TCMB’nin sıkı para politikası ve enflasyonla mücadele mesajları devam ederken, piyasalarda önümüzdeki dönemde faiz politikasına ilişkin beklentiler de şekillenmeye başladı.

Faiz indirimi beklentisi

Oyak Yatırım, mevcut koşulların devam etmesi halinde TCMB’nin eylül ayında fonlama maliyetini yüzde 37 seviyesine çekebileceğini, yıl sonunda ise politika faizinin yüzde 35 seviyelerine gerileyebileceğini öngördü.

Ahlatçı Yatırım değerlendirmesinde ise faiz kararlarında aylık enflasyonun ana eğilimi, hizmet enflasyonu, enflasyon beklentileri ve iç talepteki dengelenmenin belirleyici olacağı belirtildi. Enerji fiyatları ve jeopolitik gelişmelerin ise risk unsuru olmaya devam ettiği ifade edildi.

İnfo Yatırım da eylül ayında fonlama maliyetinin politika faizi olan yüzde 37’ye yaklaşabileceğini, yılın kalan bölümünde toplam 200 baz puanlık indirim yapılması halinde yıl sonu politika faizinin yüzde 35 seviyesine gerileyebileceğini tahmin etti.

Katılım bankalarında oranlar

TCMB’nin mesajlarının ardından katılım bankalarının ilan ettiği kâr payı oranları da yatırımcıların takibine girdi.

Güncel oranlar şöyle:

Türkiye Finans: %41,05

Hayat Finans: %37,80

Kuveyt Türk: %36,04

Dünya Katılım: %33,25

Albaraka: %32,13

Vakıf Katılım: %31,50

Geçen hafta yüzde 40,94 seviyesinde bulunan en yüksek oranın bu hafta yüzde 41,05’e yükseldiği görüldü.

500 bin TL’nin 31 günlük getirisi

En yüksek oran olan yüzde 41,05 üzerinden yapılan hesaplamaya göre 500 bin TL’nin 31 günlük net kâr payı getirisi 14 bin 380 TL olarak hesaplandı.

500 bin TL → 31 gün → Net kâr payı: 14.380 TL

Kâr payı oranları bankalara, vade ve hesap koşullarına göre değişebileceğinden, yatırım kararı öncesinde güncel oranların ilgili bankalardan kontrol edilmesi gerekiyor.

Geçen yılın aynı döneminde 5 milyon 289 bin 449 olan kamu personeli sayısı, bir yılda "127 bin 677 kişi" arttı.

Kamuda en büyük pay kadrolu personelin

Toplam kamu personelinin 3 milyon 582 bin 25'ini kadrolu çalışanlar oluşturdu. Sözleşmeli personel sayısı 419 bin 801 olurken, sürekli işçi sayısı 1 milyon 267 bin 501 olarak kayıtlara geçti.

Kamuda ayrıca 50 bin 418 geçici işçi ve 97 bin 381 kişi de diğer kategorilerde istihdam ediliyor.

Milyonlarca kişi genel bütçeli kurumlarda çalışıyor

Kamu çalışanlarının yüzde 67,9'una karşılık gelen 3 milyon 676 bin 689 kişi, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde görev yapıyor.

Üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerinde çalışan personel sayısı ise 325 bin 21'e ulaştı.

Belediyeler, bağlı kuruluşlar ve mahalli idare birliklerinde 174 bin 77 kişi görev yaparken, belediye iktisadi teşekküllerindeki personel sayısı da 696 bin 178 olarak açıklandı.

Veriler, Türkiye'de kamu istihdamının milyonlarca kişilik dev bir çalışma alanı olmaya devam ettiğini ortaya koydu.

“Riskli yapıları biliyoruz ama hangileri olduğunu bilmiyoruz”

Açıklamanın en dikkat çekici başlıklarından biri yapı stoku envanteri oldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 36 milyon bağımsız bölüm bulunurken, yaklaşık 6 milyon bağımsız bölümün risk altında olduğu, 2 milyonunun ise acilen dönüştürülmesi gerektiği ifade edildi.

Ancak İnşaat Mühendisleri Odası, riskli yapıların sayısını tahmin etmenin yeterli olmadığını belirterek, “Asıl yanıtlanması gereken soru, bu yapıların hangileri olduğudur” değerlendirmesinde bulundu.

13 yılda yaklaşık 1 milyon bağımsız bölüm yıkıldı

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın 2025 yılı verilerine göre, 2012-2025 yılları arasında 319 bin 551 binada riskli yapı tespiti yapıldı. Bu yapılarda 1 milyon 272 bin 863 bağımsız bölüm riskli olarak belirlendi.

Aynı dönemde 291 bin 144 bina yıkılırken, yıkılan yapılardaki bağımsız bölüm sayısı 1 milyon 88 bin 165 oldu.

Oda, mevcut riskli yapı tahminleriyle karşılaştırıldığında dönüşümün hâlâ yetersiz kaldığına dikkat çekti.

Van için de yapı envanteri kritik

2011 Van Depremi’nin üzerinden yıllar geçmesine rağmen, kentte yapı güvenliğinin güncel ve bütüncül biçimde takip edilmesi konusu önemini koruyor. İnşaat Mühendisleri Odası’nın açıklamasındaki “Türkiye’nin bütün yapı stokunu kapsayan güncel, bilimsel, şeffaf ve kamuya açık bir yapı envanteri oluşturulmalı” çağrısı, deprem riski taşıyan kentler açısından kritik önem taşıyor.

Oda, yalnızca eski binaların değil, kullanım sırasında kolon ve kirişlerine müdahale edilen, kaçak kat veya eklenti yapılan ve kullanım amacı değiştirilen yapıların da düzenli olarak denetlenmesi gerektiğini belirtti.

Yeni binalar da mercek altında

Açıklamada, yalnızca eski yapıların değil, yeni inşa edilen binaların da güvenliğinin sorgulanması gerektiği vurgulandı. 6 Şubat depremlerinde yeni sayılabilecek bazı yapıların da yıkılması, yapı denetimi konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Odaya göre güvenli yapı; sağlam zeminden doğru projeye, nitelikli malzemeden etkin denetime kadar bütün sürecin eksiksiz işletilmesiyle mümkün.

“Daha fazla beklemek istemiyoruz”

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, 17 Ağustos’un 27’nci yılında merkezi ve yerel yönetimlere çağrıda bulunarak, Ulusal Yapı Stoku Bilgi Sistemi kurulmasını, riskli yapıların önceliklendirilerek dönüştürülmesini ve dar gelirli yurttaşlar için kamu kaynaklarının artırılmasını istedi.

Oda ayrıca kentsel dönüşümün rant odaklı parsel bazlı uygulamalardan çıkarılarak risk odaklı yürütülmesi, yapılara periyodik teknik kontrol getirilmesi ve yapı denetim süreçlerinin daha etkin hale getirilmesi çağrısında bulundu.

Kentte araç sayısının 100 bine yaklaşması, özellikle yoğun saatlerde yaşanan trafik sorununu yeniden gündeme getirdi. Artan araç sayısına karşı kent içindeki ulaşım altyapısının yeterliliği ise Van’da tartışılmaya devam ediyor.

Van’da araç sayısı 99 bin 252’ye ulaştı

TÜİK verilerine göre Van’da Haziran ayında 98 bin 568 olan trafiğe kayıtlı araç sayısı, Temmuz ayında 99 bin 252’ye yükseldi. Böylece kentte trafiğe kayıtlı araç sayısı bir ayda 684 arttı.

Araç sayısındaki artışın kent trafiğine yansıması, özellikle sabah ve akşam saatlerinde yoğunluğun yaşandığı güzergâhlarda daha fazla hissediliyor.

En fazla artış otomobillerde yaşandı

Van’da araç türlerine göre en fazla artış otomobillerde görüldü. Haziran ayında 39 bin 196 olan otomobil sayısı, Temmuz ayında 39 bin 450’ye çıktı. Böylece otomobil sayısı bir ayda 254 arttı.

Motosiklet sayısı da dikkat çekici bir artış gösterdi. Haziran ayında 10 bin 862 olan motosiklet sayısı, Temmuz ayında 11 bin 99’a yükseldi. Motosiklet sayısındaki artış 237 olarak kayıtlara geçti. Kamyonet sayısı 24 bin 908’den 24 bin 984’e, kamyon sayısı 6 bin 6’dan 6 bin 17’ye yükseldi.

Diğer araç türlerinde de artış var

Van’da traktör sayısı 9 bin 855’ten 9 bin 865’e yükselirken, özel amaçlı taşıt sayısı 854’ten 857’ye çıktı. Minibüs sayısı ise 6 bin 112’den 6 bin 114’e yükseldi.

Araç türleri içerisinde sayısal olarak en fazla artış otomobillerde gerçekleşirken, otomobilleri motosiklet ve kamyonetler takip etti.

Motosiklet sayısında yüzde 2,18’lik artış

Oransal olarak en fazla artış motosikletlerde görüldü. Van’da motosiklet sayısı bir ayda yaklaşık yüzde 2,18 arttı.

Otomobil sayısındaki artış yaklaşık yüzde 0,65 olurken, özel amaçlı taşıtlarda yüzde 0,35, kamyonetlerde yüzde 0,31, kamyonlarda yüzde 0,18, traktörlerde yüzde 0,10 ve minibüslerde yüzde 0,03 artış yaşandı.

Türkiye’de 207 bin 508 taşıt trafiğe kaydedildi

TÜİK’in açıkladığı verilere göre Türkiye genelinde Temmuz ayında 207 bin 508 taşıtın trafiğe kaydı yapıldı.

Yeni kayıtların yüzde 48,1’ini motosiklet, yüzde 38’ini otomobil, yüzde 9,4’ünü kamyonet, yüzde 1,9’unu kamyon, yüzde 1,6’sını traktör, yüzde 0,6’sını minibüs, yüzde 0,3’ünü otobüs ve yüzde 0,1’ini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Van’da araç sayısının 100 bine yaklaşmasıyla birlikte, artan araç yoğunluğunun kent trafiğine etkisi de önümüzdeki dönemde daha fazla hissedilecek gibi görünüyor.

Kazada araçta bulunan 4 kişi yaralandı. İhbar üzerine olay yerine sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Yaralılar, olay yerindeki ilk müdahalelerinin ardından ambulanslarla kentteki hastanelere kaldırılarak tedavi altına alındı.

Polis ekipleri kazanın nedenine ilişkin inceleme başlattı.

Hastanedeki işlemlerinin tamamlanmasının ardından cenazesi Özalp ilçesine bağlı Emek Mahallesi’ne getirilen Akyüz için bugün cenaze töreni düzenlendi.

Öğle namazının ardından kılınan cenaze namazı sonrasında Ömer Faruk Akyüz, dualar eşliğinde toprağa verildi.

Gazeteciler yalnız bırakmadı

Cenaze törenine Türkiye Gazetesi Van Bölge Müdürü Haşim Talay, Anadolu Ajansı Van Bölge Müdürü Cemal Aşan, Demirören Haber Ajansı Van Bölge Müdürü Feyat Erdemir, Vangölü Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Orhan Aşan, TSYD Van Temsilcisi İkram Kali ile siyasi parti, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.

Törene ayrıca yerel ve ulusal medya kuruluşlarında görev yapan gazeteciler, İhlas Holding Van Büro çalışanları, Muş ve Bitlis’ten gelen basın mensupları, Akyüz ailesinin yakınları ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Mahalle sakini İlhami Burta ise sorunun yalnızca yol meselesi olmadığını, Elmayaka’nın yıllardır yatırım alamadığını savunarak dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

“2014’ten beri bir çivi çakılmadı”

Mahallede 2014 yılından bu yana herhangi bir yatırım yapılmadığını öne süren Burta, “2 kilometrelik yol. Köyden ta ki anayola kadar. Toplamda 2 kilometrelik bir yolumuz var. 2014’te Sayın Garip Aykut belediye başkanı seçildiği zaman o günden beri ne bu köye bir yatırım yapılmış ne de bir çivi çakılmış” sözlerini kullandı.

Burta, bölgede yaşanan sorunların köy halkına mal edilmemesi gerektiğini belirterek, vatandaşların farklı siyasi partilere oy verdiğini söyledi.

“Bu köylünün bir suçu yok”

Mahalle halkının siyasi tercihler nedeniyle mağdur edilmemesi gerektiğini dile getiren Burta, “Bu köylülerin bir suçu yok. Bütün partilere de oy gitmiş. Bütün partilere de oy verilmiş bu köyde. Bu yolun maliyeti, bu yolun sorumluluğu bu köylü vatandaşa kesilmemesi lazım” ifadelerini kullandı.

Burta, Elmayaka Mahallesi'nin farklı siyasi partilerden seçmenleri barındırdığını vurgulayarak, vatandaşların siyasi tercihlerinin kamu hizmetlerine erişimi etkilememesi gerektiğini söyledi.

“İnsanlar değil, hayvanlar bile gidip gelemiyor”

Yolun mevcut durumunun ulaşımı zorlaştırdığını belirten Burta, özellikle araçların sık sık arıza yaptığını söyleyerek, “Elmayaka, yani Sıpkas Mahallesi dediğimiz bu yol, inanın insanlar değil artık, affedersiniz, hayvanlar bile gidip gelemiyor. Araçlar gidip geliyor. Giden araçların ön düzeni bozuluyor. Hangi araç gidip geliyorsa sanayiye gidiyor” diye konuştu.

“Diğer köylerin yolları yapılmış”

Elmayaka Mahallesi’nin bulunduğu Arvas bölgesindeki diğer köylerde yol çalışmalarının yapıldığını belirten Burta, “Bu bölgede, yani Arvas mıntıkasında bütün köylerin yolları yapılmış. Sadece Elmayaka Mahallesi, yani Sıpkas dediğimiz köy, kadimi bir köy. Ama bu köyün yolu neden yapılmıyor, onu anlamıyorum” diyerek sorunun siyasi bir meseleye dönüştürülmemesi gerektiğini ifade etti.

“Bunu sadece siyasete bağlamamak lazım”

Mahalle sakinlerinin farklı siyasi partilere oy verdiğine dikkat çeken Burta, “Sadece bunu siyasete bağlamamak lazım. Bugün köylü vatandaş emin olun bütün partilerin de seçmenleri var içinde. Bunları insanlara mal etmenin bir anlamı yok” sözleriyle yaşanan sorunun doğrudan köylülerin siyasi tercihlerine bağlanmaması gerektiğini söyledi.

Yetkililere çağrı

Burta, Elmayaka Mahallesi’nin sorunlarının çözülmesi için Bahçesaray Kaymakamlığı, Devlet Su İşleri, Karayolları ve Bahçesaray Belediyesi’ne çağrıda bulunarak, “Buradan Sayın Kaymakamımıza, Devlet Su İşleri’ne, Karayolları’na, Bahçesaray Belediyesi’ne ricamız bu köyün yolunu en kısa zamanda telafi etseniz, yapsanız seviniriz” ifadesiyle mahalle halkının artık çözüm beklediğini belirtti.

“Suç bizimse, bize cezamızı verin”

Burta, siyasi tercihler nedeniyle köy halkının mağdur edilmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Kimsenin kimseyle bir hesabı yok. Hele hele köylü vatandaşın hiçbir hesabı bir partilerle yok. Bu seçim süreci içinde olur. Kim, hangi parti isterse ona oyununu verir. Burada AK Parti de kazandı, DEM Parti de kazandı. Burada halkın bir suçu yok. Suç eğer bizimse, biz adaylarınsa cezamızı bize verin. Bu köylüye bu işkenceyi çektirmeye kimsenin hakkı yok. Yazık, günah diyorum.” açıklamasıyla konuşmasını sonlandırdı.

Başkale Belediyesi tarafından yapılan duyuruda, konserin tüm halka açık ve ücretsiz olduğu belirtildi. İlçede yaz akşamlarının sosyal ve kültürel etkinliklerle renklendirilmesi amacıyla düzenlenen programa vatandaşların yoğun ilgi göstermesi bekleniyor.

Müzik, doğa ve yaz akşamının buluşacağı konser, 18 Ağustos Salı günü saat 18.00’de Başkale Mesire Alanı’nda başlayacak.

Yerel rehber Mehmet Taşdemir eşliğinde Ağrı Dağı’na tırmanan dağcılar, zirve yolunda şiddetli rüzgar ve tipinin etkisiyle karşılaştı.

Yüksek kesimlerde hava sıcaklığının düşmesiyle birlikte dağcıların saç ve sakallarında buz tabakaları oluştu. Tırmanış sırasında çekilen görüntülerde, özellikle yerel rehber Mehmet Taşdemir’in saç ve sakallarının tamamen buz tuttuğu görüldü.

Ağustos ayında yaşanan dondurucu hava, Ağrı Dağı’nın zirvesindeki zorlu koşulları gözler önüne sererken, dağcıların tırmanış boyunca fırtına ve tipiyle mücadele ettiği belirtildi.

Buldan’ın avukatı Bişar Alınak tarafından Adalet Bakanlığı bünyesindeki Faili Meçhul Cinayetleri Araştırma Bürosu’na yapılan başvuruda, üç cinayetin tüm yönleriyle ele alınması, olayların arka planındaki siyasi ve örgütsel bağlantıların ortaya çıkarılması ve sorumluların tespit edilerek yargı önüne çıkarılması talep edildi.

Üç cinayetin tüm yönleriyle araştırılması istendi

Pervin Buldan, başvurunun ardından yaptığı açıklamada Savaş Buldan, Adnan Yıldırım ve Hacı Karay cinayetlerinin yeniden gündeme taşındığını belirtti.

Buldan, “Bugün avukatımız Bişar Alınak, Savaş Buldan, Adnan Yıldırım ve Hacı Karay cinayetlerinin tüm yönleriyle araştırılması, olayın arka planındaki siyasi ve örgütsel bağlantıların ortaya çıkarılması ile sorumluların tespit edilerek yargı mercileri önüne çıkarılması talebiyle Adalet Bakanlığı bünyesindeki Faili Meçhul Cinayetleri Araştırma Bürosu’na başvuruda bulunmuştur” dedi.

“Bu dosya yalnızca geçmişe ait bir vaka değil”

Dosyanın yalnızca geçmişte yaşanan bir olay olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ifade eden Buldan, cinayetlerin Türkiye’nin yakın tarihinde yaşanan siyasi cinayetler ve cezasızlık tartışmalarıyla birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

Buldan, “Bu dosya yalnızca geçmişe ait bir vaka değil, Türkiye’nin yakın tarihinde yaşanan aydınlatılmamış siyasi cinayetler ve cezasızlık pratiği bağlamında değerlendirilmesi gereken bir dosyadır” ifadelerini kullandı.

“Maddi gerçeğin ortaya çıkarılması zorunludur”

Hukuk devleti ilkesine vurgu yapan Buldan, benzer olaylarda etkin soruşturma yürütülmesinin önemine dikkat çekti.

Buldan, “Hukuk devleti ilkesinin gereği olarak bu tür olayların etkin soruşturulması ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılması zorunludur” diye konuştu.

Hukuki süreç takip edilecek

Başvurunun ardından üç cinayete ilişkin hukuki sürecin takip edileceğini belirten Buldan, sorumluların tespit edilerek yargı önüne çıkarılması gerektiğini ifade etti.

Buldan, “Savaş Buldan, Adnan Yıldırım ve Hacı Karay cinayetlerine ilişkin soruşturmanın etkin yürütülmesi, sorumluların tespiti ve yargı önüne çıkarılması yönündeki hukuki süreç takip edilecektir” dedi.

Haydarbey Mahallesi’nde geçmişte geniş tarım arazilerinde yetiştirilen domates, bölgenin önemli geçim kaynaklarından biri olarak öne çıkıyordu. Mahallede nesilden nesile aktarılan ata tohumlarıyla yetiştirilen iki çeşit Haydarbey domatesi, kendine özgü tadı ve lezzetiyle biliniyordu.

Haydarbey Mahallesi Muhtarı Mehmet Akçil, geçmişte üretimin çok daha yüksek olduğunu belirterek, “Eskiden Haydarbey domatesiyle bilinirdi. Kamyon kamyon ürün çıkarıyorduk. Şimdi ise insanlar satmak için domates ekmiyor. Herkes tamamen bıraktı. Çünkü baktılar ki yaptıkları masrafı kurtarmıyor” dedi.

“Sadece kendi ihtiyacımız kadar ekiyoruz”

Üreticinin artık ticari amaçla domates ekmediğini söyleyen Akçil, mahallede yalnızca evlerin önünde küçük alanlarda üretim yapıldığını belirtti. Akçil, “Şu anda herkes evinin önünde kendi ihtiyacı kadar domates ekiyor. Yarım dönüm, bir dönüm yer ekiyor. Onu da güz dönemine kadar kendi ihtiyacı için kullanıyor. Salçasını, turşusunu kendisi yapıyor. Ama artık kimse ticari amaçla domates ekmiyor” diye konuştu.

“Masrafını bile kurtarmıyor”

Üreticinin aylarca emek vermesine rağmen ürününü değerinde satamadığını ifade eden Akçil, fiyatlardaki düşüşün çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını söyledi.Akçil, “Adam mart ayından itibaren uğraşıyor, naylonun altında fide yetiştiriyor, tarlasını hazırlıyor, sezon boyunca emek veriyor. Domates bizim burada çıktığı zaman Türkiye’nin birçok yerinde de domates çıkıyor. Bundan dolayı fiyat düşüyor. Daha 10 gün önce kilosunu 50-60 liraya sattığımız domatesi şimdi götürüyorsun, 10 kiloluk kasayı 100 liraya vermeye çalışıyorsun. Onu da almıyorlar. Akşama kadar bekliyorsun; kasa, taşıma, mazot derken masrafını bile kurtarmıyor. Vatandaş da bu yüzden domatesten elini çekti” ifadelerini kullandı.

"Diyarbakır ve Erzurum’a kadar gönderiliyordu"

Haydarbey domatesinin geçmişte yalnızca mahalle ve çevre köylerle sınırlı kalmadığını belirten Akçil, ürünün farklı kentlere gönderildiğini anlattı.Akçil, “Eskiden Haydarbey’den Diyarbakır’a, Erzurum’a kadar domates gönderiyorduk. Çevredeki köylerin çoğunda domates ekilmiyordu, onlar da bizden alıyordu. Bizim burada pazarımız vardı. Başka köylerden insanlar gelir, domatesini bizden alır, evine götürürdü” dedi.Bugün ise üretimin neredeyse tamamen bireysel ihtiyaca döndüğünü belirten Akçil, “Şimdi herkes kendi kapısının önüne bir şeyler ekiyor. Dolayısıyla dışarıya satılacak ürün kalmadı” diye konuştu.

“Bir zamanlar her hafta bir kamyon domates geliyordu”

Geçmişte kendisinin de yoğun şekilde domates ürettiğini aktaran Akçil, üretimdeki gerilemeyi şu sözlerle anlattı:“Eskiden ben kendim çok domates ekiyordum. Her hafta bir kamyon domates geliyordu. Kamyonlarla ürün getirip satıyorduk. Şimdi ise bırakın kamyonu, belki bir kişi motor ya da römork dolduracak kadar ürün çıkarıyor. Onu da satmaya çalışıyor ama satamadan geri getiriyor.”

“Ata tohumu farkı var”

Haydarbey domatesinin en önemli özelliğinin ata tohumları olduğunu söyleyen Akçil, bu tohumların yıllardır korunduğunu belirtti.

“Bizde eski tohumlar var. Atadan kalma tohumlarla yetişen, kendine özgü bir domates. Karşıdan getirilen, taş gibi olan domateslere benzemez. Onun tadı, lezzeti farklıdır. Haydarbey domatesinin kendine has bir özelliği vardı” diyen Akçil, yerel tohumların korunmasının önemine dikkat çekti.

Yıllardır salça fabrikası bekliyoruz”

Domates üretiminin yoğun olduğu dönemlerde mahallede en büyük taleplerden biri salça fabrikası kurulmasıydı. Akçil, üretimin yüksek olduğu yıllarda domatesin tarlada kaldığını belirterek fabrikanın üretici için önemli bir çözüm olacağını söyledi. “Domates ektiğimiz zaman öyle çok ürün çıkıyordu ki günde bir kamyon domates toplamak gerekiyordu. Satmaya çalışıyorduk ama yetiştiremiyorduk. Domates tarlada kızarıp dökülüyordu. Eğer burada bir salça fabrikası olsaydı herkes günlük topladığı domatesi fabrikaya götürür, parasını alırdı. Hem üretici rahat ederdi hem de vatandaş uygun fiyata salça alırdı” ifadelerini kullandı.

“Her şeyi dışarıdan almak zorunda kalıyoruz”

Bölgede salça fabrikası bulunmamasının hem üreticiyi hem tüketiciyi etkilediğini dile getiren Akçil, “Şimdi İzmir’den, Bergama’dan buraya salça geliyor. Üzerine bir de nakliye masrafı ekleniyor. Burada üretim yapılmış olsaydı hem üretici kazanırdı hem de vatandaş daha ucuza salça alırdı. Ama bu yapılmadı. Vatandaş da böylece her konuda dışarıya bağımlı hale geldi” dedi.

“Buranın fişini çektiler”

Domates üretimindeki gerilemenin yalnızca tarımı değil, mahalledeki sosyal ve ekonomik yaşamı da etkilediğini belirten Akçil, gençlerin iş bulmak için batı illerine gitmek zorunda kaldığını söyledi. “Bir muhtar olarak bu durum beni gerçekten üzüyor. Biz niye her şeyi dışarıdan almak zorunda kalalım? Domatesimiz, salçamız, sebzemiz burada üretilsin. Her şeyimiz burada olsun. Eskiden bir hareketlilik vardı. İnsanlar para kazanıyordu” diyen Akçil, sözlerini şöyle sürdürdü: “Eskiden insanlar burada çalışırdı. Yaz boyunca domatesini eker, toplar, parasını kazanır, kışın da burada otururdu. Gençlerimiz batıya gitmek zorunda kalmazdı. Şimdi ise yaz-kış insanlar gurbette. İnşaatlarda çalışmaya gidiyorlar, iş kazaları oluyor, ölümler oluyor. Bizim gençlerimizin çoğu burada kalmadı. Hepsi gurbete gitti. Resmen buranın fişini çektiler.”

“Yonca da kurtarmadı”

Domates üretiminin azalmasıyla birlikte arazilerin önemli bölümünde yonca üretimine yönelindiğini ancak bunun da üreticiyi kurtarmadığını belirten Akçil, “Şimdi herkes yonca peşine düştü. Ama yonca da artık para etmiyor. Kilosunu 10 liraya bile kimse almıyor. Herkes yonca ekmiş, yığmış kalmış. Hayvancılık da bitti. Yonca üretiyoruz ama satamıyoruz” dedi.

“Salça fabrikası kurulursa üretici yeniden tarlasına döner”

Haydarbey’de domates üretiminin yeniden canlanması için yatırım ve destek gerektiğini vurgulayan Akçil, çözümün salça fabrikasından geçtiğini söyledi. Akçil, “Bu memleketin yeniden toparlanması için buraya güzel bir salça fabrikası kurulması lazım. Fabrika kurulursa üretici yeniden domates eker, talep oluşur, insanlar para kazanacağını bildiği için yeniden üretime yönelir. İnsan niye kendi toprağını bırakıp İstanbul’a, İzmir’e, başka yerlere çalışmaya gitsin? Burada üretim olsa, insanlar kendi memleketinde çalışsa daha iyi olmaz mı?” ifadelerini kullandı. Haydarbey domatesinin bugün geldiği noktayı “Eskiden kamyon kamyon domates çıkarıyorduk, şimdi kendi ihtiyacımızı karşılayacak kadar ekiyoruz” sözleriyle özetleyen Akçil, üretimin yeniden desteklenmesi halinde bölgenin eski günlerine dönebileceğini belirterek, “Haydarbey’in domatesi böylece tarlalardan silindi. Üretim bitti, gençler gurbete gitti, hayvancılık bitti. Eğer yeniden üretim yapılır ve çiftçinin emeğinin karşılığı verilirse, bu memleket yeniden eski hareketli günlerine dönebilir” dedi.

Irak basınında yer alan bilgilere göre, Erbil’de IKBY’ye ait bazı noktalara iki kamikaze İHA ile saldırı düzenlendi.

Saldırıda hedef alınan yerler arasında IKBY Başbakanı Mesrur Barzani’nin özel ofisi ile bölgenin istihbarat şefinin konutu bulunduğu belirtildi.

İran’a ait olduğu aktarılan İHA’larla gerçekleştirildiği bildirilen saldırıda can kaybı yaşanmadığı ifade edildi.

Olayın ardından saldırının ayrıntılarına ilişkin incelemelerin sürdüğü bildirildi.

Van Bölge Gazetesi gündeme taşıdı, yardım eli uzandı

Kaya ailesinin yaşadığı mağduriyetin Van Bölge Gazetesi tarafından gündeme getirilmesinin ardından Vanlı hayırsever Onur Akman aileye sahip çıktı.

İlk olarak aileyi geçici bir yere yerleştiren Akman, daha sonra Kaya ailesi için ev ve evin ihtiyaç duyduğu eşyaları temin etti. Böylece günlerdir sokakta yaşam mücadelesi veren aile, yeni evine kavuştu.

“22 senedir kiralardayız, çok yorulduk”

Her iki gözünden de görme engelli olduğunu belirten Cengiz Kaya, yıllardır kiralık evlerde yaşadığını ve sürekli taşınmak zorunda kalmanın kendisi için büyük zorluk oluşturduğunu söyledi.

Kaya, yaşadığı sıkıntıyı şu sözlerle anlattı:

“Kiraya gittiğimizde tam eve alışıyorum, beynime kodluyorum, sonra bizi çıkarıyorlar. 22 senedir kiralardayız, çok yorulduk. Ev sahiplerinin derdini çekmemek için artık kiraya gitmek istemiyorum.”

Aile yeni evinde yaşam mücadelesine devam edecek

Yapılan destekle birlikte kendisi, eşi ve yaşlı annesi için kalıcı bir yaşam alanına kavuşan Kaya ailesi, bundan sonra yeni evlerinde hayatlarını sürdürmeye çalışacak. Ailenin yaşadığı mağduriyetin kamuoyuna duyurulmasının ardından gelen destek, zor günler geçiren Kaya ailesi için umut oldu.

Elazığ Kültür ve Turizm İl Müdürü Kadir Atıcı, Harput’un tarihine ilişkin çalışmalarına yeni bir kitap ekledi. Atıcı’nın saha araştırmaları ve arşiv belgelerinden yararlanarak hazırladığı “Tarihte Harput Medreseleri” adlı eser yayımlandı.

2004-2013 yılları arasında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü’nde lisans ve yüksek lisans eğitimi alan Atıcı, Malatya’daki ilk görevinin ardından 2014 yılında Elazığ’a atandı. Harput İçkale Kazısı’nda kazı başkan yardımcılığı yapan Atıcı, farklı bölgelerde gerçekleştirdiği yüzey araştırmalarıyla çok sayıda kültür varlığının tespit ve tescil çalışmalarında görev aldı.

Harput’ta 19 medrese tespit edildi

Saha çalışmalarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı ve Osmanlı Arşivleri’ndeki belgeler üzerinde de araştırmalar yapan Atıcı, Harput’un Osmanlı döneminde önemli bir eğitim merkezi olduğunu belirledi.

Araştırmalara göre Harput’ta geçmişte 19 medrese bulunuyordu. Bu yapılardan günümüze ise yalnızca Esediye Külliyesi’ndeki bir medresenin temel kalıntılarının ulaştığı, diğer 18 medreseden ise günümüze herhangi bir iz kalmadığı ifade edildi.

Atıcı, kitabında medreselerde görev yapan muallimlerin silsilesine de yer verdi. Ayrıca İshak Sunguroğlu’nun “Harput Yollarında” adlı eserinde yer alan medrese tasvirlerini mimari planlara dönüştürdü.

İlk kitabı 2021’de yayımlandı

Atıcı’nın Harput üzerine yayımladığı ilk kitabı ise 2021 yılında çıkan “Harput’ta Vakfa Tabi Meslek Grupları” oldu. Çalışmada Osmanlı dönemine ait Hurûfât Defterleri üzerinden Harput’taki vakıflara bağlı meslek grupları ve kamu binalarında görev yapan kişilere ilişkin bilgiler ele alındı.

Şubat 2026’da Elazığ İl Kültür ve Turizm Müdürü olarak görevlendirilen Atıcı, idari görevini sürdürürken Harput üzerine akademik çalışmalarına da devam ettiğini belirtti.

Üçüncü kitap hazırlığında

Atıcı, Harput’taki tarihi yapıların üzerinde bulunan semboller ile Orta Asya’dan bölgeye gelen usta ve mimarların bıraktığı izleri konu alan üçüncü kitabı üzerinde çalıştığını açıkladı.

Yeni çalışmada mimari yapılardaki sembollerin mitolojik açıdan inceleneceği belirtildi.

Kaya’yı geçen hafta cezaevinde ziyaret ettiğini belirten Alp, eski belediye başkanının “büyük bir badire ve haksızlığa uğradığını” savundu.

“Aynı suçtan iki ayrı ceza aldı”

Bekir Kaya’nın iki dönem belediye başkanlığı yaptığını hatırlatan Alp, Kaya’nın aynı örgüte üye olmak suçundan iki ayrı ceza aldığını ifade etti.

Alp, konuşmasında, “Bir kuzudan iki post çıkarır gibi dönemin hâkimleri tarafından cezalandırılmıştır. Kendisine ceza veren hâkimler aynı cezaevinde yatmaktadır.” ifadelerini kullandı.

“Cezayı onlar verdi, infazını iktidar sürdürüyor”

Kaya’nın ceza sürecine ilişkin iktidarı da eleştiren Alp, “Cezayı onlar verdi ama AK Parti iktidarı infazına devam etmektedir” dedi.

Alp, Kaya’nın iki dönem belediye başkanlığı yapmış olması nedeniyle aynı suçtan iki kez cezalandırıldığını savunarak mevcut uygulamanın hukuki açıdan yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Hukuki reforma ihtiyaç olduğunu gösteriyor”

Bekir Kaya örneğinin Türkiye’de hukuki reforma duyulan ihtiyacı ortaya koyduğunu belirten Alp, konuşmasını Meclis’in bu tür durumları dikkate alması gerektiğini ifade ederek tamamladı.

Spordan eğlenceye dopdolu program

Festival kapsamında badminton, masa tenisi, cimnastik, voleybol, tekvando, survivor parkuru, geleneksel oyunlar ve bilek güreşi gibi birbirinden farklı etkinlikler gerçekleştirilecek.

Çocuklar için yüz boyama etkinliği düzenlenirken, festival alanında canlı müzik ve içecek ikramları da yer alacak.

Programın dikkat çeken etkinliklerinden biri ise aerobik gösterisi olacak.

Yarışmacılara para ödülü ve kupa

Festival kapsamında düzenlenecek eğlenceli yarışmalarda dereceye giren katılımcılar için para ödülü ve kupa verileceği duyuruldu.

Gevaş Belediyesi tarafından gerçekleştirilecek etkinliğe tüm vatandaşlar davet edilirken, özellikle gençlerin festival alanında spor ve eğlence dolu bir gün geçirmesi hedefleniyor.

18 Ağustos Salı günü saat 15.00’te Gevaş Belediyesi Halk Plajı’nda başlayacak festival, ilçede hareketli bir gün yaşatacak.

Açılış konuşmalarının ardından başlayan çalıştay kapsamında, MEB Mevzuat Asistanı çalışmalarına yönelik çeşitli değerlendirme ve hazırlıklar yapılacak.

17-21 Ağustos tarihleri arasında devam edecek programın, eğitim camiasında mevzuata ilişkin çalışmaların geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Meralar ve ovalar arasından kıvrılarak ilerleyen derelerin oluşturduğu menderesler, havadan bakıldığında kilometrelerce uzanan doğal çizgileri andırdı. Kıvrımlı yapıları nedeniyle yılanı andıran su yatakları, dron görüntülerinde bölgenin doğal güzelliğini gözler önüne serdi.

Özellikle Ardahan Ovası’nda farklı noktalardan geçen menderesler, yeşilin çeşitli tonlarıyla birlikte dikkat çekici görüntüler oluşturdu.

Bölgedeki menderesler mevsimlere göre farklı görünümlere bürünüyor. Yaz aylarında yeşil araziyle bütünleşen su yatakları, sonbaharda sarı ve kahverengi tonlarıyla, kışın ise karla kaplı arazinin ortasında farklı manzaralar sunuyor.

Merkeze bağlı Bulanık köyü çevresinde aniden başlayan dolu, kısa sürede şiddetini artırdı. Yaklaşık 10 dakika boyunca aralıksız yağan dolu nedeniyle köy çevresindeki yollar, tarım arazileri ve açık alanlar beyaza büründü.

Ağustos ayının ortasında yaşanan dolu yağışı, bölgede ilginç görüntüler ortaya çıkardı. Cep telefonu kameralarına yansıyan görüntülerde beyaz örtüyle kaplanan yollar ve arazilerin yanı sıra çocukların oyun oynadığı görüldü. Bazı vatandaşlar ise evlerinin bahçesinde biriken doluyu kürekle temizledi.

Kısa süreli yağışın ardından dolunun etkisini kaybetmesiyle birlikte bölgede hayat normale döndü.

Minarenin yeniden yapılması gündeme geldiğinde beton veya taş yerine çelik konstrüksiyonu tercih eden Sağbalta, kaynak işindeki deneyimine güvenerek kolları sıvadı. Bir vatandaşın desteğiyle görev yaptığı caminin ilk çelik minaresini yapan Sağbalta, bu çalışmanın ardından emekli oldu.

Ancak emeklilik, onun için yeni bir mesleğin başlangıcı oldu.

Depremden ilham aldı, mesleğe dönüştürdü

Emekliliğinin ardından oto sanayi sitesinde atölye kuran 60 yaşındaki Sağbalta, çelik minare üretimine devam etti.

Minarenin kürsüsünden gövdesine, şerefesinden külahına ve alemine kadar parçaları atölyesinde hazırlayan Sağbalta, 10 yılı aşkın sürede 100’ün üzerinde minare üretti.

Van merkez ve ilçelerinin yanı sıra Samsun’un Bafra ve Trabzon’un Maçka ilçelerine de minare gönderen Sağbalta, İstanbul için de yeni sipariş görüşmeleri yaptığını belirtti.

“Tek başıma bir ayda tamamlıyorum”

Minarelerin üretim ve montaj sürecine ilişkin bilgi veren Sağbalta, tek başına çalıştığında bir minareyi yaklaşık bir ay içerisinde tamamlayarak montajını yaptığını söyledi.

Sağbalta, daha kalabalık bir ekiple çalışılması halinde aynı sürenin yaklaşık bir haftaya kadar düşebileceğini ifade etti.

“Minarenin sağlam durması önemli”

Çelik konstrüksiyonun deprem ve olumsuz hava koşullarındaki avantajlarına dikkat çeken Sağbalta, esnek yapısı nedeniyle çelik minarelerin sarsıntılarda daha dayanıklı olabildiğini belirtti.

Sağbalta, minarenin yalnızca bir yapı olmadığını belirterek, camilerde ezanın minarelerden okunmasının ve yapıların güvenli şekilde ayakta kalmasının önemli olduğunu dile getirdi.

“Herkes aynı mesleği yaparsa, minareyi kim yapacak?”

Mesleki eğitimin ve çırak yetiştirmenin önemine de değinen Sağbalta, gençlerin farklı alanlarda meslek edinmesi gerektiğini söyledi.

Herkesin doktor, avukat veya mühendis olmasının mümkün olmadığını belirten Sağbalta, “Minareyi kim yapacak, arabanın kaportasını kim yapacak?” diyerek zanaat ve teknik mesleklerde yetişmiş insanların önemine dikkat çekti.

Resimli Sevgililer Günü mesajları, sosyal medyada hikâye ve gönderi olarak paylaşılabiliyor. Hediye notları ise çiçeklerle veya küçük hediyelerle desteklenerek sevgiyi somutlaştırıyor. Çiftler, mesaj ve notlarıyla karşı tarafı mutlu ederken, aynı zamanda ilişkilerini güçlendirme fırsatı buluyor.

Sevgililer Günü 2026, romantik jestlerin, anlamlı mesajların ve küçük sürprizlerin ön plana çıkacağı bir gün olarak öne çıkıyor. İster kısa, ister uzun, ister duygusal, ister eğlenceli olsun; her mesaj ve hediye, sevginin ifadesi olarak çiftlerin kalplerine dokunuyor.

Ancak bu durum, özellikle çocukları dışarıda oynayan ailelerde tedirginlik yarattı. Son günlerde yerleşim yerlerinde daha sık yaban hayvanı görülmeye başlandığını belirten TOKİ sakinleri, bunun kendilerini endişelendirdiğini ifade etti. Çocuklarının akşam saatlerinde dışarı çıkmasına artık daha dikkat ettiklerini söyleyen aileler, tilkinin saldırganlık göstermese bile temkinli olmak gerektiğini dile getirdi.

Mahalle halkı, çöp alanlarının açık bırakılmasının yaban hayvanlarını mahalle içine çektiğini belirterek yetkililerden düzenleme yapılmasını istedi. Ayrıca çevredeki boş arazilerde sık sık hayvan görüldüğünü söyleyen sakinler, güvenlik kameralarının artırılması ve bilgilendirici uyarı tabelalarının yerleştirilmesini talep etti.

Demirtaş’ın avukatı Mahsuni Karaman, 8 Ekim tarihinin müvekkilinin yargı süreci açısından kritik olduğunu belirterek, hükümetin itiraz etmemesi halinde kararın kesinleşeceğini ve bunun da tahliye için bağlayıcı olacağını açıkladı.

Van halkı ise Demirtaş’ın tahliye edilmesi gerektiğini düşünüyor. Mikrofon uzattığımız vatandaşların çoğu, Demirtaş’ın haksız yere tutuklu bulunduğunu ve serbest kalmasının toplumda barış ve diyalog ortamına katkı sağlayacağını ifade etti. Bazı vatandaşlar, olası bir tahliyenin çözüm sürecine olumlu yansıyacağını söylerken, “Barış sürecine tam anlamıyla güvenmek istiyoruz.” dedi.

Van’da mikrofon uzattığımız Selim Dağer isimli yurttaş, Selahattin Demirtaş’ın suçsuz yere cezaevinde bulunduğunu ve Demirtaş serbest bırakılmadığı sürece barış sürecine bir anlamının olmadığını söyledi. Demirtaş’ın Kürt halkı için önemli bir isim olduğuna dikkat çeken Dağer, “Demirtaş halkın iradesini temsil ediyor. Onsuz bir barış olmaz.” dedi.

Kamil Başar isimli yurttaş ise hem Demirtaş’ın hem de tüm siyasi tutukluların özgürlüğüne kavuşması gerektiğinin altını çizdi: “Ekrem İmamoğlu’nun, Demirtaş’ın içerde olması hukuka aykırı bir durumdur. Bütün siyasi tutukluların serbest bırakılması gerekiyor.” diye konuştu.

Mehmet Zeki Baran ise dört gözle çarşamba gününü beklediklerini söyleyerek, sadece Kürtler için değil diğer halklar için de Selahattin Demirtaş’ın bir umut olduğunu belirtti: “Bizim gözümüz yarın da. Selahattin Demirtaş, Kürt halkının iradesidir, barışın sesidir. Demirtaş’ın özgürlüğü hem Kürt halkı hem de Türkiye’deki diğer halklar için önemi büyüktür. Derhal serbest bırakılmalı.”

Ressam Abdullah Babat’ın tutuklandığı o güne dair söylediği sözler şöyle başlıyor: “Türkçe bilmediğime inanmadılar. Kendimi savunamadığım için ömrümün en güzel yıllarını demir parmaklıklar ardında geçirdim.”

“Türkçe bilmediğim için tutuklandım”

Gazetemize konuşan Babat, 90’lı yılları ve yaşadıklarını şöyle anlatıyor: “90’lar çok kötüydü. Aklınıza en kötü işkenceleri getirin. İşte o işkenceler uygulanırdı. O dönemlerde askerler sizin için bir tutanak tutarlardı ve artık senin fikirlerinin, yaptığın savunmaların hiçbir anlamı yoktu. Yalnızca o tutanaklar baz alınırdı. İlk tutuklandığım dönem 3-4 defa mahkemeye çıktım. Hiç birinde ifade veremedim. Onlara Türkçe bilmediğimi ve kendimi Kürtçe ifade etmeme izin vermelerini söyledim. Tutanaklarda lise mezunu olduğumun yazdığını, mahkemeyi ‘Türkçe bilmiyorum’ diyerek kandırmaya çalıştığımı söylediler. Bizim köyümüzde okul bile yok! Hangi liseden mezun olmuşum mesela? Ama onlar, ısrarla Türkçe konuşmayışımı mahkemeye karşı bir tavır ve siyasi bir eylem olarak değerlendirdiklerini söylüyorlardı.”

Babat, tutuklanmadan önceki gençlik yıllarında daha çok dini eğitim aldığını, okula ve Türkçe diline dair bir eğitimi olmadığını söylüyor. O dönem Türkçe’yi anladığı ama kendini ifade edecek şekilde konuşamadığını ifade eden Babat, hapishanede kitap okuyarak türkçesini geliştirdiğini söylüyor.

Daldan düşen bir yaprak: Bir yaşamın özlemi

Babat, dışarıdaki hayata duyduğu özlemi, bir anısıyla dile getiriyor: “Mehmet diye bir arkadaşım vardı. Sürekli yazılar yazardı. Ankara’da Türk Dili ve Edebiyatı okurken tutuklanmış, okulu yarım kalmıştı. Bir gün muayene olmak için hastaneye gittim. İki yanımda iki asker uzun bir yoldan ve bahçeden geçtik. Bahçedeki bir ağacın altından geçerken, bir yaprak yüzüme dokunarak ayağımın önüne düştü. O an, çok kısa bir an kendimi köyümde ağaçların altında geziyorum gibi hissettim. Çok gerçek bir histi. Bitmesini hiç istemedim. Hastane dönüşü Mehmet hızlıca yanıma yanaştı ve dışarıda neler gördüğümü sordu. Yazı yazmak için sorduğunu anladım. O’na köyümde gibi hissettiğim o küçük anı anlattım. Sonra yazdı onu Mehmet, çok ta güzel yazmıştı.”

Arkadaşı Mehmet ile olan bu anısını anlatan Babat, “Tahliye sonrası ne kadar ulaşmaya çalışsam da Mehmet’ten haber alamadım” diyor ve bunu söylerken gözyaşlarına hakim olamıyor. Cezaevinin zorlu koşullarına bir de askerlerin baskısının eklendiğini belirten Babat, o günlerde kendini savunmak için askerlere kurduğu bir cümleyi bugün tekrar ediyor: “Allah bizi Kürt olarak yarattı. Suçumuz ne?”

“İnsan, onurunu özgürlüğe tercih eder mi?”

Babat, bu cümlenin ardından konuşmasına şöyle devam etti: “Bana çoğu zaman ‘Böyle bir hayat yaşadığına pişman mısın?’ diye soruyorlar. Ben pişman olacağım bir suç işlemedim ki! Biz sadece yaşadığımız ülkede ‘eşitlik istedik. Hayattaki tek gayem buydu. Şimdi yine bu hayata gelsem, aynı yoldan yürümeyi seçerim. İnsan, onurunu özgürlüğe tercih eder mi?”

Babat, cezaevindeki tutsaklığının 30 yılını okuyarak ve resim yaparak geçirmiş. Okumayı, ‘hayatı sağlıklı bir akılla geçirmenin tek yolu’ olarak nitelendiren Babat, ruhunu doyurmak için ise resim yapmaya başlamış. Ressam Bob Ross’un, bir zamanlar TRT’de yayınlanan programını kaçırmadığını söyleyen Babat, bu sayede kendini resimde geliştirdiğini söylüyor. Şimdilerde Tuşba Belediyesi’ne bağlı Aryen Sanat Atölyesi’nde resim ve sergi çalışmaları ile yeni normaline alışmaya çalışıyor.

Geçtiğimiz günlerde, Erciş, Gürpınar ve Hakkari’de yaşananlar da bunun en somut örnekleri arasında yer alıyor. Gelinen noktada, hukukun yerine ‘gücün’ sözü geçiyor, adaletin yerine intikam alınıyor, barışın yerini silahlar dolduruyor.

Tüm bu yaşananlar, Van sokaklarında da tepkiyle karşılanıyor. Van Bölge Gazetesi olarak mikrofon uzattığımız kent sakinleri, sorunun boyutunun her geçen gün arttığını ve daha fazla cana mal olmadan son bulması gerektiğini söylüyor.

“BARIŞ SAĞLANMALI, YOKSA ÖLÜMLER DEVAM EDECEK”

Van sokaklarında mikrofon uzattığımız Enver Bulut isimli yurttaş, aşiretçiliğin bir gösteriş aracı olarak kullanıldığını söyledi. Gençlerin aşiretçilik rolüne kendini çok fazla kaptırdığını belirten Bulut, “Benim aşiretim daha güçlü, seninki zayıf gibi düşünceler yüzünden bu olaylar oluyor. Bu düşünceler oldukça bu kavgalar bitmez. Bunun önüne geçmenin tek yolu, aşiret büyüklerinin bir araya gelip anlaşmasıdır. Barışı sağlamaları gerekir, yoksa ölümler devam edecek” dedi.

“HİÇBİR İNSANIN BİR DİĞERİNE ÜSTÜNLÜĞÜ YOKTUR”

Van’ın bu olaylarla anılmasının kente çok zarar verdiğini vurgulayan bir diğer yurttaş Aydın Koç ise yaşanan kavgaları ve cinayetleri, dini açıdan değerlendirdi: “Peygamberimiz, ‘Hiçbir insanın bir diğerine üstünlüğü yoktur’ demiştir. Hepimiz kardeşiz. Kürdüyle, Türküyle, Arabıyla bu ülkede bir arada yaşıyoruz. Kan davası da zaten Peygamberimiz tarafından yasaklanmıştır.”

“CAN ALMAK, DİZİLERLE NORMALLEŞTİRİLİYOR”

Serhat Çelik ise, yaşanan şiddet olaylarının arka planında, televizyon dizileri aracılığıyla empoze edilen mafyavari düşüncelerin olduğunu söyledi: “Bu akşam bile ben gidip televizyonu açsam bir sürü aşiret dizisi var. Biz bunları çocuklarımızla beraber izliyoruz. Buradaki gençler de izliyor ve kanları kaynıyor. İntikam almak, can almak dizilerde normal bir şeymiş gibi göze sokuluyor.”

“İNSAN HAYATI BU KADAR UCUZ MU?”

Bir diğer yurttaş Ömer Şedal ise “İnsan hayatı bu kadar ucuz mu?” diyerek, yaşananlara tepkisini dile getirdi. Şedal, yaşanan sorunların diyalog ile çözülmesi gerektiğini savundu: “Biz özgürlük, demokrasi için mücadele ediyoruz. Birbirimizi öldürerek olmaz. Anlaşarak çözmek lazım. Dört tane akıllı insan bir araya gelse mesele hallolur. Ama bazıları çıkar sağlıyor, rüşvet alıyor, işleri karıştırıyor. Kendi işimizi kendimiz halletmeliyiz.”

İpekyolu Belediyesi Meclis Üyesi Dılgej Aslan, projenin amacının Van’ı ve Kürt kültürünü yansıtmak olduğunu belirterek, şunları söyledi:

“Bu sokağı sanatla buluşturarak sanatsal bir dokunuş yapmak istedik. Umarım halkımız da bizi bu konuda destekler, bu değerlere sahip çıkar. Bu isimlerin tanıtılması ve tanınması için bu çalışmanın sahiplenilmesini umuyoruz.”

Sanat Sokağının Kültürel Potansiyeli

Aslan, Van’daki mevcut yapılaşmanın sanatsal projelere çok fazla alan tanımadığını ifade etti:

“İpekyolu sınırları içinde Sanat Sokağı, bu tür çalışmalara en uygun yer. Elbette Kültür Sokağı, Şemsiyeli Sokak gibi tematik alanlarımız var ama bu tarz duvar çizimlerini yapabileceğimiz çok fazla yer yok. Sanat Sokağı bizim için öncelikli. Zeminde büyük değişiklikler yapamamış olsak da, en azından görsel ve kültürel anlamda bir dokunuş gerçekleştirdik. Kentin diğer bölgelerine de benzer projeler uygulamak istiyoruz.”

Kürt Tarihinin Unutulmuş Değerleri

Projede özellikle, Kürt tarihinin arka planda kalmış ama önemli isimlerine yer verildi. Bu isimler arasında şunlar bulunuyor:

• Baba Tahir Hemedani: 11. yüzyılda İran Kürdistanı’nda yaşamış, “Kürtlerin Ömer Hayyam’ı” olarak anılan önemli bir edebiyatçı.

• Mesure Erdelani: İlk Kürt kadın edebiyatçılardan biri. 1805-1843 yılları arasında yaşamış, Kürtçe eserler bırakmış ancak günümüzde pek tanınmayan bir isim.

• Susi Ka Simu: 19. yüzyılda yaşamış, bilinen ilk Kürt kadın dengbêjlerden biri.

Aslan, çizilecek isimler belirlenirken pek çok öneri geldiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Şakiro, Ayşe Şan, Kayıt Xeyran gibi halk arasında tanınan isimler çokça önerildi. Ancak biz, bugüne kadar adı pek anılmamış, kamusal alanda temsili olmayan isimlere yer vermek istedik. Örneğin, Ahmet İrfan gibi isimlerin bu kentte hiçbir yerde adı geçmiyor. Bu çalışmayla onları görünür kılmak istiyoruz.”

Halktan Yoğun İlgi

Sanat Sokağı’ndaki çalışmalara halkın ilgisi oldukça yüksek. Aslan, özellikle İranlı turistlerin projeye yoğun ilgi gösterdiğini ifade etti:

“Gün içinde burada beklerken insanlar gelip kimlerin çizildiğini soruyor. Bilen de bilmeyen de ilgiyle takip ediyor. Halkın ciddi bir sahiplenme duygusu geliştirdiğini görüyoruz. Tamamlandığında bu ilginin daha da artacağını umuyoruz.”

Kıt İmkânlarla Büyük İş

İpekyolu Belediyesi’nin çok sınırlı imkânlarla çalıştığını belirten Aslan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ciddi bir borç yükü ve imkânsızlık içinde bu çalışmaları yürütüyoruz. Amacımız, Van’ı daha yaşanılabilir ve kültürel olarak daha zengin bir kent haline getirmek. Bu yüzden halkımızın bize destek olması ve yapılan bu çalışmalara sahip çıkması çok önemli.”

TFF, Amedspor’un formasındaki sponsor firma “Koma me bona we” (Grubumuz sizin için) logosunda yer alan Kürtçe yazı nedeniyle cezaya hükmetmişti. Ceza sonrası Van’a gelen takım oyuncuları, Kürtçe yazılı pankartlar eşliğinde kentte karşılandı.

TFF 1. Lig’in 8. haftasında Amedspor, Van Atatürk Şehir Stadyumu’nda Vanspor ile karşılaşacak. Maç saat 17.00’de başlayacak. Amedspor, ligde oynadığı 7 maçta 4 galibiyet, 1 beraberlik ve 2 mağlubiyet alarak 13 puanla 7. sırada yer alıyor. Vanspor ise 2 galibiyet, 3 beraberlik ve 2 mağlubiyetle 9 puanla 12. sırada bulunuyor.

Vanspor Başkanı Erol Temel, maç öncesinde barış ve kardeşlik mesajı vererek, “Puanın önemi yok, Amedspor bizim kardeşimizdir” ifadelerini kullandı.

Bölgede büyük heyecan uyandıran maç, Van ve Diyarbakır başta olmak üzere tüm Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da ilgiyle takip ediliyor. Tribünlerin tıklım tıklım dolması beklenirken, taraftarlar bu karşılaşmayı “bölge derbisi” olarak nitelendiriyor. Vanspor ve Amedspor’un rekabetinden ziyade dostluk mesajları ön plana çıkıyor.

Van Bölge Gazetesi’ne konuşan çok sayıda Vanlı futbolsever, maçın sonucundan ziyade dostluk havasının önemine vurgu yaptı. Taraftarlar, iki takımın da bölgenin temsilcisi olduğuna dikkat çekerek, “Kim kazanırsa fark etmez, dostluk kazansın” mesajı verdi.

Vanspor taraftarı Muhammed Kaya, duygularını şu sözlerle dile getirdi:

“Gönlümüz Vanspor’dan yana ama Amedspor da kazansa üzülmeyeceğiz. İkisi de bizim takımımız. Fark etmez, dostluk kazansın.”
Bir başka Vanspor taraftarı Neçirvan Duman ise, maçın skorundan çok atmosferine odaklandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu maç tam anlamıyla bir dostluk maçı olacak. Skor tahminim 2-1 Amedspor kazanır ama önemli olan kardeşlik.”

Taraftarların bu yapıcı ve birleştirici yaklaşımı, karşılaşmanın gerilimden uzak, centilmence geçmesine yönelik beklentileri artırıyor.

“Verilen Ceza Geri Çekilsin”

Cezaya karşı çıkan Mehmet Altay, “Cezanın geri çekilmesi daha doğru olur bence. Amedspor bir bölge takımıdır. Önünün açılması lazım, bu tür cezalarla önünün kapatılmasını doğru bulmuyoruz” dedi.

Amedspor’ a yapılanları kompas olarak değerlendiren Miran Eker de, “Herkeste biliyor ki hiç kimse Amedspor’u kabul etmiyor. Fark ettiyseniz Amedspor maç başlamadan önce Selahattin Demirtaş şarkılarıyla başladığı için böyle oluyor. Bu bir kumpastır. Sadece Amedspor’a yönelik bir şey var; kabul etmiyorlar, kabullenemiyorlar bizi. Ama biz her zaman mücadele edeceğiz. Ceza tabi ki geri alınmalı ama alınmaz diye düşünüyorum. Çünkü Amedspor’a yapılan bir şey. Bunu kınıyoruz.”

Barış sürecinin yürütüldüğü bu aşamada böyle bir cezayı doğru bulmayan Sinan Yayla, “Aslında ben Amedspor’a verilen cezaya karşıyım. Ceza almaması lazım; çünkü Kürtçe’nin de bir dil olduğunu, artık okullarda seçmeli bir ders olarak veriliyor. Ceza verilmemesi gerekirdi. Bir süreç de yürütülüyor. Bence yanlış bir şey. Bu karardan bir an önce geri dönülmesi gerekir.”

Türkün, Kürdün kardeş olduğunu vurgulayan bir başka yurttaş ise şunları aktardı: “Bu bir spordur. Formasına Kürtçe yazar yazar. E ne var bunda yani. Kürt de onun kardeşi değil mi? Türkün kardeşi değil mi? Aynı cephede savaşmadılar mı? Ne var yani biz hepimiz kardeşiz. Verilen ceza mutlaka geri alınmalı, çünkü bir savaş olsa hepimiz beraberiz, canımızı seve seve veririz yani. Eğer bizde bu varsa bir Kürtçe kelime yazıldığı için ceza veriliyorsa ayıp ediyorlar. Kim cezayı vermişse tek kelime ayıp ediyorlar.”

Verilen cezanın geri alınmasının gerektiğini söyleyen Ömer salık, “Pazartesi Amedspor ile maçımız var. Şimdi Amedspor’un formasında yazılan Kürtçe bir slogan değil, kesinlikle bizim dilimize ait olan bir parça yazılmış oraya. Biz cezaya karşıyız. Şu anda zaten barış sürecindeyiz. Böyle şeylerin olmaması gerekiyor. Derhal Amedspor’a verilen bu cezanın kaldırılması gerekiyor.”

Kadın giyiminde kaban fiyatları 3 bin TL’den başlayıp 6 bin TL’ye, yünlü kabanlar ise 7 bin TL’ye kadar çıkıyor. Şişme montlar 1.500 TL’den başlarken, kadın botları 1.000–3.000 TL arasında değişiyor. Kazakların etiket fiyatı ise 500–1.800 TL aralığında.

Erkek reyonunda dolgulu şişme montlar 2–3 bin TL, kabanlar ise 5 bin TL’den başlıyor. Kısa botlar 1.300 TL, deri botlar 4 bin TL’ye kadar yükseliyor. Sweatshirtler 1.500 TL’ye, kazaklar ise 800 TL’den satışa sunuluyor. Çocuk ürünlerinde de tablo farklı değil. Çocuk montları 2 bin TL’den başlıyor, bot fiyatları ise 750–1.500 TL arasında değişiyor.

“BÜTÇE YOK KI ALAYIM, ESKİ MONTLARLA İDARE EDECEĞİZ”

Bu fiyatlara bakıldığında Van’da kışa hazırlık yapmak isteyen Mehmet Işık, artan fiyatlar ve daralan bütçeler nedeniyle elbise almakta zorlanıyor. Alışverişe çıkan Işık, geçim sıkıntısı nedeniyle kışlık alışveriş yapamadığını söylüyor: “Bütçe yok ki alayım. Eski montlarla idare edeceğiz. Alamazsam battaniyeyi kesip mont haline getirip giyeceğim. Paralar hep ihtiyaçlara gidiyor, garibanlarda para yok. Sadece ben değil, kimse alamıyor çünkü para yok.”

Işık, kışlık kıyafetleri ancak yazın, yazlık kıyafetleri de kışın alabildiğini dile getirerek, “Maalesef kışlık elbiseleri yazın alıyorum, yazlık elbiseleri de kışın alıyorum. O şekilde alabiliyorum” dedi.

“ÖNCELIĞIM KENDIMDEN ÖNCE AILEME ALMAK”

Alışveriş yapmak isteyen Melih Kızıltaş ise, mont ve ayakkabı alamadıklarını belirtiyor. “Geçen seneden kalan yamalı montlarla idare edeceğiz. Almak için 20 bin lira harcamam gerekecek. Herkes bütçesine göre alışveriş yapmak zorunda, maalesef durum bu” dedi.

Kızıltaş, kışlık hazırlıkları yavaş yavaş yaptıklarını ve kişi başı yaklaşık 10 bin lira ayırdıklarını söylüyor: “Benim işim ticaret, tabii bu bütçe beni de zorluyor. Ama sadece ben değil, birçok kişiyi zorluyor. Önceliğim kendimden önce aileme almak.”

Yürüyüşün ardından konuşan Rojin Kabaiş’in babası Nizamettin Kabaiş, soruşturmadaki ihmallere dikkat çekti. Baba Kabaiş, dosyada gizlilik kararı olmasına rağmen delillerin karartıldığını iddia ederek şunları söyledi:

“Katilin izi var ama katiller tutuklu değil. Bize ‘dosyanın selameti için gizlilik kararı var’ dediler. Bize göre öyle değil, kamera kayıtları silindi. İlk 3-4 ay normaldi ama bir yıl neden bekletildi? Üniversitenin çok ihmali var. Ne öğrenciler ne rektör konuşuyor. Rica ediyoruz, bunlar aydınlatılsın. Rojin geri gelmez ama biz nefes alacağız. İki ay önce iki erkeğe ait DNA bulunduğunu söylediler, o iki kişi Rojin’e zarar verdi.”