Van’da bir süre kapalı olan hayvan pazarından etkilenen alıcı ve satıcılar, açılmış olan hayvan pazarının eksiklerinden dert yanarak, “Eksikler çok bir an önce giderilsin” diye yetkililere çağrıda bulundu.Tarım ve Orman Bakanlığı’nın talimatı doğrultusunda 81 ilde hayvan pazarları, geçici olarak kapatılmıştı. Van’da da bulunan hayvan pazarı, 13 Haziran itibariyle geçici olarak kapatılmış ardından 20 Ağustos’ta tekrar açılmıştı. Van merkezde yeniden açılmış olan hayvan pazarında hareketlilik yaşanıyor. Pazarın kapalı olduğu süre zarfında çok sorunlar yaşadığını dile getiren yurttaşlar, alış ve satış yapamamaktan kaynaklı geçim sıkıntısı yaşadıklarını dile getirdiler. Alıcı ve satıcıların buluştuğu pazar yerinde yurttaşlar, eksiklerin olduğuna vurgu yaparak, “Yetkililerden ricamız bir an önce bu eksikler giderilsin” dediler.
“Böyle giderse hayvancılıkta bitecek”
Hem esnaf hem tüccar olduğunu belirten Ramazan Uçak, bu gidişatın iyiye gitmediğini ve hayvancılık mesleğinin yakında çok fazla düşeceğini ifade ederek şunları aktardı: “Hem tüccarız hem esnafız. Biz buraya geldiğimizde burada hiçbir faktör bulamıyoruz. Neticede insanların ekmeği hayvancılıktan yani buradan çıkıyor. Bazı insanlar esnaflık yapamıyor. Bazı insanlar çiftçilik yapamıyor. Bazı insanlar ticaret yapıp alım satım yapamıyor. İşi güçleri hayvancılıkla uğraşıyorlar. Böyle giderse hayvancılıkta bitecek. Çünkü, alım gücü yok; saman pahalı, masraf çok, araç-gereç ve tarımda giriş çıkışlar sıkıntı. Bu insanlar perişan. Böyle giderse hayvancılık yüzde doksandan yüzde 20’ye düşer. Allah yardım etsin bu millete. Şap hastalığından dolayı pazar yeri kapalı kaldı. Millet hep aç kaldı zaten. Pazara giriş çıkış hep yasaktı. Millet çoban tutamadı. Çoban parası bu sene çok yüksek. Hayvanlarda geçen seneki fiyatlara göre gitmiyor. Hayvanlarını kim kime sattıysa parasını alamıyor. İnsanlar, aldıkları hayvanlardan hep zarar ettiği için para yok. Hayvan bakanlar o kadar eziyet çekiyor, o kadar masraf yapıyor. Bu kadar çabaya değsin istiyoruz.”
“Sevkiyatlarımızda sıkıntılar var”
Hayvan pazarındaki düzenden şikâyet eden Saim Ateş, “Çiftçi zaten ölmüş bitmiş, bu işi kimse yapmak istemiyor bu düzenden dolayı çünkü sevkiyatlarımızda sıkıntılarımız var. Tüm illerin pazar yerinde kapıda tarım memuru olur. Kapıda giriş çıkış işlemlerini yaparlar, burada da hiçbir şey yok. Çünkü şebekenin eline düşmüşler, kimse mal gönderemiyor. Yabancı müşteri gelmiyor. Niye, bu sistemden dolayı. Büyükbaşta şimdi çiftinde 2000 TL para alıyorlar sonra sevk ediyorlar. Niye derseniz rantçılar faydalansınlar diye. Başka ötesi yok. 2000 TL büyükbaşta para aldıkları için bir tane büyükbaş müşterisi gelmiyor buraya. Ağrı Kars gibi şehirler göz önünde. Bizim Van’da küçükbaş hayvan gidiyor ama o da ranttır, başka bir şey yoktur” dedi.
“Belediyeden ricamız kapıların hepsinin kaynaklarını yapsınlar”
Adana’dan geldiğini ve çiftlik sahibi olduğunu söyleyen Adem Mat, hayvan pazarında yer alan kapıların bir an önce yapılmasını dile getirerek, “16 senedir Van’a gelip hayvan pazarında hayvan alıyorum. Hastalık nedeniyle pazar kapalı olduğu süreçte biraz sorun yaşadık. Ama alış satışlar şimdi iyi. Hayvan pazarındaki kapıları sözde yapmışlar ama kapıların yarısı kırık. Ben dışardan gelip hayvanı içeriye bırakıyorum, perona bırakıyorum ama kapılar kırık olduğu için hayvan dışarı çıkıyor. Belediyeden ricamız kapıların hepsinin kaynaklarını yapsınlar.”
Mat, fiyatlarlar ilgili ise şunları aktardı: “Fiyatlarda hayvanına göre değişiyor. İyi hayvan iyi para. Kötü hayvan kötü para. Ama çoğunluklar vadeli gittiği için biraz fiyat yükseliyor. Koyunlar ve kuzular genelde 7 binden başlıyor, 11 bin TL’ye kadar gidiyor. Van’ın meydanında çift hesabı satılır. Bir çift hayvanı 19 bin 500 TL istiyorlar. Daha küçük çiftlerde ise 14, 15, 16 bin TL’ye satılanlarda var.”
“Saman, arpa, yakıt pahalı”
Maliyetlerden dert yanan Hakan Kokuçin, “Saman, arpa, yakıt pahalı. Hiçbir şey alınmıyor. Alıyoruz mesela çiftini 20 bine götürüp besliyoruz. 25-26 bine bize maliyeti oluyor. Getirip satıyoruz 22-23 bine. Hal böyle olunca zarar ediyoruz.”
Habil Karakaya da, “Burada bir görevli yok. Rampalarda araba saatlerce kalıyor. İki görevli var onlarda sadece para topluyor.”
Neçirvan Aslan, ise pazarın açılmasından mutlu olduğunu yorumladı; “Hem alıcı hem satıcıyım. Hayvanlar bu yıl geçen yıla göre daha iyi. Durumlar aynı hemen hemen. Dışardan tüccarlar geliyor; Siirt’ten Batman’dan. Erkek hayvanlar için geliyorlar. Hayvan pazarı kapalı kaldığında bundan etkilendik. Şimdi bir sorunumuz yok.”