VAN HABER

Süphan Mahallesi'nde Dengbêj Geleneği Kürt Kadınlarının Sesinde Hayat Buldu

Van'ın Edremit ilçesine bağlı Süphan Mahallesi, bu kez yol, altyapı ya da günlük yaşamın değil, yüzyıllardır dilden dile aktarılan kadim bir kültürün buluşmasına ev sahipliği yaptı.

Abone Ol

Edremit Belediyesi Kadın Politikaları Müdürlüğü öncülüğünde düzenlenen etkinlikte mahallede yaşayan kadınlar bir araya gelerek dengbêj geleneğinin unutulmaması için hafızalarında sakladıkları kilamları, destanları ve yaşam öykülerini paylaştı.

Kadınların yıllardır aile içinde, komşu sohbetlerinde ve özel buluşmalarda yaşattığı sözlü kültür, bu kez daha geniş bir katılımla kayıt altına alınması hedeflenen bir çalışmanın parçası oldu. Etkinlikte yalnızca ezgiler değil; geçmişe ait anılar, yaşanmışlıklar ve kültürel değerler de yeniden gün yüzüne çıkarıldı.

Sözlü Kültürün Sessiz Tanıkları Bir Araya Geldi

Dengbêjlik geleneği, yüzyıllardır Kürt kültürünün en önemli sözlü anlatım biçimleri arasında yer alıyor. Yazılı kaynakların sınırlı olduğu dönemlerde toplumsal hafızanın korunmasını sağlayan bu gelenek, özellikle kadınların hafızasında yaşayan eserlerle bugünlere ulaştı.

Süphan Mahallesi'nde gerçekleştirilen buluşmada farklı yaş gruplarından kadınlar, çocukluk yıllarında annelerinden, ninelerinden ve aile büyüklerinden öğrendikleri kilamları seslendirdi. Göçten ayrılığa, sevinçten acıya kadar birçok yaşam deneyimini anlatan eserler katılımcılar tarafından büyük ilgiyle dinlendi.

Kilamlar Geçmişin İzlerini Günümüze Taşıdı

Etkinlik boyunca dile getirilen her kilam, yalnızca bir ezgi olmanın ötesinde geçmiş dönemlerin yaşam biçimini anlatan kültürel bir belge niteliği taşıdı. Kadınların aktardığı sözlü anlatılarda toplumsal dayanışma, aile bağları, doğayla kurulan ilişki, sevgi, özlem ve göç gibi birçok tema öne çıktı.

Katılımcılar, yıllardır hafızalarında yaşattıkları eserleri ilk kez böylesine kapsamlı bir etkinlikte paylaşma fırsatı bulurken, genç kuşakların da bu kültürel mirasa ilgi göstermesinin önemine dikkat çekildi.

Kadınların Hafızası Kültürel Mirasın En Güçlü Kaynağı

Program kapsamında kadınların yalnızca kültürel mirası koruyan kişiler olmadığı, aynı zamanda bu mirası üreten ve gelecek nesillere taşıyan en önemli aktörlerden biri olduğu vurgulandı.

Mahalle yaşamında kuşaktan kuşağa aktarılan birçok anlatının bugüne kadar kayıt altına alınmadan yaşatıldığına dikkat çekilirken, kadınların hafızasında bulunan bu zengin kültürel birikimin korunmasının gelecek açısından büyük önem taşıdığı ifade edildi.

Amaç, Unutulmaya Yüz Tutan Değerleri Geleceğe Aktarmak

Günümüzde değişen yaşam koşullarıyla birlikte sözlü anlatım geleneklerinin giderek azalması, kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmaları daha da önemli hale getiriyor.

Bu kapsamda gerçekleştirilen buluşmanın temel hedeflerinden biri de dengbêj kültürünü yalnızca geçmişin bir değeri olarak değil, yaşamaya devam eden bir kültürel miras olarak yeni kuşaklarla buluşturmak oldu. Etkinlik sayesinde gençlerin geleneksel sözlü anlatılarla tanışması ve bu kültürü sahiplenmesi amaçlanıyor.

Anlatılar Arşivlenerek Geleceğe Bırakılacak

Etkinlikte paylaşılan kilamların, yaşam hikâyelerinin ve sözlü anlatıların kayıt altına alınması için de çalışma yürütüleceği belirtildi.

Hazırlanacak kültürel arşiv sayesinde bugün yalnızca hafızalarda yaşayan birçok anlatının gelecek yıllarda da erişilebilir olması hedefleniyor. Böylece zamanla unutulma riski taşıyan eserlerin korunması ve araştırmacılar başta olmak üzere gelecek nesillere aktarılması amaçlanıyor.

Mahalle Buluşmaları Farklı Noktalarda Sürecek

Edremit Belediyesi Kadın Politikaları Müdürlüğü, kültürel mirasın korunmasına yönelik mahalle buluşmalarını ilerleyen süreçte farklı mahallelerde de sürdürmeyi planlıyor.

Kadınların sosyal yaşamda daha görünür olmasını destekleyen çalışmaların yanı sıra, yerel kültürün yaşatılmasına katkı sunacak etkinliklerin artırılması hedeflendi.