Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılı büyükbaş hayvan sayılarında Türkiye genelinde artış yaşanırken, Van’da özellikle melez ve saf kültür ırklarında belirgin bir yükseliş gözlemlendi. Ancak, bu artışa rağmen Van’da kırmızı et fiyatlarının yüksekliği dikkat çekici bir sorun olarak öne çıktı.
Türkiye Genelinde Süt Sığırlarında Artış
TÜİK’in verilerine göre, 2024 yılına kıyasla Türkiye genelinde 2 yaş ve üzeri saf kültür süt ineklerinin sayısı 3 milyon 729 bin 119’dan 3 milyon 845 bin 463’e yükseldi. Bu artış, yüksek verimli ırkların tercih edilmesinin sürdüğünü gösteriyor. Van’da ise bu sayı 12 bin 616 ile sabit kaldı. Ayrıca, 1-2 yaş arası dişi saf kültür düve sayısı Türkiye genelinde 1 milyon 135 bin 590’dan 1 milyon 198 bin 240’a çıkarken, Van’daki artış ise 4 bin 920’den 5 bin 229’a yükseldi.
Melez ve Yerli Irklarda Değişim
Melez süt inekleri Türkiye genelinde 3 milyon 359 bin 614’ten 3 milyon 486 bin 926’ya yükselirken, Van’da 32 bin 478’den 32 bin 149’a bir düşüş yaşandı. Ancak, 1-2 yaş arası melez düve sayısı Van’da 14 bin 166’dan 14 bin 964’e çıkarak, ilin genç melez hayvan varlığındaki artışı gösterdi. Yerli süt sığırlarında ise Türkiye genelinde bir gerileme yaşanırken, Van’da bu sayı 7 bin 546’dan 7 bin 727’ye yükseldi. 1-2 yaş arası yerli düve sayısı da 2 bin 722’den 3 bin 240’a çıkarak, yerli ırk varlığının korunduğunu gösterdi.
Manda Sayısında Sınırlı Artış
Türkiye genelinde manda sayısı 80 bin 244’ten 81 bin 875’e çıkarken, Van’da bu rakam 246’dan 303’e yükseldi. Manda varlığındaki artış, Van’daki sınırlı büyümeyi işaret ediyor.
Erkek Hayvanda Van’ın Yükselişi
Türkiye genelinde 2 yaş ve üzeri saf kültür boğa sayısı 354 bin 362’den 381 bin 395’e çıkarken, Van’da 2 bin 83’ten 5 bin 44’e çıkarak dikkat çekici bir artış gösterdi. Saf kültür öküz sayısı ise 15’ten 125’e çıkarak, erkek hayvan varlığındaki genişlemeyi destekledi. Melez ırkta ise Van’da 2 yaş ve üzeri boğa sayısı 5 bin 225’ten 6 bin 54’e yükseldi. 1-2 yaş arası melez erkek hayvan sayısı da 10 bin 723’ten 11 bin 828’e çıktı.
Sonuç: Verimlilik ve Potansiyel Artışı
Veriler, Türkiye genelinde verimlilik odaklı üretim modelinin ağırlık kazandığını gösterirken, Van’daki artış özellikle genç ve erkek hayvan varlığında dikkat çekiyor. Bu da ilin hem damızlık hem de besilik üretim kapasitesini artıran bir tablo oluşturuyor. Türkiye genelindeki artış ise yüksek verimli kültür ve melez ırklara yönelik artan talebi ve modern hayvancılık modeline geçişi yansıtıyor. Ancak, bu artışların yanı sıra kırmızı et fiyatlarındaki yüksekliğin, yerel halkın ve tüketicilerin karşılaştığı ekonomik zorluklar arasında yer alması dikkat edilmesi gereken bir diğer önemli nokta.