Yüksek rakımlı yaylaları ve eşsiz florasıyla bilinen Van'ın listede yer almaması dikkat çekti.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın açıkladığı "Rakamlarla Türkiye Arıcılığı" verileri, Türkiye'deki coğrafi işaretli ürünlerin haritasını ortaya koydu. Türkiye genelinde milyonlarca kovan ve tonlarca üretim rakamları açıklanırken, Van'ın yüksek rakımlı yaylaları ve eşsiz florasında üretilen balın listede yer almaması şaşkınlık yarattı.
Van bal havzalarıyla öne çıkıyor
Zengin bitki örtüsü, endemik türlerle bezeli yüksek rakımlı yaylaları ve arıcılığa son derece elverişli coğrafi yapısıyla Van, Doğu Anadolu'nun en önemli bal havzalarından biri olarak kabul ediliyor. Özellikle Çatak ve Bahçesaray gibi el değmemiş doğasıyla öne çıkan ilçelerinde üretilen ballar, bölge halkı için marka değeri taşıyor.
Ancak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel rapor, bu büyük potansiyele tezat oluşturan bir tabloyu gözler önüne serdi. Van'ın ve dünyaca ünlü ballara ev sahipliği yapan ilçelerinin sıralamada yer bulamaması, bölgedeki tescil ve üretim süreçlerinin yetersizliğini yeniden tartışmaya açtı.
Zirvede Ordu ve Muğla var
Bakanlık tarafından paylaşılan genel verilere göre, Türkiye arıcılıkta dünyanın lider ülkeleri arasında yer alıyor. Ülke genelinde toplam 8,8 milyon arılı kovan bulunurken, yıllık bal üretimi 97,3 bin ton seviyesine ulaşmış durumda. Bu sektörden ekmek yiyen kayıtlı üretici sayısı ise 96 bin 646 olarak açıklandı.
İller bazında yapılan sıralamada bazı şehirler üretim tonajlarıyla öne çıkıyor. Ordu, 16 bin 750 tonluk üretimiyle listenin başında yer alarak Türkiye'nin bal başkenti konumunu korudu. Ordu'yu sırasıyla 11 bin 592 tonla Adana, 6 bin 806 tonla Muğla, 4 bin 214 tonla Sivas ve 3 bin 175 tonluk üretimiyle Siirt takip etti.
Çatak ve Bahçesaray balları listede yok
Raporun en dikkat çekici ve Van adına düşündürücü kısmı, yerel dinamiklerin listeye yansımaması oldu. Kendine has aroması ve kalitesiyle bilinen Çatak ve Bahçesaray balları, bakanlığın tescilli üretim veya öne çıkanlar listesine giremedi.
Türkiye'de 39 coğrafi işaretli bal var
Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye'nin arı gen zenginliğini korumak ve yerli üretimi küresel pazarda desteklemek amacıyla 39 bal çeşidine coğrafi işaret tescili kazandırıldığını açıkladı. Kafkas Arısı ve Anadolu Arısı gibi kıymetli gen kaynaklarının da koruma altında olduğu belirtilen raporda, arılı kovan desteği, organik arıcılık teşvikleri ve kırsal kalkınma hibeleriyle üreticinin her adımda güçlendirildiği ifade edildi.
Bakanlığın teşvik ve koruma şemsiyesi bu kadar genişken, Vanlı üreticilerin listede yer almaması bölgede üzüntü yarattı.