüller almasına rağmen yerelde yeterince korunmamasıyla gündemde. UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici Listesi’ne alınması için çalışmalar sürerken, kanalın susuz bırakılması, çöplerle doldurulması ve bazı bölümlerinin tahrip edilmesi tepkilere neden oluyor.
Geçtiğimiz yıl İsveç ve Hindistan’da düzenlenen uluslararası su ödülleri yarışmalarında iki ödül kazanan tarihi kanalın, dünyada tanınmasına rağmen Van’da ihmal edilmesi kamuoyunda sıkça tartışılıyor. Konuya dikkat çeken sivil toplum kuruluşlarından biri olan Kırk Değirmenler ve Şamran Kanalını Koruma ve Yaşatma Derneği, yetkililere acil çağrıda bulundu.
Dernek Başkanı Erdem Göngör, Başbulak kaynak suyunun önüne çekilen setin büyük bir hata olduğunu vurgulayarak, “Bizler defalarca uyardık. Suyun doğasına aykırı bir uygulama yapılıyor. Su zorla tutulmaz; önü kesilen su kendine başka bir yol bulur,” dedi.
Göngör, dün bir VASKİ yetkilisiyle yapılan görüşmede Başbulak suyunun ciddi oranda azaldığının ifade edildiğini belirterek, “İl merkezine çok az içme suyu ulaşıyor ve adeta bir afet durumu yaşanıyor. Bu, dile getirdiğimiz kaygıların ne kadar haklı olduğunu acı bir şekilde ortaya koydu,” ifadelerini kullandı.
Yanlış uygulamada ısrar edilmesi halinde geri dönüşü olmayan sonuçlar yaşanacağını söyleyen Göngör, “Başbulak tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Kaynak suyu bir kez yön değiştirirse, geri döndürmek mümkün olmaz. Yetkililere ve kamuoyuna çağrımızdır: Bu hatadan derhal vazgeçin ve Başbulak suyunu doğal yatağına bırakın,” diye konuştu.
Başbulak’ın yalnızca bir su kaynağı olmadığını vurgulayan Göngör, “Burası Van’ın içme suyudur, Gürpınar’ın bereketidir, Kırk Değirmenler’in canıdır ve Şamram Kanalı’nın başlangıcıdır. Bugün atılacak doğru bir adım, yarın yaşanacak büyük bir felaketi önleyebilir. Sorumluluk hepimizin, vebali ağırdır,” dedi.
Uzmanlar ve sivil toplum kuruluşları, hem Şamram Kanalı’nın korunması hem de Başbulak kaynak suyunun doğal akışına kavuşturulması için acil ve bilimsel adımlar atılması gerektiğini vurguluyor.