Doğu Anadolu'nun deprem gerçeğiyle yaşayan şehri Van, fay hatlarının kesişim noktasında. MTA ve AFAD verileri, şehirdeki aktif kırıkları gözler önüne seriyor. Büyük deprem üretme potansiyeli yüksek. Ancak uzmanlar sadece faya değil, zemine de bakıyor. Sıvılaşma riski taşıyan bölgelerde yıkım daha ağır olabilir. İşte Van'ın risk haritasındaki o kritik noktalar...
MERKEZDE ZEMİN ÇÜRÜK
Nüfusun en yoğun olduğu İpekyolu ve Tuşba ilçeleri mercek altında. Van Gölü'ne yakın bölgelerde zemin alüvyon yapıda. Yani gevşek ve suya doygun. Bu durum, deprem dalgalarının yüzeyde çok daha şiddetli hissedilmesine neden oluyor.
İpekyolu'ndaki çok katlı binalar riskli. Zemin büyütmesi etkisiyle sarsıntı katlanabilir. 2011'den kalan hasarlı yapıların varlığı ise tehlikeyi büyütüyor.
ERCİŞ VE ÇALDIRAN BİRİNCİ DERECE
Geçmişte büyük acılar yaşayan Erciş ve Çaldıran, hala birinci derece risk bölgesinde. Çaldıran Fayı'nın potansiyeli biliniyor. Erciş ise hem faya yakın hem de göl kıyısındaki zemini yumuşak.
Uzmanlar 'çifte risk' uyarısı yapıyor. Yapılaşmanın göl kenarından uzak, kayalık zeminlere kaydırılması gerektiği vurgulanıyor.
KIRSALDA KERPİÇ TEHLİKESİ
Güneydeki Başkale ve Gürpınar ilçeleri de tehdit altında. Başkale Fayı ve çevresindeki kırıklar aktif. 2020'deki İran depreminden etkilenen bölgede asıl sorun yapı stoku.
Mühendislik hizmeti almamış kerpiç ve yığma evler, orta şiddetli sarsıntılarda bile yıkılabiliyor. Kırsal dönüşümün hızlanması gerektiği belirtiliyor.