Hayat pahalılığı vatandaşın belini bükerken, en büyük darbeyi gelecek hayali kuran gençler alıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın gençlere yönelik 'evlenin, 3 çocuk yapın' tavsiyeleri sürerken, ekonomik gerçekler bu tavsiyenin hayata geçmesini neredeyse imkansız kılıyor. Düğün salonundan beyaz eşyaya, takıdan balayına kadar kalem kalem artan masraflar, evlilik hazırlığındaki çiftlerin hevesini kursağında bırakıyor. 2024 verilerine göre ortalama bir düğün ve ev kurma maliyeti 2 milyon liralık psikolojik sınırı çoktan aştı.
MALİYET 2 MİLYON LİRAYI GEÇTİ
Piyasadaki fiyatlar incelendiğinde ortaya çıkan tablo, evlilik planı yapanları kara kara düşündürüyor. Sadece nişan ve söz merasimi için bile cepten çıkan para ortalama 150 bin lirayı buluyor. İşin içine ev kurma ve çeyiz girdiğinde bu rakam 1 milyon liraya yükseliyor.
Ortalama bir düğün organizasyonu için 700 bin lira, takı ve balayı masrafları için ise 500 bin lira gözden çıkarılıyor. Tüm bu kalemler alt alta toplandığında, bir yuva kurmanın maliyeti 2 milyon 350 bin lira ile 4 milyon 500 bin lira arasında değişiyor. Tercih edilen eşyaların kalitesine göre bu rakam daha da yukarı çıkabiliyor.
MAAŞA DOKUNMADAN 7 YIL ÇALIŞMAK ŞART
Toplumun büyük bir kesiminin asgari ücret ve civarında maaş aldığı Türkiye'de, bu maliyetleri karşılamak matematiksel olarak da zorlaşıyor. 28 bin 75 liralık asgari ücretle çalışan bir gencin, 2 milyon liralık barajı aşabilmesi için tam 83,7 ay çalışması gerekiyor.
Bu hesaplama, gencin maaşından bir kuruş bile harcamadan, yeme-içme gideri olmadan ve hiç işsiz kalmadan para biriktirmesi senaryosuna dayanıyor. Yani 23 yaşında üniversiteden mezun olup işe giren bir genç, hayatı durdurup sadece para biriktirse bile ancak 30 yaşına geldiğinde evlilik bütçesini denkleştirebiliyor.
EVLENME HIZI TARİHİ DİP SEVİYEDE
TÜİK verilerine göre 2001 yılında binde 8,35 olan evlenme hızı, 2024 yılında binde 6,42'ye kadar düşüş gösterdi. Evliliklerin azalmasıyla birlikte doğurganlık hızı da tarihin en düşük seviyesi olan 1,48 bandına indi.
Veriler, evlenme yaşının da giderek yükseldiğini doğruluyor. 2001 yılından bu yana erkeklerde ilk evlenme yaşı 26'dan 28,3'e, kadınlarda ise 22,7'den 25,8'e yükseldi. Gençler artık 'aile yapısı bozuluyor' eleştirilerinden ziyade, 'nasıl geçineceğiz' sorusuna yanıt arıyor.