1990’larda köylerin boşaltılmasıyla başlayan zorunlu göç sürecinin Van’da derin bir travma yarattığını söyleyen Sayyiğit, göç olgusunun politik olduğunu ifade etti: “Köyler yasaklarla boşaltıldı, hayvancılık yapan insanlar kentlere göç etmek zorunda bırakıldı. Üreten yurttaş bir anda tüketici haline geldi. Bu, kendiliğinden olan değil, bilinçli oluşturulmuş bir politikadır.”
Sayyiğit, bölgedeki ekonomik kalkınmanın en temel şartının demokratikleşme ve Kürt sorununun çözümü olduğunu vurgulayarak, “Yatırım yapıp ‘susun’ demek olmaz. Halk özgürlük istiyorsa önce bunu sağlayacaksınız. Barış ve demokrasi olmadan ekonomik istikrar olmaz” diye konuştu.
“Van’ın genç işsizliği Türkiye ortalamasının iki katı”
TÜİK verilerinin gerçek tabloyu olduğundan düşük gösterdiğini ifade eden Sayiğit, bölgedeki genç işsizliğinin Türkiye ortalamasının iki katına ulaştığını söyledi. Sayyiğit, bu tablonun sorumlusunun AKP iktidarı olduğunun altınızı çizerek, “Ülke genelinde genç işsizliği yüzde 8,6. Van’ın da içinde olduğu TRB2 bölgesinde işsizlik yüzde 15’i geçmiş durumda. Bu oranları ikiyle çarptığınızda Van’ın gerçek tablosu ortaya çıkar. Van Z kuşağı kenti ama milli gelirden payı son sıralarda” şeklinde konuştu.
“Kayyımlar gençlerin önünü kapattı, belediyeler felç edildi”
Gençlerin kendi işini kurması için gerekli mekanizmaların siyasi uygulamalar nedeniyle yok edildiğini söyleyen Sayiğit, kayyım uygulamalarını en temel sorun olarak işaret etti: “Gençlere teşvik diyoruz ama kayyım eliyle yüzlerce genç işinden edildi. Yerel yönetimler çalışamaz hale getirildiyse, nasıl istihdam yaratılacak? Van’ın gelişmesinin önündeki en büyük engellerden biri kayyım rejimidir.”
“Her İş Cinayetinde ‘Acaba Vanlı mı?’ Diye Bakıyoruz”
Gençlerin her yıl kitlesel şekilde Batı kentlerine çalışmaya gittiğini söyleyen Sayyiğit, yaşanan trajedilere de dikkat çekerek, “Her iş cinayetinde ‘Acaba Vanlı mı?’ diye bakmadan edemiyoruz. Çünkü her yıl iş cinayetlerinde onlarca Vanlı genç hayatını kaybediyor. Çalıştıkları şehirlerde emekleri sömürülüyor, bazen ırkçı saldırılara maruz kalıyorlar” cümlesini kullandı.
Bu tablonun ortaya çıkmasında devlet politikalarının belirleyici olduğunu savunan Sayyiğit, şöyle devam etti: “Bunun sorumlusu elbette ülkeyi yöneten AKP iktidarıdır. Bölgesel gelişmişlik sorunu doğal bir sonuç değil, bilinçli politikalarla yaratılmış bir sonuçtur. Van da bu ülkenin bir parçası ama ne yazık ki yok sayılan bir akıl söz konusu.”
“Yatırımlar adil dağılmıyor, bölgesel eşitsizlik büyüyor”
Bölgeye verilen teşviklerin yetersiz olduğunu belirten Sayyiğit, verilerin de bunu doğruladığını söyledi: “Van’da ihracat aylık 2 milyon doların altında, ithalat ise 4 ila 7 milyon dolar arasında. 16 ili kapsayan bölgesel teşvikler uygulanıyor ama yoksulluk ve işsizlik hâlâ yüksek. Demek ki bir yerlerde yanlış var.”
“Van’da işyeri var ama istihdam yok”
Sayyiğit, işsizlik maaşı için 2025’in ilk 8 ayında 9 bin kişinin başvurduğunu ama sadece 3 bini alabildiğini, bu durumunda, Van’da emeğin nasıl sömürüldüğünün somut göstergesi olduğuna dikkat çekerek istihdam sorununu rakamlarla açıkladı: “10 binden fazla işyeri var fakat bunların yüzde 40’ında sadece 1 kişi çalışıyor. 10 kişi ve üzeri istihdam sağlayan işyerlerinin oranı sadece yüzde 13. Asgari ücret 22.104 TL olmasına rağmen Van’da pek çok işçi bu ücreti dahi alamıyor. Kayıt dışı çalışma yaygın olduğu için işsizlik maaşı almak neredeyse imkânsız”
“Van’da ulaşım ve sınır kapısı sorunu çözülmeden kalkınma mümkün değil”
Sayyiğit, Van’ın İran’la uzun bir sınıra sahip olmasına rağmen yalnızca tek bir gümrük kapısının bulunmasını “büyük bir plansızlık” olarak değerlendirdi. Kapının 7/24 çalışmaması, Van’daki otogarın yetersizliği, şehir stadyumunun hâlâ yapılmaması, çevre yolu ile Van–Şırnak yolunun bitirilmemesi, Van Gölü’nün yok olma tehlikesi ve kültürel varlıkların korunmaması gibi sorunların acilen çözülmesi gerektiğini vurguladı.
“Van’ı geri bırakan politikaların değişmesi şart”
Sayyiğit, Van’ın sahip olduğu geniş potansiyelin yıllardır kasıtlı biçimde geri bırakıldığını vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı: “Van’ın geri kalmışlığı kader değildir. Bu coğrafyanın kalkınması için zihniyet değişmeli, ekonomik ve siyasi eşitsizlik ortadan kalkmalıdır.”