Soruşturma kapsamında incelenen 97 parça ziynet eşyasının 76’sının altın olmadığı tespit edildi. Takılardan yalnızca 19’unun 8, 14 ve 22 ayar altın olduğu belirlendi.

6,6 milyon liralık gerçek altın

Bilirkişi raporunda gerçek altın olduğu belirlenen 19 parçaya toplam 6,6 milyon lira değer biçildi.

Altın olmadığı tespit edilen takılar arasında çok sayıda bilezik, zincir, kemer ve çeşitli ziynet eşyalarının bulunduğu belirtildi.

Düğün görüntüleri gündem olmuştu

Vanlı Kara Haydar’ın düğününde çekilen görüntüler sosyal medyada büyük yankı uyandırmış, düğünde takılan yüksek miktardaki ziynet eşyaları gündem olmuştu.

Görüntülerin ardından başlatılan soruşturma kapsamında ele geçirilen takılar bilirkişi incelemesine gönderildi. Hazırlanan raporla birlikte düğünde sergilenen takıların önemli bölümünün gerçek altın olmadığı ortaya çıktı.

Soruşturma kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunun dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirileceği öğrenildi.

Emin Ay görevi devraldı

Yapılan görüşmelerin ardından ortaya çıkan önerilerin DEM Parti’nin ilgili kurullarında değerlendirildiği ve ortak değerlendirme sonucunda Emin Ay’ın Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanlığı görevine getirilmesine karar verildiği bildirildi.

DEM Parti Demokratik Yerel Yönetimler Kurulu, açıklamasında Emin Ay’ın görevi bugünden itibaren yürüteceğini duyurdu. Parti, yeni dönemde halkın iradesini, ortak aklı ve demokratik katılımı esas alan belediyecilik anlayışının sürdürüleceğini belirtti.

Doğan Hatun’un ardından değişim

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Doğan Hatun, “Geri Çekilme İlkesi” kapsamında görevinden ayrılmıştı. Hatun’un görevden ayrılmasının ardından belediyedeki Eş Başkanlık görevinde kimin görev alacağı merak konusu olmuştu.

DEM Parti’nin yürüttüğü değerlendirme sürecinin ardından bu göreve Emin Ay’ın getirilmesiyle birlikte belediyenin eş başkanlık yönetiminde değişiklik gerçekleşti.

Partinin açıklamasında, eş başkanlık sisteminin yalnızca bir yönetim modeli olmadığı, toplumun yönetime katılımını güçlendiren ve halkın karar alma süreçlerindeki rolünü artıran bir mekanizma olarak değerlendirildiği belirtildi.

Emin Ay kimdir?

Diyarbakırlı siyasetçi ve yerel yönetici olan Emin Ay, Anadolu Üniversitesi Sosyoloji Bölümü mezunu. Özel sektörde yöneticilik yapan Ay, daha sonra bölgedeki yerel siyaset ve DEM Parti çatısı altındaki yerel yönetim çalışmalarında aktif rol aldı.

Ay, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde DEM Parti listesinden Çınar Belediyesi Meclis Üyesi olarak seçildi. Aynı zamanda Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Meclisi üyeliği görevini de yürüttü.

Büyükşehir Belediyesi Meclisinde görev yapan Ay’ın, yeni dönemde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanlığı görevini üstlenmesiyle birlikte yerel yönetimdeki sorumluluğu da arttı.

DEM Parti tarafından yapılan açıklamada, yeni Eş Başkanın belirlenmesi sürecinde ortak akıl ve kolektif iradenin esas alındığı vurgulandı. Diyarbakır’daki parti örgütleri, belediye meclisi ve ilgili kurumların görüşlerinin değerlendirilmesinin ardından kararın alındığı belirtildi.

Açıklamada ayrıca yeni dönemde toplumun farklı kesimlerinin söz ve karar süreçlerine katılımını gözeten bir belediyecilik anlayışının sürdürüleceği ifade edildi.

Emin Ay’ın göreve başlamasıyla birlikte Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nde yeni dönem resmen başlamış oldu. Önümüzdeki süreçte Ay’ın belediye yönetimindeki çalışmaları ve izleyeceği yönetim anlayışı yakından takip edilecek.

Kabul edilen projelerle birlikte kırsal alanlarda üretimin desteklenmesi, çiftçilerin ihtiyaçlarının karşılanması ve tarımsal faaliyetlerin daha sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor.

36 farklı proje hayata geçirilecek

Hakkari’de kabul edilen 36 projenin farklı tarımsal faaliyetleri kapsadığı belirtildi. Projelerin uygulanmasıyla birlikte üreticilerin mevcut imkanlarının geliştirilmesi ve tarımsal üretimde verimliliğin artırılması amaçlanıyor.

Tarım ve hayvancılığın kent ekonomisinde önemli bir yere sahip olduğu Hakkari’de, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan vatandaşların üretim faaliyetlerinin desteklenmesi büyük önem taşıyor.

82,6 milyon liralık proje bütçesinin sahaya yansıtılmasıyla birlikte üreticilerin üretim kapasitesinin artırılması ve kırsal ekonominin canlandırılması hedefleniyor.

Hayvancılığın geliştirilmesine katkı sağlayacak

Hakkari’de tarım denildiğinde hayvancılık da önemli bir yer tutuyor. Kentin geniş mera alanları ve coğrafi yapısı, küçükbaş ve büyükbaş hayvancılığın sürdürülmesine imkan sağlıyor.

Bu nedenle tarımsal destek projelerinin hayvancılıkla uğraşan üreticilere de katkı sunması bekleniyor. Üretim şartlarının iyileştirilmesi, hayvan yetiştiricilerinin desteklenmesi ve kırsal bölgelerde ekonomik faaliyetlerin artırılması projelerin sağlayacağı katkılar arasında öne çıkıyor.

Üreticilerin yükünün azaltılması hedefleniyor

Son yıllarda tarımsal üretimde artan girdi maliyetleri, çiftçilerin ve hayvancılıkla uğraşan vatandaşların en önemli sorunları arasında yer alıyor. Yem, gübre, mazot, ekipman ve diğer üretim giderlerindeki artışlar, üreticilerin mali yükünü artırıyor.

Hakkari’de kabul edilen projelerin ise üreticilerin bu yükünü azaltmaya ve üretim faaliyetlerini daha güçlü şekilde sürdürmelerine katkı sağlaması amaçlanıyor.

Projelerin hayata geçirilmesiyle birlikte kırsal bölgelerde üretimin devamlılığının sağlanması ve vatandaşların tarım ve hayvancılıktan elde ettiği gelirin artırılması hedefleniyor.

Kırsal kalkınmaya katkı sunacak

Tarım projelerinin yalnızca üreticilere değil, Hakkari’nin genel ekonomisine de katkı sağlaması bekleniyor. Üretimin artmasıyla birlikte ürünlerin pazarlanması, taşınması ve işlenmesi gibi alanlarda da ekonomik hareketlilik oluşabileceği değerlendiriliyor.

Özellikle kırsal kesimde yaşayan vatandaşların desteklenmesi, köylerde üretimin devam etmesi ve tarımsal faaliyetlerin geliştirilmesi, bölgedeki kırsal kalkınmanın güçlendirilmesi açısından önem taşıyor.

Hakkari’de 82,6 milyon liralık bütçeye sahip 36 projenin kabul edilmesi, kentte tarım ve hayvancılığın geliştirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Projelerin uygulama süreciyle birlikte desteklerin üreticilere ulaşması ve sahada somut sonuçların ortaya çıkması bekleniyor.

“İlimizin yüzde 99’unda eğitim öğretim hızlı bir şekilde başladı”

Eğitim öğretim süreçlerinin genelde sancılı başladığını belirten Uca, bunun sadece Van’a özgü olmadığını söyledi.

Uca, “Eğitim öğretim süreçleri genelde sancılı başlar. Yani bu sadece bizim ilimizde geçerli değil. Türkiye’nin birçok yerinde eğitim öğretim süreçleri çok olmasa da problemli yönleriyle başlıyor.

Bizim ilimizde de bina olarak, fiziksel ortamlar olarak çok ciddi sıkıntılarımız yok. Şu an ilimizin yüzde 99’unda eğitim öğretim hızlı bir şekilde başladı” dedi.

“İlimizde 2 bin 300’e yakın öğretmen eksiği var”

Van’da eğitim öğretimin başlaması açısından olumlu yönlerin bulunduğunu ancak bunun dışında birçok olumsuzluğun da bulunduğunu ifade eden Uca, kentte yaklaşık 2 bin 300 öğretmen açığı bulunduğunu söyledi.

Uca, “Tabii eğitim öğretimin bu anlamıyla belki olumlu yönlerini saydık ama bunun dışında olumsuz birçok yönünü de söyleyebiliriz. Mesela bugün ilimizde 2 bin 300’e yakın öğretmen eksiği var. Şu an bu anlamda ücretli öğretmen görevlendirmeleri yapıldı” diye konuştu.

Bu durumun Van ve bölgenin en büyük sıkıntılarından biri olduğunu belirten Uca, tecrübeli öğretmen eksikliğine dikkat çekti.

“Maalesef bizim ilimizin, hatta bölgemizin, kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerdeki en büyük sıkıntılarımızdan biri bu. Tecrübeli öğretmen sıkıntısı yaşıyoruz.”

“Tecrübeli öğretmen bulmakta bayağı zorlanıyoruz”

Öğretmenlerin birkaç yıl görev yaptıktan sonra memleketlerine gittiklerini belirten Uca, bu nedenle Van’da tecrübeli öğretmen bulmakta zorlandıklarını söyledi.

Uca, “Öğretmenlerimiz buraya gelip birkaç yıl çalıştıktan sonra memleketlerine gidiyorlar. Dolayısıyla biz burada tecrübeli öğretmen bulmakta bayağı zorlanıyoruz” dedi.

Yerlerine gelen ücretli öğretmenlerin belli eğitimlerden geçmiş olabileceğini ancak bazı noktalarda sorun yaşanabildiğini belirten Uca, şöyle konuştu:

“Yerlerine gelen ücretli öğretmenler de belki belli eğitimlerden geçmiş olabilirler ama hem okula uyum noktasında hem öğrencilerle uyum noktasında ve bildiklerini aktarma noktasında bazen problemler yaşanabiliyor. Herkes ister, gönül ister ki burada 10 yıllık, 20 yıllık tecrübe öğretmenler görevlerini yapabilsinler.”

“Sözleşmeli öğretmenlik süreçleri bir derde derman olmadı”

Sözleşmeli öğretmenlik uygulamasının da öğretmen açığının çözümünde yeterli olmadığını belirten Uca, bu sistemin üç yılın ardından amacına ulaşmadığını savundu.

Uca, “Tabii sözleşmeli öğretmenlik süreçleri de bir derde derman olmadı. Bakanlık belki sözleşmeli öğretmenlik sistemini getirerek buralarda öğretmen ihtiyacını karşılarız diye düşündü ama 3 yıldan sonra maalesef bu plan da çökmüş oldu” ifadelerini kullandı.

Bölgede öğretmen istihdamının güçlendirilmesi ve kalıcı hale getirilmesi gerektiğini belirten Uca, bunun için bölgede çalışan öğretmenlere ek teşvik getirilmesi gerektiğini söyledi.

“Dolayısıyla buralarda öğretmen istihdamını güçlendirmek ve kalıcı hale getirmek için bölgede çalışan arkadaşlarımıza ek teşvik getirilmesi gerekiyor.”

“Öğretmen ihtiyacını büyük ölçüde çözmüş olacağız”

Uca, bölgede öğretmeni tutmanın yollarından birinin geçmiş yıllarda olağanüstü hal dönemlerinde uygulanan sistemin yeniden bölgeye uyarlanması olduğunu söyledi.

“Burada öğretmeni tutmanın tek yolu bana göre bu geçmiş yıllarda buralarda olağanüstü hal dönemlerinde uygulanmış olan bir sistem. Bu sistem eğer buraya adapte edilirse ya da sadece burası olarak değerlendirmemek lazım. Kalkınmada öncelikli illerde çalışan arkadaşlarımıza adapte ettirilirse burada öğretmen ihtiyacını büyük ölçüde çözmüş olacağız.”

Bu sistemin uygulanması halinde bölgede görev yapan öğretmenlerin hemen gitmek istemeyeceğini belirten Uca, başka illerde görev yapan öğretmenlerin de ek teşvikten yararlanmak amacıyla bölgeye tayin isteyebileceğini ifade etti.

“Burada görev yapan öğretmen arkadaşlarımız buradan hemencecik gitmek istemeyecekler. Ya da dışarıda başka illerde çalışan öğretmen arkadaşlarımız bu ek teşvikten faydalanmak için buralarda çalışmak isteyip buralara tayin isteyeceklerdir.”

Okullarda güvenlik sorunu

Okullardaki güvenlik probleminin de önemli konulardan biri olduğunu belirten Uca, geçen yıl yaşanan bazı problemlerin güvenlik zafiyetlerini ortaya çıkardığını söyledi.

“Bunun dışında okullarımızda eksik olarak ya da noksan olarak kaldığını düşündüğümüz önemli konulardan bir tanesi de güvenlik problemi ki okullarımızda geçen yıl yaşanan bazı problemler ve bazı sıkıntılar birçok durumu da, zafiyeti de ortaya koymuş oldu. Bu da güvenlik probleminin okullarımızda ne denli ihtiyaç olduğunu, ne denli gerekli olduğunu bize göstermektedir.”

Güvenlik konusunda İŞKUR ve TYP aracılığıyla bahçe görevlisi olarak tanımlanan personelin yeterli olmayacağını belirten Uca, kadrolu ve alanında uzman personel istihdam edilmesi gerektiğini söyledi.

“Güvenlik problemini biz Bakanlık olarak, yani Bakanlığın izah etmiş olduğu şekliyle, biz kesinlikle kabul etmiyoruz. Yani İŞKUR ve TYP aracılığıyla bahçe görevlisi olarak tanımlanan görevlilerin okullarda güvenlik problemini kapatacaklarını, güvenlik zafiyetini önleyebileceklerini düşünmüyoruz.”

“Kadrolu, alanında uzman insanların görev alması gerekiyor”

İŞKUR ve TYP kapsamında yapılan görevlendirmenin bir tedbir olarak değerlendirilebileceğini ancak güvenlik sorununu çözmek için yeterli olmadığını belirten Uca, kadrolu ve alanında uzman kişilerin görev yapması gerektiğini söyledi.

“Evet, bu bir tedbirdir. Bunu belki kısmen kabul edebiliriz ama güvenlik problemini önlemek için kesinlikle kadrolu, alanında uzman, eğitimini almış insanların görev alması gerekiyor. Bunun için Bakanlığın bu anlamda bir girişim başlatıp kadrolaşma noktasında süreci tamamlaması gerekiyor.”

Güvenliğin kesinlikle bir ihtiyaç olduğunu vurgulayan Uca, konunun tasarruf kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

“Bu kesinlikle bir ihtiyaçtır. Bunu tasarruf anlamında değerlendirmek ya da ‘olsa da olur, olmasa da olur’ anlamıyla, bilinciyle hareket etmek kesinlikle doğru değil. Buna çok acilen tedbir getirmek gerekiyor.”

“Temizliğin ve güvenliğin olmadığı yerde eğitim öğretimden söz edilemez”

Okullarda temizlik konusunun da es geçilmemesi gerektiğini belirten Uca, temizliğin güvenlikten sonra alınması gereken önemli tedbirlerden biri olduğunu söyledi.

“Bunun dışında okullarımızda özellikle temizlik konusunda es geçmemek gerektiğini düşünüyorum. Temizlik, güvenlikten sonra gelmesi yani önlem açısından, tedbir açısından alınması gereken önemli kollardan bir tanesidir.”

Temizlik ve güvenliğin eğitim öğretim açısından önemine dikkat çeken Uca, “Temizliğin ve güvenliğin olmadığı yerde eğitim öğretimden söz etmek kesinlikle mümkün değildir” dedi.

Temizlik personeli için de kadro çağrısı

Temizlik personelinin TYP ve İŞKUR üzerinden sağlanmasının sağlıklı olmadığını belirten Uca, bunun geçici bir çözüm olduğunu söyledi.

“Dolayısıyla temizlik personelinin de yine TYP üzerinden, İŞKUR üzerinden sağlanması çok sağlıklı bir durum değil. Evet, bu da yine bir geçici çözüm olarak değerlendirilebilir. Hiç yoktan elbette çok iyidir.”

TYP personelinin düşük maaşlara rağmen görevlerini yerine getirdiğini belirten Uca, uygulamanın süreklilik arz etmediğini ifade etti.

“TYP personelleri üzerlerine düşen görevi çok düşük maaşlar almalarına rağmen yerine getiriyorlar ama kalıcı bir etki bırakmıyor, süreklilik arz etmeyen bir durum olarak görülebilir.”

Temizlik personelinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kadrolu olarak istihdam edilmesi gerektiğini belirten Uca, Bakanlığa çağrıda bulunarak konuşmasını şöyle tamamladı:

“Bunun için temizlik personelinin de yine Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kadrolu bir istihdam alanına dönüştürülmesi gerekiyor.

Bu anlamda da yine Sayın Bakanımıza bu tedbirleri alması noktasında bir çağrıda bulunuyoruz.”

Van’da son bir yılda 83 işletmenin yaklaşık 72 milyon TL destek aldığı belirtilirken, yeni programdan yararlanmak isteyen işletmeler için başvuru süresinin son gününe girildi.

KOSGEB desteğinde son gün

Kapasite Geliştirme Destek Programı ile KOBİ’lerin ölçek büyütme yatırımlarının yanı sıra dijital dönüşüm, üretim kapasitesi ve pazar paylarının artırılması hedefleniyor.

Program kapsamında ayrıca büyük işletmelerin tedarikçilerinin geliştirilmesine yönelik yatırımların da desteklenmesi amaçlanıyor.

Hangi harcamalar destek kapsamında?

Program kapsamında işletmelerin belirli yatırım ve giderleri için finansman desteği sağlanıyor.

Destek kapsamındaki başlıca alanlar şöyle:

Makine, teçhizat ve kalıp giderleri: Üretim kapasitesini artırmaya yönelik yatırımlar

Yazılım giderleri: Dijital dönüşüm kapsamında kurumsal yazılım harcamaları

Personel giderleri: Nitelikli insan kaynağı istihdamına yönelik maliyetler

Hizmet alımı giderleri: Eğitim, danışmanlık, belgelendirme, test ve analiz, pazarlama, tasarım ve sınai mülkiyet hakları gibi hizmetler

İşletme sermayesi: Projeyle bağlantılı diğer ihtiyaçlar

Desteklerin, işletmelerin finans kuruluşlarından kullanacağı kredilerin faiz veya kâr payı giderlerini karşılayacak şekilde geri ödemesiz olarak sunulacağı belirtildi.

Kredi üst limiti 20 milyon TL

Program kapsamında işletmelere 1 milyon TL ile 20 milyon TL arasında kredi imkânı sağlanıyor. Proje süresi 24 ay, kredi vadesi ise azami 36 ay olarak uygulanıyor.

Savunma, havacılık ve uzay alanındaki tedarikçi geliştirme projelerinde ise EYDEP sertifika seviyesine göre daha yüksek kredi limitleri uygulanıyor. Buna göre EYDEP-C için 25 milyon TL, EYDEP-B için 27,5 milyon TL, EYDEP-A için ise 30 milyon TL kredi üst limiti bulunuyor.

Hangi işletmeler başvurabilir?

Kapasite Geliştirme Destek Programı; imalat, telekomünikasyon, bilgisayar programlama ve ilgili faaliyetler, bilişim altyapısı, veri işleme ve barındırma ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri alanlarında faaliyet gösteren KOBİ’lere yönelik.

Başvuru yapacak işletmelerin KOSGEB veri tabanında kayıtlı ve aktif olması, güncel İşletme Beyanı bulunması, küçük veya orta büyüklükte işletme sınıfında yer alması ve limited veya anonim şirket statüsünde faaliyet göstermesi gerekiyor.

Program kapsamında genel olarak hızlı büyüyen işletme olma şartı da aranıyor. Ancak KOSGEB veya TÜBİTAK destekli Ar-Ge ve yenilik projesini tamamlayan, Ar-Ge merkezi statüsüne sahip olan, Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi bulunan ya da Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ve TEKMER’de faaliyet gösteren işletmeler için istisnalar uygulanabiliyor.

Büyük işletmelerle tedarikçi geliştirme projesi kapsamında iş birliği yapan ve sipariş sözleşmesi sunan işletmeler de hızlı büyüme şartından muaf tutulabiliyor.

Önceki dönemlerde yoğun ilgi gördü

Kapasite Geliştirme Destek Programının önceki iki başvuru döneminde KOBİ’lerden yoğun talep geldi.2025 yılının ilk iki başvuru döneminde toplam 2 bin 729 başvuru yapılırken, bunlardan 1.647 projenin desteklenmesine karar verildi.

Desteklenmesine karar verilen projelerin toplam yatırım büyüklüğü 35,9 milyar TL olurken, oluşturulan kredi hacmi ise 25,5 milyar TL seviyesine ulaştı.

Programdan yararlanmak isteyen uygun işletmelerin başvurularını bugün tamamlaması gerekiyor.

PARİN: VAN TSO’YA TEŞEKKÜR EDERİM

Lansmanın Moderatörlüğünü yapan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı ve Kitabın Editörü Prof. Dr. Suvat Parin şunları söyledi: “Eskiden bölgede çocuklar doğardı, çocukların kimlikleri olmazdı, belli bir süreye kadar. İşte dede veya baba köyden şehre indikten sonra kimlikleri çıkartılırdı. Bu bir, iki hatta bazen üç yıl sürerdir. Van Gölü'nün de böyle bir hikayesi olduğu kanaatindeyim. 600 bin yıllık bir değerin kimliğini Sayın Necdet Takva sahiplendi. Ben kendisine ve Van TSO'ya çok teşekkür ediyorum.”

TAKVA: BİZİM İÇİN GURUR VERİCİ BİR GELİŞME

Programda bir açılış konuşması yapan Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva ise, “Bugün aramızda Dışişleri Bakanlığı Van Temsilcisi Büyükelçi Sayın Emre Karagöl var. Uzun yıllar talep ettiğimiz bir temsilcilikti. Van'da mukim bir büyükelçimiz var artık. Bu bizim için gurur verici bir gelişme. Kendisine de samimiyetle şehirle kurduğu bağ açısından çok teşekkür ediyorum. Bu aramızda; değerli hocalarım var, sivil toplum kuruluşlarının değerli temsilcileri var, Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu var, meslek odalarımızın başkanları var, kıymetli hanımefendiler var, beyefendiler var.” Dedi.

“BAZEN İS BIRAKIRSINIZ, BAZEN DE İZ BIRAKIRSINIZ”

“Çok az heyecan duyduğum işlerden biri olan Türkiye'nin Ekolojik Değeri Van Gölü Kitabı'nın tanıtımı için bir araya geldik.” Diyerek konuşmasını sürdüren Başkan Takva şöyle konuştu: “Geleceğe iz bırakmak manasında bir çalışmanın bugün tanıtımını yapacağız. Bir hocamız var şöyle der; ‘Bazen is bırakırsınız, bazen de iz bırakırsınız.’ Bu biraz iz bırakmak gibi olacak ve bu iz bırakanlardan biri olmak, buna vesile olmak ve bunu arkadaşlarımızla birlikte yapmak çok değerlidir. Bu kapsamda; Meclis Başkanımız başta olmak üzere Yönetim Kurulu Üyelerimize çok teşekkür ediyorum. Bu çalışmayı sahiplendiler.”

“VAN GÖLÜ BİZE EMANET EDİLMİŞ BİR DEĞERDİR”

Takva konuşmasını şöyle sürdürdü: “Van Gölü bizim için yalnızca bir göl değildir. O; bu coğrafyanın hafızası, ekonomisi, kültürü, yaşam kaynağı ve en önemli doğal mirasıdır. Binlerce yıllık geçmişiyle Van Gölü, bugün bize emanet edilmiş eşsiz bir değerdir. Van Ticaret ve Sanayi Odası olarak yıllardır bu emanete sahip çıkmayı yalnızca bir çevre meselesi değil, aynı zamanda bir şehir ve gelecek meselesi olarak görüyoruz. Van Gölü’nün korunması, bilimsel olarak araştırılması, tanıtılması ve sürdürülebilir biçimde gelecek kuşaklara aktarılması konusunda üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmeye çalışıyoruz. Bugün tanıtımını yaptığımız “Türkiye’nin Ekolojik Değeri Van Gölü” kitabı da bu anlayışın bir ürünüdür. Bu çalışma, Van Gölü’nü yalnızca doğal güzelliğiyle değil; ekolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel bütünlüğü içerisinde ele alıyor.”

TAKVA: HEDEFİMİZ MASMAVİ BİR VAN GÖLÜ BIRAKMAK

Kitabın önemine değinen Takva, “Bu eserin en önemli özelliği, Van Gölü’nün geleceğine dair ortak akla ve bilimsel bilgiye katkı sunmasıdır. Çünkü biz biliyoruz ki Van Gölü’nü korumak, yalnızca bugünü değil, çocuklarımızın ve torunlarımızın geleceğini korumaktır. Bizim hedefimiz çok açık: Gelecek kuşaklara yalnızca anlatabileceğimiz bir Van Gölü değil, görebilecekleri, yaşayabilecekleri ve gurur duyabilecekleri masmavi bir Van Gölü bırakmak. Bu değerli eserin Van Gölü’nün korunmasına ve sahiplenilmesine katkı sunmasını diliyorum.” Şeklinde konuştu.

EMEĞİ GEÇENLERE TEŞEKKÜR

Başkan Takva konuşmasını kitabın yazarlarına teşekkür ederek tamamladı: “Bu vesileyle eserin hazırlanmasına katkı sunan başta editörümüz Prof. Dr. Suvat Parin olmak üzere; Çetin Yeşilova’ya, Orhan Deniz’e, Numan Ertaş’a, Faruk Alaeddinoğlu’na, Funda Altan Aydın’a, Fazıl Şen’e, Ataman Altuğ Atıcı’ya, Baran Nar’a, Güenter Landmann’a, Yıldırım Güngör’e, Yahya Çiftçi’ye, Evrim Altun’a, Erkan Konyar’a, Şemsihan Kaya’ya, Mehmet Işıklı’ya, Serkan Gündüz’e, Gulan Ayaz’a, Abdulaziz Kardaş’a, Ezgi Ergun’a, Menaf Turan’a, Sayın Metin Eren’e, Ergin Sarı’ya, Fatih Canata’na, Erdal Yıldız, Ahmet Baydar, Nevzat Argun, Gülfem Dursun, Nurcan Çağman, Sezai Özden, Mehtap Bayraktar Asiltürk ve tüm emeği geçenlere teşekkür ediyorum.”

TURAN: YA VAN GÖLÜ OLMAZSA

Açılış konuşması yapan Ankara Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Abdulmenaf Turan, “Ben gelirken yolda şunu düşündüm; Ya şimdi bir şeyin değerini onun yokluğuyla ölçersiniz. Ailede sevdiğiniz birisi vefat ettiğinde onun yokluğunu hissedersiniz, o nasıl bir acı bırakır bilirsiniz. Yani Van Gölü olmazsa Van nedir diye bir soruyla aslında başlamak lazım. Yani Van Gölü'nü Van'ın kenarından, Bitlis'in kenarından çıkardığımız zaman ortada bize ne kalacak sorusunu sorduğumuzda aslında neden onu korumamız gerektiğine de çok rahatlıkla cevap verebiliriz.” Dedi.

“BİZ NE YAPARIZ”

Turan konuşmasını şöyle sürdürdü: “Dolayısıyla bu hani Van Gölü için "Gölün ekolojik değeri" diyoruz, Suat Hocam, Van Gölü aslında ekolojik değerin ötesinde bir yaşam döngüsünü ortaya koyuyor. Mesela balık olmayacak. Yani çok basit bir şey. Yani ekonomik açıdan da bakmıyorum. Van Gölü'nde zıplayan balıklarımız olmayacak. İşte Van Gölü'nün kıyısında büyüyen insanların neşesi artık olmayacak ki kuruyan göller gördük. Mesela Kırşehir'e gittiğimizde bir gölün öbür tarafına kadar arabayla geçebilmiştik ve bir dönem orada yaşayan bir ekosistemin nasıl yok olduğunu görünce insanlar gerçekten de silkeleniyor. Bu yüzden Van'la ilgili "Van'ı koruyalım, gölümüzü koruyalım" falan demeye gerek yok. Yani Van Gölü'nün olmadığı durumda "Biz ne yaparız?" sorusunu sorup bence meseleye öyle başlamak lazım. Bugün aslında kitabın da bence temel sorusu bu olmalı ve bu durumda yokluğunda bir Van Gölü hayal edip Van Gölü etrafındaki yaşamımızı bence öyle kurmamız gerekiyor.”

Van TSO tarafından Van Gölü’nün kimliği çıkarıldı

Van Ticaret ve Sanayi Odası (Van TSO) tarihinde ilk kez hazırlanan ve bilim/kültür dünyasına hizmet edecek olan "Türkiye'nin Ekolojik Değeri Van Gölü" Kitabının Lansmanı yapıldı.

Van TSO M. Rifat Hisarcıklıoğlu Salonu’nda gerçekleşen lansman programına; Van TSO Yönetim Kurulu, Meclis Üyeleri, Oda Organ Üyeleri, Dışişleri Bakanlığı Van Temsilcisi Büyükelçi Sayın Emre Karagöl, Van OSB Başkanı Memet Aslan, DAKA Genel Sekreteri Mehmet Emin Çakay, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı ve Kitabın Editörü Prof. Dr. Suvat Parin, Ankara Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Abdulmenaf Turan, kitabın yazarları olan akademisyenler, Sivil Toplum Örgütü temsilcileri, meslek odası başkanları, öğrenciler ve çok sayıda kişi katıldı.

PARİN: VAN TSO’YA TEŞEKKÜR EDERİM

Lansmanın Moderatörlüğünü yapan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı ve Kitabın Editörü Prof. Dr. Suvat Parin şunları söyledi: “Eskiden bölgede çocuklar doğardı, çocukların kimlikleri olmazdı, belli bir süreye kadar. İşte dede veya baba köyden şehre indikten sonra kimlikleri çıkartılırdı. Bu bir, iki hatta bazen üç yıl sürerdir. Van Gölü'nün de böyle bir hikayesi olduğu kanaatindeyim. 600 bin yıllık bir değerin kimliğini Sayın Necdet Takva sahiplendi. Ben kendisine ve Van TSO'ya çok teşekkür ediyorum.”

TAKVA: BİZİM İÇİN GURUR VERİCİ BİR GELİŞME

Programda bir açılış konuşması yapan Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva ise, “Bugün aramızda Dışişleri Bakanlığı Van Temsilcisi Büyükelçi Sayın Emre Karagöl var. Uzun yıllar talep ettiğimiz bir temsilcilikti. Van'da mukim bir büyükelçimiz var artık. Bu bizim için gurur verici bir gelişme. Kendisine de samimiyetle şehirle kurduğu bağ açısından çok teşekkür ediyorum. Bu aramızda; değerli hocalarım var, sivil toplum kuruluşlarının değerli temsilcileri var, Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu var, meslek odalarımızın başkanları var, kıymetli hanımefendiler var, beyefendiler var.” Dedi.

“BAZEN İS BIRAKIRSINIZ, BAZEN DE İZ BIRAKIRSINIZ”

“Çok az heyecan duyduğum işlerden biri olan Türkiye'nin Ekolojik Değeri Van Gölü Kitabı'nın tanıtımı için bir araya geldik.” Diyerek konuşmasını sürdüren Başkan Takva şöyle konuştu: “Geleceğe iz bırakmak manasında bir çalışmanın bugün tanıtımını yapacağız. Bir hocamız var şöyle der; ‘Bazen is bırakırsınız, bazen de iz bırakırsınız.’ Bu biraz iz bırakmak gibi olacak ve bu iz bırakanlardan biri olmak, buna vesile olmak ve bunu arkadaşlarımızla birlikte yapmak çok değerlidir. Bu kapsamda; Meclis Başkanımız başta olmak üzere Yönetim Kurulu Üyelerimize çok teşekkür ediyorum. Bu çalışmayı sahiplendiler.”

“VAN GÖLÜ BİZE EMANET EDİLMİŞ BİR DEĞERDİR”

Takva konuşmasını şöyle sürdürdü: “Van Gölü bizim için yalnızca bir göl değildir. O; bu coğrafyanın hafızası, ekonomisi, kültürü, yaşam kaynağı ve en önemli doğal mirasıdır. Binlerce yıllık geçmişiyle Van Gölü, bugün bize emanet edilmiş eşsiz bir değerdir. Van Ticaret ve Sanayi Odası olarak yıllardır bu emanete sahip çıkmayı yalnızca bir çevre meselesi değil, aynı zamanda bir şehir ve gelecek meselesi olarak görüyoruz. Van Gölü’nün korunması, bilimsel olarak araştırılması, tanıtılması ve sürdürülebilir biçimde gelecek kuşaklara aktarılması konusunda üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmeye çalışıyoruz. Bugün tanıtımını yaptığımız “Türkiye’nin Ekolojik Değeri Van Gölü” kitabı da bu anlayışın bir ürünüdür. Bu çalışma, Van Gölü’nü yalnızca doğal güzelliğiyle değil; ekolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel bütünlüğü içerisinde ele alıyor.”

TAKVA: HEDEFİMİZ MASMAVİ BİR VAN GÖLÜ BIRAKMAK

Kitabın önemine değinen Takva, “Bu eserin en önemli özelliği, Van Gölü’nün geleceğine dair ortak akla ve bilimsel bilgiye katkı sunmasıdır. Çünkü biz biliyoruz ki Van Gölü’nü korumak, yalnızca bugünü değil, çocuklarımızın ve torunlarımızın geleceğini korumaktır. Bizim hedefimiz çok açık: Gelecek kuşaklara yalnızca anlatabileceğimiz bir Van Gölü değil, görebilecekleri, yaşayabilecekleri ve gurur duyabilecekleri masmavi bir Van Gölü bırakmak. Bu değerli eserin Van Gölü’nün korunmasına ve sahiplenilmesine katkı sunmasını diliyorum.” Şeklinde konuştu.

EMEĞİ GEÇENLERE TEŞEKKÜR

Başkan Takva konuşmasını kitabın yazarlarına teşekkür ederek tamamladı: “Bu vesileyle eserin hazırlanmasına katkı sunan başta editörümüz Prof. Dr. Suvat Parin olmak üzere; Çetin Yeşilova’ya, Orhan Deniz’e, Numan Ertaş’a, Faruk Alaeddinoğlu’na, Funda Altan Aydın’a, Fazıl Şen’e, Ataman Altuğ Atıcı’ya, Baran Nar’a, Güenter Landmann’a, Yıldırım Güngör’e, Yahya Çiftçi’ye, Evrim Altun’a, Erkan Konyar’a, Şemsihan Kaya’ya, Mehmet Işıklı’ya, Serkan Gündüz’e, Gulan Ayaz’a, Abdulaziz Kardaş’a, Ezgi Ergun’a, Menaf Turan’a, Sayın Metin Eren’e, Ergin Sarı’ya, Fatih Canata’na, Erdal Yıldız, Ahmet Baydar, Nevzat Argun, Gülfem Dursun, Nurcan Çağman, Sezai Özden, Mehtap Bayraktar Asiltürk ve tüm emeği geçenlere teşekkür ediyorum.”

TURAN: YA VAN GÖLÜ OLMAZSA

Açılış konuşması yapan Ankara Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Abdulmenaf Turan, “Ben gelirken yolda şunu düşündüm; Ya şimdi bir şeyin değerini onun yokluğuyla ölçersiniz. Ailede sevdiğiniz birisi vefat ettiğinde onun yokluğunu hissedersiniz, o nasıl bir acı bırakır bilirsiniz. Yani Van Gölü olmazsa Van nedir diye bir soruyla aslında başlamak lazım. Yani Van Gölü'nü Van'ın kenarından, Bitlis'in kenarından çıkardığımız zaman ortada bize ne kalacak sorusunu sorduğumuzda aslında neden onu korumamız gerektiğine de çok rahatlıkla cevap verebiliriz.” Dedi.

“BİZ NE YAPARIZ”

Turan konuşmasını şöyle sürdürdü: “Dolayısıyla bu hani Van Gölü için "Gölün ekolojik değeri" diyoruz, Suat Hocam, Van Gölü aslında ekolojik değerin ötesinde bir yaşam döngüsünü ortaya koyuyor. Mesela balık olmayacak. Yani çok basit bir şey. Yani ekonomik açıdan da bakmıyorum. Van Gölü'nde zıplayan balıklarımız olmayacak. İşte Van Gölü'nün kıyısında büyüyen insanların neşesi artık olmayacak ki kuruyan göller gördük. Mesela Kırşehir'e gittiğimizde bir gölün öbür tarafına kadar arabayla geçebilmiştik ve bir dönem orada yaşayan bir ekosistemin nasıl yok olduğunu görünce insanlar gerçekten de silkeleniyor. Bu yüzden Van'la ilgili "Van'ı koruyalım, gölümüzü koruyalım" falan demeye gerek yok. Yani Van Gölü'nün olmadığı durumda "Biz ne yaparız?" sorusunu sorup bence meseleye öyle başlamak lazım. Bugün aslında kitabın da bence temel sorusu bu olmalı ve bu durumda yokluğunda bir Van Gölü hayal edip Van Gölü etrafındaki yaşamımızı bence öyle kurmamız gerekiyor.”

“BİZİM BU DENGEYİ BOZMAYA HAKKIMIZ YOK”

“Bu dünyaya emanet gözüyle bakıyoruz.” Diyerek konuşmasına devam eden Turan, “Yani bizim mensup olduğumuz anlayış bize dünyaya emanet bir şekilde bakmamızı salık veriyor. Dolayısıyla bize emanet olan, verilmiş olan bir şeyi bizim korumakla yükümlü olduğumuzda hiçbir zaman bunu unutmamak gerekiyor. Yani biz bu emaneti korumakla yükümlüyüz ve emanete sahip çıkmak da çok önemli bir şey. Bu insanla tabiat arasında kurulmuş olan dengenin de bir gereğidir. Yani biz sonuçta "el-mîzân" denir, yani bir dengeyle birlikte biz bu hayata geliyoruz ve bu dengeyi de sonuna kadar sürdürmemiz gerekiyor ve bizim bu dengeyi bozmaya da hakkımız yok. Hiç kimsenin hakkı yok. O anlamda bizim bu saatten sonra Van Gölü etrafında kurmuş olduğumuz hayatı nasıl daha ileriye nasıl taşıyabilirizi düşünmemiz lazım.” Şeklinde konuştu.

TURAN: VAN GÖLÜ DİPLOMASİSİ ATAĞINI BAŞLATALIM

Turan konuşmasını şöyle tamamladı: “Son zamanlarda bir konu çok gündeme geldi. Bence yeni bir çalışma başlatmak gerekiyor ve Van Gölü diplomasisi atağına başlamak lazım. Yani Van Gölü'yle biz anlatabiliriz. Van Gölü'nü sadece işte bu Van Gölü havzasındaki illerin bir şeyi olarak değil, Van Gölü'nü dünya açısından taşımış olduğu değer üzerinden belki de anlatmak lazım. Bu da bize bir Van Gölü diplomasisi yapma imkanı sunuyor ve birlikte bence bugün öyle bir diplomasi ile en azından bu kitabımızda taçlandıralım diyorum.”

KİTAP HAKKINDA SUNUM YAPILDI

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı ve Kitabın Editörü Prof. Dr. Suvat Parin kitabın yazımı ve detayları hakkında bir sunum gerçekleştirdi. Parin, “Şimdi bu kitap üzerine çalışırken daha sonra biriken birtakım şeyler oldu. Biz Van'ı genel olarak işte kahvaltının başkenti olarak görüyoruz. Ancak biraz yakından baktığımızda Van'ın su varlıklarını böyle bir listelediğimde –yani coğrafyacı değilim, belki gözden kaçırdıklarım da olabilir– fakat şu listeye baktığınızda Van aslında bir su şehri olduğunu görebiliriz. Yani Van Gölü, Erçek Gölü, Sıhke Gölü, Keşiş Gölü, Çalıyan Gölü, Muradiye Şelalesi, Kanispi Şelalesi, Bahçesaray Suyu, Dönemeç Şelalesi, işte Bendimahi Çayı, Zilan Çayı, Deli Çay. Bu liste uzayıp gidiyor. Muhtemelen dediğim gibi gözden kaçırdığım birtakım su kaynakları daha var. Bu fotoğraf Van'ın bir su şehri olduğunun aslında yeterli kanıtı olduğu kanaatindeyim.” İfadelerini kullandı.

PARİN: VAN BİR SU ŞEHRİDİR

Parin şöyle devam etti: “Bu fotoğraf bize şunu diyor: Evet, Van'da su kaynakları çoktur. Van bir su şehridir. Fakat su şehri özelliği kazanıncaya kadar tarihsel süreçteki deneyimlere ve pratiklerimize baktığımızda aslında burada da epey tarihsel açıdan zengin bir geçmişi var. Yani 3 bin yıl önce 52 kilometre uzaklıktan bir su mühendisliği harikası olan Menua Kanalı yapılıyor, Şamran Kanalı dediğimiz. Yine 3 bin yıl önce Erek Dağı'nın işte 2 bin 500 rakımlı bir lokasyonundan yapay bir gölet inşa ediliyor, 3 bin yıl önce. Tariria Bahçesi var, yine bu gelen suyla, göle nazır inşa edilen bir yer. 10. yüzyılda Akdamar Adası bir eğitim, bir yaşam merkezi olarak inşa ediliyor, yani gölle ilintili olarak söylüyorum. Kalecik, Toprakkale, Tuşba, Çavuştepe ve Edremit tarihsel süreçte baktığımızda bir amfitiyatro gibi. Yani gölü seyretmeye dönük lokasyonlar, yerleşim alanları olarak inşa ediliyor. 12. yüzyılda Selçuklular Ahlat'ı, denize nazır Ahlat'ı başkent yapıyor. 16. yüzyılda gerçekten bu beni çok çarpıtıyor, 16. yüzyılda Feqiyê Teyran, bu toprakların bir çocuğu, suyla konuşuyor. Onun Awu Av diye bir su kasidesi var. Burada hayatın kaynağını su olarak görüyor. Suyla kurulan bir diyalog var, suyla kurulan bir dil var. Bu anlamda zengin bir geçmişimiz var. 19. yüzyılda Batılı seyyahların Van anlatısı var. Burada çok sayıda yelkenli gemiden söz ediyor. Burada işte sodanın ticari bir emtia olarak kullanıldığından söz ediyor. İşte Van balığının dışarıya ihraç edildiğinden söz ediyor. Bu anlamda suyla kurduğumuz bir su şehri olması hasebiyle çok güçlü bir ilişkimizin olduğunu söyleyebiliriz.”

“VAN GÖLÜ SON 100 YILDIR SAHİPSİZ”

“Son 100 yılda bu su aklı, su yönetimi nasıl bir çizgi izledi?” diyerek sunumunu sürdüren Parin, “Hakkını teslim etmek gerekiyor tabii. Yani bir önceki dönem Van Valisi Mehmet Emin Bilmez'in daha sonra Ozan Balcı'nın sürdürdüğü bir sahil yolu çalışması var. Biraz önce başkanımın ifade ettiği Van Gölü Aktivistleri’nin bu anlamda çalışmaları var. Ticaret ve Sanayi Odası'nın bunlarla paydaş olan çalışmaları var. Fakat totalde bakıldığında son 100 yıldır Van'da bir su aklından ya da bir su yönetim aklından söz etmenin zor olduğunu söyleyebilirim. Gelirken Büyükşehir Belediyesi'nin web sitesine baktım, 20'ye yakın Daire Başkanlığı var. İşte Kırsal Hizmetler Daire Başkanlığı, Mezarlıklar Daire Başkanlığı gibi. Fakat Van Gölü ile ilgili bir Daire Başkanlığı yok. Çevre illerdeki bütün belediyelerin örgütlenmelerine baktım, bunlarda da bir şey göremiyoruz. Yani bu açıdan son 100 yıldır başta diğer kaynaklar olmak üzere Van Gölü tırnak içinde söylüyorum sahipsiz. İşte Van Gölü kitabının anlamı tam da burada ortaya çıkıyor. Bunun için yola çıktık. Yani Van bir su şehridir, bu kimlik güçlendirilmeli. Bunun da en somut göstergesi Van Gölü'dür. Yani merkezinde Van Gölü'nün olduğu bir su şehri kimliğini bizim bundan böyle çok güçlendirmemiz gerekiyor.”

Açılış konuşmalarının ardından programa katılan kitabın yazarları; Prof. Dr. Orhan Deniz, Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Prof. Dr. Fazıl Şen, Prof. Dr. Mehmet Işıklı, Prof. Dr. Abdulaziz Kardaş, Prof. Dr. Metin Eren, Doç. Dr. Çetin Yeşilova, Doç. Dr. Numan Ertaş ve Doç. Dr. Gulan Ayaz kitaptaki yazıları hakkında birer konuşma gerçekleştirdi.

Program; “Türkiye'nin Ekolojik Değeri Van Gölü Kitabı”nın takdimi ve hatıra fotoğrafı çekimi ile son buldu.

“Bu dünyaya emanet gözüyle bakıyoruz.” Diyerek konuşmasına devam eden Turan, “Yani bizim mensup olduğumuz anlayış bize dünyaya emanet bir şekilde bakmamızı salık veriyor. Dolayısıyla bize emanet olan, verilmiş olan bir şeyi bizim korumakla yükümlü olduğumuzda hiçbir zaman bunu unutmamak gerekiyor. Yani biz bu emaneti korumakla yükümlüyüz ve emanete sahip çıkmak da çok önemli bir şey. Bu insanla tabiat arasında kurulmuş olan dengenin de bir gereğidir. Yani biz sonuçta "el-mîzân" denir, yani bir dengeyle birlikte biz bu hayata geliyoruz ve bu dengeyi de sonuna kadar sürdürmemiz gerekiyor ve bizim bu dengeyi bozmaya da hakkımız yok. Hiç kimsenin hakkı yok. O anlamda bizim bu saatten sonra Van Gölü etrafında kurmuş olduğumuz hayatı nasıl daha ileriye nasıl taşıyabilirizi düşünmemiz lazım.” Şeklinde konuştu.

TURAN: VAN GÖLÜ DİPLOMASİSİ ATAĞINI BAŞLATALIM

Turan konuşmasını şöyle tamamladı: “Son zamanlarda bir konu çok gündeme geldi. Bence yeni bir çalışma başlatmak gerekiyor ve Van Gölü diplomasisi atağına başlamak lazım. Yani Van Gölü'yle biz anlatabiliriz. Van Gölü'nü sadece işte bu Van Gölü havzasındaki illerin bir şeyi olarak değil, Van Gölü'nü dünya açısından taşımış olduğu değer üzerinden belki de anlatmak lazım. Bu da bize bir Van Gölü diplomasisi yapma imkanı sunuyor ve birlikte bence bugün öyle bir diplomasi ile en azından bu kitabımızda taçlandıralım diyorum.”

KİTAP HAKKINDA SUNUM YAPILDI

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı ve Kitabın Editörü Prof. Dr. Suvat Parin kitabın yazımı ve detayları hakkında bir sunum gerçekleştirdi. Parin, “Şimdi bu kitap üzerine çalışırken daha sonra biriken birtakım şeyler oldu. Biz Van'ı genel olarak işte kahvaltının başkenti olarak görüyoruz. Ancak biraz yakından baktığımızda Van'ın su varlıklarını böyle bir listelediğimde –yani coğrafyacı değilim, belki gözden kaçırdıklarım da olabilir– fakat şu listeye baktığınızda Van aslında bir su şehri olduğunu görebiliriz. Yani Van Gölü, Erçek Gölü, Sıhke Gölü, Keşiş Gölü, Çalıyan Gölü, Muradiye Şelalesi, Kanispi Şelalesi, Bahçesaray Suyu, Dönemeç Şelalesi, işte Bendimahi Çayı, Zilan Çayı, Deli Çay. Bu liste uzayıp gidiyor. Muhtemelen dediğim gibi gözden kaçırdığım birtakım su kaynakları daha var. Bu fotoğraf Van'ın bir su şehri olduğunun aslında yeterli kanıtı olduğu kanaatindeyim.” İfadelerini kullandı.

PARİN: VAN BİR SU ŞEHRİDİR

Parin şöyle devam etti: “Bu fotoğraf bize şunu diyor: Evet, Van'da su kaynakları çoktur. Van bir su şehridir. Fakat su şehri özelliği kazanıncaya kadar tarihsel süreçteki deneyimlere ve pratiklerimize baktığımızda aslında burada da epey tarihsel açıdan zengin bir geçmişi var. Yani 3 bin yıl önce 52 kilometre uzaklıktan bir su mühendisliği harikası olan Menua Kanalı yapılıyor, Şamran Kanalı dediğimiz. Yine 3 bin yıl önce Erek Dağı'nın işte 2 bin 500 rakımlı bir lokasyonundan yapay bir gölet inşa ediliyor, 3 bin yıl önce. Tariria Bahçesi var, yine bu gelen suyla, göle nazır inşa edilen bir yer. 10. yüzyılda Akdamar Adası bir eğitim, bir yaşam merkezi olarak inşa ediliyor, yani gölle ilintili olarak söylüyorum. Kalecik, Toprakkale, Tuşba, Çavuştepe ve Edremit tarihsel süreçte baktığımızda bir amfitiyatro gibi. Yani gölü seyretmeye dönük lokasyonlar, yerleşim alanları olarak inşa ediliyor. 12. yüzyılda Selçuklular Ahlat'ı, denize nazır Ahlat'ı başkent yapıyor. 16. yüzyılda gerçekten bu beni çok çarpıtıyor, 16. yüzyılda Feqiyê Teyran, bu toprakların bir çocuğu, suyla konuşuyor. Onun Awu Av diye bir su kasidesi var. Burada hayatın kaynağını su olarak görüyor. Suyla kurulan bir diyalog var, suyla kurulan bir dil var. Bu anlamda zengin bir geçmişimiz var. 19. yüzyılda Batılı seyyahların Van anlatısı var. Burada çok sayıda yelkenli gemiden söz ediyor. Burada işte sodanın ticari bir emtia olarak kullanıldığından söz ediyor. İşte Van balığının dışarıya ihraç edildiğinden söz ediyor. Bu anlamda suyla kurduğumuz bir su şehri olması hasebiyle çok güçlü bir ilişkimizin olduğunu söyleyebiliriz.”

“VAN GÖLÜ SON 100 YILDIR SAHİPSİZ”

“Son 100 yılda bu su aklı, su yönetimi nasıl bir çizgi izledi?” diyerek sunumunu sürdüren Parin, “Hakkını teslim etmek gerekiyor tabii. Yani bir önceki dönem Van Valisi Mehmet Emin Bilmez'in daha sonra Ozan Balcı'nın sürdürdüğü bir sahil yolu çalışması var. Biraz önce başkanımın ifade ettiği Van Gölü Aktivistleri’nin bu anlamda çalışmaları var. Ticaret ve Sanayi Odası'nın bunlarla paydaş olan çalışmaları var. Fakat totalde bakıldığında son 100 yıldır Van'da bir su aklından ya da bir su yönetim aklından söz etmenin zor olduğunu söyleyebilirim. Gelirken Büyükşehir Belediyesi'nin web sitesine baktım, 20'ye yakın Daire Başkanlığı var. İşte Kırsal Hizmetler Daire Başkanlığı, Mezarlıklar Daire Başkanlığı gibi. Fakat Van Gölü ile ilgili bir Daire Başkanlığı yok. Çevre illerdeki bütün belediyelerin örgütlenmelerine baktım, bunlarda da bir şey göremiyoruz. Yani bu açıdan son 100 yıldır başta diğer kaynaklar olmak üzere Van Gölü tırnak içinde söylüyorum sahipsiz. İşte Van Gölü kitabının anlamı tam da burada ortaya çıkıyor. Bunun için yola çıktık. Yani Van bir su şehridir, bu kimlik güçlendirilmeli. Bunun da en somut göstergesi Van Gölü'dür. Yani merkezinde Van Gölü'nün olduğu bir su şehri kimliğini bizim bundan böyle çok güçlendirmemiz gerekiyor.”

Açılış konuşmalarının ardından programa katılan kitabın yazarları; Prof. Dr. Orhan Deniz, Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, Prof. Dr. Fazıl Şen, Prof. Dr. Mehmet Işıklı, Prof. Dr. Abdulaziz Kardaş, Prof. Dr. Metin Eren, Doç. Dr. Çetin Yeşilova, Doç. Dr. Numan Ertaş ve Doç. Dr. Gulan Ayaz kitaptaki yazıları hakkında birer konuşma gerçekleştirdi.

Program; “Türkiye'nin Ekolojik Değeri Van Gölü Kitabı”nın takdimi ve hatıra fotoğrafı çekimi ile son buldu.

Tuşba Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü ekipleri, ilçe genelindeki yol yapım ve bakım çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda Akköprü Mahallesi’nde asfalt serim çalışmalarına başlanırken, Seyrantepe, Beyüzümü ve İstasyon mahallelerinde devam eden çalışmalarla birlikte ekiplerin çalışma yürüttüğü mahalle sayısı dörde çıktı.

Asfalt çalışmaları dört mahallede sürüyor

Tuşba Belediyesi, yurttaşların daha güvenli, konforlu ve ulaşılabilir yollarda ulaşım sağlayabilmesi amacıyla çalışmalarını belirlenen program doğrultusunda farklı mahallelere taşıyor.

Fen İşleri Müdürlüğü ekipleri tarafından Akköprü Mahallesi’nde başlatılan asfalt serim çalışmalarının yanı sıra Seyrantepe, Beyüzümü ve İstasyon mahallelerinde de asfalt çalışmaları devam ediyor.

Ekipler, yol güzergâhlarında yürüttüğü çalışmalarla ulaşımın daha sağlıklı ve güvenli hale getirilmesini hedefliyor.

Çalışmalar farklı noktalarda devam edecek

Tuşba Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, farklı noktalarda eş zamanlı yürüttüğü çalışmalarla mahallelerin yol ihtiyaçlarına çözüm üretmeye devam ediyor.

Asfalt serim çalışmalarının planlanan program çerçevesinde sürdürüleceği belirtilirken, ihtiyaç duyulan mahalle ve sokaklarda yol çalışmalarının devam edeceği bildirildi.

Kızının fotoğrafını göstererek yaşadıklarını anlatmak istediğini belirten Kabaiş, görüşmeye ilişkin beklentisini şöyle aktardı: “Dedim ki, onunla konuşayım, belki o da Cumhurbaşkanına, babasına aktarır. Derdimi anlatırsam beni dinler, acımı paylaşır diye düşündüm. En azından bir yerde oturup konuşuruz, derdimi anlatırım diye bekledim.”

“İki kelimeyle konuştuk”

Bilal Erdoğan’la cami çıkışında görüştüğünü anlatan Kabaiş, görüşmenin kısa sürdüğünü ve kızının ölümüne ilişkin derdini anlatamadığını anlattı. “Camiden çıktı, kendisine ‘Allah kabul etsin’ dedim. ‘Sağ ol’ dedi. Elini tuttuk. Ben de ‘İki senedir biz acı çekiyoruz’ dedim. Ama dinlemeden yürüyüp gitti” diyen Kabaiş, beklediği gibi bir görüşme gerçekleşmediğini ifade etti.Kabaiş, “Asla benim beklediğim gibi olmadı. Beni dinlemedi. Ben çok üzüldüm, pişman oldum. Keşke gitmeseydim dedim” sözleriyle yaşadığı hayal kırıklığını dile getirdi.

“İnsan en azından acıyı paylaşır”

Kızının fotoğrafını Bilal Erdoğan’a gösterdiğini belirten Kabaiş, yaşadığı acının paylaşılmasını beklediğini vurguladı. Kabaiş, görüşmede kendisine “Ateş düştüğü yeri yakar” denildiğini aktararak bu ifadeye tepki gösterdi.

“Ben kızımın fotoğrafını gösterdim. ‘Kızımı üniversitede katletmişler’ dedim. ‘Ateş düştüğü yeri yakar’ diyor. Bu kelime yanlış bir kelimedir. İnsan en azından acıyı paylaşır, beraber konuşur. ‘Elimizden ne gelirse yapacağız’ der, babasına aktarabilirdi” ifadelerini kullandı.

Kabaiş, kamuoyunda lider olarak görülen kişilerin, kendilerinden yardım isteyen yurttaşların derdini dinlemesi gerektiğini vurguladı:

“İnsan bir dinler. O da lider sayılıyor. O kadar büyük bir liderdir. Benim derdimi dinlemesi lazımdı.”

Görüşme videosu sosyal medyada tepki çekti

Bilal Erdoğan ile Nizamettin Kabaiş’in görüşmesine ilişkin görüntüler sosyal medyada yayıldı. Görüşmenin kısa sürmesi ve Erdoğan’ın Kabaiş’le ilgilenmediği yönündeki değerlendirmeler, sosyal medya kullanıcılarının tepkisine neden oldu.

Kabaiş de görüntülere ilişkin, “Herkes gördü. Sosyal medyada da bayağı tepki var. İnsan bir dinler ya, dinlemesi lazımdır” dedi.

Baba Kabaiş, Bilal Erdoğan’la görüşmeye giderken bir makam sahibinden beklediği şeyin yalnızca birkaç kelimelik bir selamlaşma olmadığını belirtti. Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu’yla daha önce yaptığı görüşmeyi örnek gösteren Kabaiş, valinin kendisini gördüğünde sarıldığını, derdini dinlediğini ve “Herhangi bir şey varsa ne şekilde yardımcı olabiliriz?” diye sorduğunu aktardı.

Çağla Öz Tançalan, ifadesinde düğünde takılan altınlardan para hareketlerine, lüks araçların aile bireyleri arasında devredilmesinden sosyal medya gelirlerine kadar birçok konuda açıklamalarda bulundu.

“Takıların satın alındığını biliyorum”

Çağla Öz Tançalan, nişanda kendisine kolye ve iki bilezik takıldığını, taç ile kemerin ise kuyumcudan ödünç alındığını söyledi.

Eşi Mehmet Fatih Tançalan’ın daha önce tüm takıların kiralık olduğu yönündeki beyanına değinen Çağla Öz Tançalan, bu ifadeyle çelişerek, “Mehmet Fatih her ne kadar ifadesinde tüm takıların kiralık olduğunu beyan etmiş ise de satın alındığını biliyorum” dedi.

Tançalan, nişanın ardından kolye ve iki bileziğin Mehmet Fatih Tançalan ile ailesi tarafından satın alındığını ve bu takıların düğünde yeniden kendisine takıldığını belirtti.

Düğündeki altınların tamamını eşine verdiğini söyledi

6 Eylül’de Van’da gerçekleştirilen düğünün organizasyonunu eşinin yaptığını belirten Çağla Öz Tançalan, organizasyon masraflarının hangi kaynakla karşılandığını bilmediğini ifade etti.

Düğünde kendisine takılan altınların tamamını gecenin sonunda eşine verdiğini anlatan Tançalan, daha sonra arkadaşlarıyla kaldığı otele döndüğünü, eşinin ise arkadaşlarıyla farklı bir yere gittiğini söyledi.

Tançalan, nişanın ardından da takıların kendisinden alındığını ve altınların kaynağını eşine sormadığını kaydetti.

Odunluktaki valizden çıkan altınları anlattı

Soruşturma kapsamında Muradiye’de yapılan aramada ele geçirilen bir valiz de Çağla Öz Tançalan’ın ifadesine yansıdı.

Tançalan, düğünün ardından kendisinden alınan altınları daha sonra odunlukta ele geçirilen valizin içerisinde gördüğünü söyledi.

Bazı bileziklerin imitasyon olduğunu ise haberlerden öğrendiğini belirten Tançalan, eşine altınların neden bu kadar fazla olduğunu sorduğunu ve Mehmet Fatih Tançalan’ın kendisine, “Burası aşiret bölgesi, düğünlerde herkes bu kadar altın takıyor” yanıtını verdiğini aktardı.

43 milyon TL’lik takı anonsuna dikkat çeken yanıt

Soruşturmanın önemli başlıklarından biri de düğünde yapılan takı anonsları oldu.

Emniyetin görüntü çözümleme tutanaklarında düğünde “Haydar Bey'in düğününe gelen hediye miktarı, takı ve IBAN'larla birlikte 43 milyon TL” şeklinde anons yapıldığının hatırlatılması üzerine Çağla Öz Tançalan, böyle bir paranın toplandığını bilmediğini söyledi.

Tançalan, isimlerin çoğunun hayal ürünü olduğunu düşündüğünü belirterek, eşinin gösteriş amacıyla anons yapılması yönünde talimat verdiğini düşündüğünü ifade etti.

“Aslında takılmayan bir paranın anonsu yapılıyordu”

Çağla Öz Tançalan, düğünde açıklanan yüksek rakamların gerçeği yansıtmadığını savundu. Tançalan, “Aslında takılmayan bir paranın anonsu yapılıyordu. Amaç kendisine çok fazla para geldiğini duyurtmaktı” şeklinde beyanda bulundu.

Eşinin kendisine gelen paraların konuşulmasını istediğini belirten Tançalan, tutanakta yer alan rakamların gösteriş amacı taşıdığını ileri sürdü.

MASAK incelemesindeki para transferlerini açıkladı

Çağla Öz Tançalan’ın ifadesinde MASAK incelemelerinde tespit edilen para hareketleri de yer aldı.

Eşiyle arasındaki yaklaşık 1,5 milyon TL’lik para transferlerinin borç alışverişinden kaynaklandığını savunan Tançalan, annesine 221 işlemde yaklaşık 5,2 milyon TL gönderdiğini belirtti.

Bu paraların annesinin ihtiyaçları, kira ve geçim masrafları için gönderildiğini söyleyen Tançalan, annesinden kendisine 303 işlemde yaklaşık 6 milyon 69 bin TL gelmesiyle ilgili de açıklama yaptı.

Söz konusu paraların daha önce biriktirmesi amacıyla annesine gönderdiği ve ihtiyaç duyduğunda geri aldığı kendi paraları olduğunu ifade etti.

Yeğeninin hesabındaki para hareketlerine açıklama

Mehmet Fatih Tançalan’ın yeğeni Muhammed Sait Tançalan’a ait hesaplar da ifadede gündeme geldi.

Çağla Öz Tançalan, eşinin nafaka davası nedeniyle kendi hesaplarını kullanmadığını, bu nedenle bazı para transferlerinde yeğeninin hesabından yararlandığını söyledi.

MASAK incelemesinde yeğenin hesabından yapılan 11 işlemde toplam 644 bin TL’lik para hareketinin tespit edildiğinin hatırlatılması üzerine Tançalan, işlemlerin bu nedenle gerçekleştirildiğini savundu.

Lüks araçların devrine ilişkin açıklama

MASAK değerlendirmesinde aile bireylerinin üzerindeki araçların birbirlerine devredilmesinin, malvarlığının kaynağını gizleme ve mali takibi zorlaştırma amacı taşıyabilecek bir “katmanlama” işlemi olabileceği değerlendirmesine yer verildiği belirtildi.

Çağla Öz Tançalan ise bu değerlendirmeye katılmadığını söyledi.

Araç değişikliklerinde özel plakaların yeni araca geçirilmesi amacıyla eski aracın kısa süreliğine aile bireyleri arasında devredildiğini belirten Tançalan, bunun aklama olmadığını savundu.

Üzerine kayıtlı lüks aracın ise kendi ticari kazançlarıyla alındığını ifade etti.

“Trendyol’dan 2,5 milyon TL kazandım”

MASAK raporunda 2020’den itibaren beyan edilen yaklaşık 1,1 milyon TL kâr ile sergilenen yaşam standardı arasındaki uyumsuzluğa ilişkin değerlendirmeye de yanıt veren Çağla Öz Tançalan, sosyal medya ve mağazacılık faaliyetlerinden gelir elde ettiğini söyledi.

Tançalan, yalnızca son üç ayda kozmetik ürün tanıtımlarından Trendyol üzerinden 2,5 milyon TL kazandığını ve bu gelirin faturasının kesildiğini belirtti.

MASAK raporunda hata bulunabileceğini savunan Tançalan, vergi veya ticari beyanlarında eksiklik bulunması halinde bunları tamamlamaya hazır olduğunu kaydetti.

“Olmayan parayı varmış gibi gösteriyordu”

Çağla Öz Tançalan’ın savcılık ifadesinin son bölümünde eşi Mehmet Fatih Tançalan hakkında yaptığı değerlendirmeler de dikkat çekti.

Tançalan, eşinin gösteriş yapmayı sevdiğini ve sosyal medya üzerinden sahip olmadığı bir parayı varmış gibi göstermeye çalıştığını savundu. Tançalan, “Kendisi gösterişi ve hava atmayı seven birisidir. Olmayan bir parayı varmış gibi sosyal medyada, sanal dünyada gösteren birisidir” ifadelerini kullandı.

Eşinin gösterişli yaşam tarzını borç alarak sürdürdüğünü de ileri süren Tançalan, Mehmet Fatih Tançalan’ın kara parayla bağlantısı olduğunu düşünmediğini belirtti.

Soruşturmadaki incelemeler sürüyor

Van Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında MASAK verileri, banka hareketleri, lüks araç devirleri, düğündeki takılar ile şüpheliler ve yakınlarının hesapları arasındaki para trafiğine ilişkin incelemelerin sürdüğü belirtildi.

Çağla Öz Tançalan’ın savcılıkta verdiği ifadede yer alan değerlendirmelerin, soruşturmanın devam eden sürecindeki beyanlardan oluştuğu ve nihai hukuki değerlendirmenin soruşturma ile yargılama sürecinin sonucunda ortaya çıkacağı kaydedildi.

Süzer, yürüyüş boyunca çocukların savaş, yoksulluk, şiddet, istismar ve eşitsizlik nedeniyle karşı karşıya kaldıkları hak ihlallerini gündeme taşımayı hedefliyor.

Yürüyüş Kapıköy’den başlayacak

Türkiye-İran sınırındaki Kapıköy’den başlayacak yürüyüşün Kilis sınır kapısında tamamlanması planlanıyor.

Süzer, güzergah boyunca farklı illerde sivil toplum örgütleriyle bir araya gelerek çocuk hakları konusunda yerelde yaşanan sorunları ve hak ihlallerini gündeme taşıyacak.

Her hafta farklı bir çocuk hakkı gündeme gelecek

Yürüyüş boyunca her hafta çocuk haklarının farklı bir alanına dikkat çekilmesi planlanıyor.Süzer, geçtiği kentlerde çocukların haklarına ilişkin sorunları dinlemeyi ve çözüm önerilerini görünür hale getirmeyi amaçlıyor.

Ebeveyn ve öğretmenlere eğitim verilecek

Süzer ayrıca yürüyüş güzergahındaki illerde ebeveyn ve öğretmenlere, çocukların cinsel istismardan korunmasına yönelik eğitimler vermeyi planlıyor.

Çocuk haklarının yalnızca ailelerin sorumluluğunda olmadığını belirten Süzer, kamu ve toplumun da çocukların haklarının korunmasında sorumluluk taşıdığına dikkat çekiyor.

“Çocukların yaşam hakkı için”

Süzer’in yürüyüşle vermek istediği temel mesaj ise çocukların savaşın, yoksulluğun, şiddetin ve eşitsizliğin mağduru olmaması.

Yürüyüş kapsamında çocukların yaşam hakkı başta olmak üzere karşılaştıkları hak ihlallerinin görünür hale getirilmesi ve toplumda farkındalık oluşturulması hedefleniyor.

Van Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Konservatuvarın müzik, resim, tiyatro ve halk oyunları yetenek kurslarına katılan öğrenciler, üniversite ve lise düzeyindeki sanat bölümlerine yerleşti.

18 öğrenci müzik ve halk oyunları bölümlerine yerleşti

Başarılı öğrencilerin 18’i üniversitelerin müzik ve halk oyunları alanlarındaki bölümlerine yerleşirken, 3 öğrenci ise Van Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Resim Bölümüne kabul edildi.

Konservatuvarda düzenlenen programda üniversite ve güzel sanatlar lisesine yerleşen öğrenciler ödüllendirildi. Öğrencilerin başarısında ailelerinin desteğinin yanı sıra yetenek sınavlarına hazırlık sürecinde görev yapan 28 konservatuvar eğitmeninin de katkısı oldu.

Öğrenciler farklı üniversitelerde eğitim görecek

Konservatuvarın yetenek kurslarında eğitim alan Zelal Aslan ve Bengisu Kızıklı, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği Bölümüne yerleşti.

Şükran Yadikar, Malik Berge, Muhammed Ali Arslan, Diyar Taşar, Kadir Yıldırım, Hiranur Erdemir, Merve Bor, Sevim Suci, Sümeyye Elter, Berfin Bacu, Rabia Turna ve Ceyhan İnanç ise Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuvarının çeşitli bölümlerinde eğitim görmeye hak kazandı.

Zeynep Sude Kurucan, Kars Kafkas Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Müzik Bölümüne; Nurettin Pazarbaşı, Hakkari Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesine; Nazire Eraygen ise Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Türk Müziği Devlet Konservatuvarı Türk Halk Oyunları Bölümüne yerleşti.

Dicle Durmaz, Aleyna Alan ve Lavin Zirek de Van Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Resim Bölümüne yerleşme başarısı gösterdi.

Bazı öğrenciler ise birden fazla üniversite ve bölüme yerleşme başarısı elde etti.

28 eğitmen yetenek sınavlarına hazırladı

Öğrencilerin yetenek sınavlarına hazırlanma sürecinde görev alan 28 konservatuvar eğitmeni, müzik, resim, tiyatro ve halk oyunları alanlarında eğitim verdi.

Eğitmenler, öğrencilerin sınavlara hazırlanmasının yanı sıra sanatsal bilgi ve becerilerini geliştirmelerine yönelik çalışmalar da yürüttü.

Konservatuvar yüzlerce çocuk ve gence ulaşıyor

2023 yılında kurulan Van Büyükşehir Belediyesi Konservatuvarı, yetenek kursları ve yaz okullarının yanı sıra yıl boyunca düzenlediği konser, gösteri ve çeşitli kültür-sanat etkinlikleriyle kentteki sanat faaliyetlerine katkı sunuyor.

Konservatuvar bünyesinde Van Oturma Gecesi Topluluğu, Kadınlar Korosu, Çocuk Korosu, Tasavvuf Müziği Topluluğu, Akşam Sefası Türk Sanat Müziği Topluluğu, Halk Oyunları Topluluğu ve Tiyatro Topluluğu faaliyet gösteriyor.

Ücretsiz eğitim anlayışıyla çalışmalarını sürdüren Konservatuvar, farklı yaş gruplarındaki çocuk, genç ve vatandaşları sanatla buluştururken, yeni eğitim dönemlerinde daha fazla kişiye ulaşmayı hedefliyor.

Süper Lig’de şampiyonluk yarışını yakından ilgilendiren 4 önemli karşılaşmanın hangi tarihlerde oynanacağı futbolseverlerin gündeminde yer aldı.

İlk derbi 19 Ekim’de oynanacak

Açıklanan programa göre derbi heyecanı 19 Ekim tarihinde başlayacak. Trabzonspor ile Beşiktaş, bu tarihte karşı karşıya gelecek.

Derbi maratonunun ardından gözler 26 Ekim tarihine çevrilecek. Ligin iki önemli şampiyonluk adayını karşı karşıya getirecek Galatasaray-Fenerbahçe mücadelesi 26 Ekim’de oynanacak.

Beşiktaş-Galatasaray derbisi 30 Kasım’da

Programda yer alan bir diğer derbi ise Beşiktaş ile Galatasaray arasında oynanacak. İki takım, 30 Kasım tarihinde karşı karşıya gelecek.

Süper Lig’de derbi heyecanının son karşılaşması ise 13 Aralık tarihinde yaşanacak. Fenerbahçe ile Trabzonspor, bu tarihte kozlarını paylaşacak.

Süper Lig’de 4 derbinin tarihleri

TFF’nin açıkladığı programa göre önümüzdeki haftalarda oynanacak 4 derbi şöyle:

19 Ekim: Trabzonspor-Beşiktaş

26 Ekim: Galatasaray-Fenerbahçe

30 Kasım: Beşiktaş-Galatasaray

13 Aralık: Fenerbahçe-Trabzonspor

Söz konusu karşılaşmalar, şampiyonluk yarışının yanı sıra ligin üst sıralarındaki mücadele açısından da büyük önem taşıyacak.

TIR sürücüleri saatlerce bekliyor

İran’a geçerek yüklerini teslim etmek isteyen TIR sürücüleri, yaşanan yoğunluk nedeniyle mağdur olduklarını ifade etti.

Yüksekova’dan Esendere Gümrük Kapısı’na doğru ilerleyen sürücüler, yol üzerinde kilometrelerce uzanan TIR kuyruğuyla karşılaştıklarını belirtti.

“Artık bu görüntülere alıştık”

Kuyrukla ilgili konuşan sürücüler, sorunun İran tarafından kaynaklandığının kendilerine aktarıldığını söyledi.

Sürücüler, “Öğle saatlerinde Yüksekova’dan Esendere’ye gittiğimiz sırada 3 kilometreyi aşacak derecede TIR kuyruğu duruyordu. Sebebini sorduğumuzda ise sorunun İran tarafından kaynaklı olduğu söylendi. Artık bu görüntülere alıştık. İnşallah kısa sürede bu da biter ve yolumuza devam ederiz” ifadelerini kullandı.

İran tarafındaki sistemsel aksaklıkların giderilmesiyle birlikte geçişlerin yeniden normal seyrine dönmesi bekleniyor.

Yılanlara yaklaşmadan görüntü alan grup, bir süre devam eden hareketliliği izledi. Görüntülerde yılanların zaman zaman birbirlerinden ayrılmaya çalıştıkları, ardından yeniden bir araya geldikleri görüldü.

4 yılanın hareketliliği dikkat çekti

Bir süre devam eden hareketliliğin ardından yılanlar birbirlerinden ayrılarak farklı yönlere doğru uzaklaştı.

Görüntülerin ardından damalı su yılanlarının bu davranışının nedenine ilişkin uzman görüşüne başvuruldu.

Uzmanlar açıkladı: Saldırganlık değil

Manisa Celal Bayar Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Zülfi Yıldız ile Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Satar, görüntülerdeki yılanların damalı su yılanı (Natrix tessellata) olduğunu belirtti.

Uzmanlar, türün yarı zehirli ancak zararsız olduğunu, insanlara karşı saldırgan ve ısırgan bir yapısının bulunmadığını ifade etti.

“Çiftleşme yumağı” olarak adlandırılıyor

Yıldız ve Satar, damalı su yılanlarında normalde iki bireyin hareket ve dans ederek çiftleştiğini, ancak bazı durumlarda toplu çiftleşme davranışlarının da görülebildiğini aktardı.

Uzmanlara göre bir dişi yılanın salgıladığı feromonlar nedeniyle çok sayıda erkek aynı anda dişinin çevresinde toplanabiliyor. Bu hareketlilik, “çiftleşme yumağı” olarak adlandırılıyor.

Sulak alan ekosistemi için önemli

Uzmanlar, söz konusu davranışın saldırganlık veya popülasyon patlaması göstergesi olmadığını belirterek, bunun türün üreme başarısını ve genetik çeşitliliğini artırmaya yönelik doğal bir üreme stratejisi olduğunu ifade etti.

Damalı su yılanlarının bu tür davranışlarının sulak alan ekosistemlerinin dengesi ve biyolojik çeşitliliğin korunması açısından önem taşıdığı kaydedildi.

Yangından zarar gören alanlar incelendi

İl Sağlık Müdürü Muhammed Tosun ve beraberindeki sağlık yöneticileri, SBÜ Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ni ziyaret etti.

Ziyaret kapsamında yangının etkilediği bölümlerde incelemelerde bulunulurken, hastanenin mevcut durumu ve yangın sonrası yürütülen çalışmalar hakkında hastane yönetiminden bilgi alındı.

Sağlık çalışanlarına teşekkür

İncelemeler sırasında hastane yöneticileri ve sağlık personeliyle de görüşen Tosun, yangın nedeniyle hastane yönetimi, hekimler ve sağlık çalışanlarına geçmiş olsun dileklerini iletti. Tosun ayrıca yangın sürecinde görevlerini özveriyle sürdüren sağlık çalışanlarına teşekkür etti.

Hastane yönetiminin çalışmaları değerlendirildi

Ziyarette Başhekim Doç. Dr. Remzi Sarıkaya ve hastane yönetiminin yangının ardından yürüttüğü planlama ve koordinasyon çalışmaları da değerlendirildi.

İl Sağlık Müdürü Tosun, Başhekim Sarıkaya ve hastane yönetimine, yangın sonrası sürecin yönetilmesi, gerekli planlamaların yapılması ve koordinasyonun sağlanması konusundaki çalışmalarından dolayı teşekkür etti.

30 kilometrelik güzergahta çalışma

Van kent merkezi ile Yeniköprü arasındaki yaklaşık 30 kilometrelik güzergahta yürütülen proje kapsamında yol genişletme, zemin iyileştirme, istinat yapıları ve asfaltlama çalışmaları eş zamanlı olarak devam ediyor.

Güzergahın farklı bölümlerinde devam eden çalışmalar nedeniyle sürücüler zaman zaman kontrollü ilerlemek zorunda kalıyor.

Heyelan çalışmaları yavaşlatmıştı

İlkbahar aylarında meydana gelen heyelan nedeniyle güzergahın bazı bölümlerindeki çalışmaların bir süre yavaşladığı belirtildi.

Heyelan sonrası çalışmalar yeniden sürdürülürken, yolun belirli noktalarında ekiplerin çalışmalarına devam ettiği görülüyor.

Sürücüler çalışmaların tamamlanmasını bekliyor

Van-Hakkari karayolunu kullanan sürücüler, uzun süredir devam eden çalışmalar nedeniyle güzergah üzerindeki ulaşımın daha zor hale geldiğini belirtiyor. Özellikle yolculuk sırasında farklı noktalarda karşılaşılan çalışmaların ulaşım süresini etkilediğini ifade eden sürücüler, çalışmaların bir an önce tamamlanarak yolun daha güvenli ve konforlu hale getirilmesini bekliyor.

Cansız beden limana getirildi

Sudan çıkarılan cansız beden, ekipler tarafından Silivri Limanı’na getirildi. Uzun süre suda kalması nedeniyle cesette tahriş ve bozulma meydana geldiği belirtildi.

Bu nedenle olay yerindeki ilk incelemelerde kimlik tespiti yapılamadı.

Kimliği Adli Tıp Kurumu’nda belirlendi

Cansız beden, kesin ölüm nedeni ve kimlik tespitinin yapılması amacıyla Adli Tıp Kurumu’na gönderildi.

Adli Tıp Kurumu’nda yapılan incelemelerin ardından cansız bedenin Yaşar Kayhan’a ait olduğu tespit edildi.

Kayhan’ın, 2 Eylül’de Silivri açıklarında başka bir gemiyle çar

Bakan Tekin’den öğretmenlere cep telefonu uyarısı

Sınıfta cep telefonu kullanımına ilişkin konuşan Bakan Tekin, bazı öğretmenlerin telefon kullanımını abarttığını belirtti.

Tekin, “Sınıfta cep telefonu kullanımını biraz abartan öğretmenlerimiz vardı. Öğretmen arkadaşlarımıza derste cep telefonu kullanmama konusunda uyarıda bulunduk.” ifadelerini kullandı.

Derslik sayısı 760 bine yaklaştı

Türkiye’deki derslik sayısındaki artışa da dikkat çeken Tekin, 2002 yılında yaklaşık 357 bin olan derslik sayısının bugün 760 bine yaklaştığını söyledi.

Tekin, Türkiye’nin deprem ve doğal afet riski bulunan bir ülke olduğuna dikkat çekerek, geçmişte yıkılan veya ekonomik ömrünü tamamladığı için yenilenen dersliklere rağmen mevcut derslik sayısının önemli ölçüde artırıldığını ifade etti.

Bakan Tekin, amaçlarının öğrencilerin daha rahat ve sağlıklı eğitim ortamlarında öğrenim görmesini sağlamak olduğunu belirtti.

Okul öncesi eğitimde erişim yüzde 80’i aştı

Eğitime erişim oranlarına ilişkin de bilgi veren Tekin, 2002 yılında yüzde 50'ler seviyesinde olan ortaöğretime devam oranının bugün yüzde 90'ın üzerine çıktığını söyledi.

Tekin, okul öncesi eğitime erişimin ise 2002 yılında yüzde 11 seviyesindeyken bugün yüzde 80'in üzerine yükseldiğini açıkladı.

Eğitime erişim konusunda taşımalı eğitim sisteminin hayata geçirildiğini ve okul pansiyonlarının kapasitesinin artırıldığını belirten Tekin, bu adımların eğitim imkanlarına ulaşamayan öğrenciler açısından önemli olduğunu ifade etti.

Öğretmen sayısı arttı

PISA sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde öğretmen sayısındaki artışa da değinen Tekin, 2002 yılında yaklaşık 540 bin olan öğretmen sayısının bugün özel okullardaki öğretmenlerle birlikte 1 milyon 260 bine ulaştığını söyledi.

Tekin, mevcut öğretmenlerin yaklaşık yüzde 80'inin AK Parti iktidarları döneminde atandığını belirterek, öğretmen sayısındaki artışın ve eğitim altyapısındaki gelişmelerin PISA sonuçlarına olumlu yansıdığını savundu.

“PISA başarısı tek bir yılda ortaya çıkmadı”

PISA başarısının yalnızca son dönemde atılan adımlarla açıklanamayacağını belirten Tekin, 2001 yılından itibaren eğitim alanında yapılan çalışmaların bugünkü sonuçlarda etkili olduğunu ifade etti.

Öğretmen yeterlilikleri konusunda 2014-2015 yıllarında kapsamlı çalışmalar yapıldığını belirten Tekin, uluslararası göstergelerle uyumlu bir eğitim sisteminin oluşturulması için çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.

Müfredat yeniden şekillendirildi

Tekin, eğitim sistemindeki değişimin önemli başlıklarından birinin de müfredat olduğunu belirtti.

1980'li ve 1990'lı yıllarda bilgiye erişim imkanlarının daha sınırlı olması nedeniyle müfredatın büyük ölçüde bilgi aktarımı üzerine kurulduğunu ifade eden Tekin, zaman içerisinde müfredatın genişlediğini ve öğrencilerin çok fazla bilgiyle karşı karşıya kaldığını söyledi.

Bu durumun öğretmenlerin müfredatı yetiştirme konusunda hızlanmasına neden olduğunu belirten Tekin, bunun da öğrencilerin bilgiyi sağlıklı şekilde öğrenmesini zorlaştırdığını ifade etti.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli vurgusu

Tekin, 2013 yılından itibaren müfredatın kademeli olarak seyreltilmesi ve bilgi odaklı yapıdan uzaklaştırılması yönünde çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.

2024 yılında hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin de bu anlayışın bir sonucu olduğunu belirten Tekin, öğrencilerin yalnızca bilgi edinmesini değil, edindikleri bilgileri analiz ederek günlük yaşamda kullanabilmelerini hedeflediklerini ifade etti.

Bakan Tekin, eğitimde bilgi yükünün azaltılması ve öğrencilerin bilgiyi günlük yaşam becerilerine dönüştürebilmesinin sistemin başarısı açısından önemli olduğunu söyledi.

İOKBS bursu 2026’da 3 bin 135 TL oldu

Bakanlığın verdiği yanıta göre İOKBS burs miktarı yıllar içerisinde düzenli olarak artırıldı. Burs miktarı 2018 yılında 216,01 TL ve 234,70 TL seviyelerinde uygulanırken, 2019 yılında 259,88 TL ve 275,53 TL olarak belirlendi. 2020 yılında burs miktarı 290,66 TL ve 307,37 TL, 2021 yılında ise 329,91 TL ve 357,79 TL oldu.

2022 yılında 468,53 TL ve 663,87 TL olarak uygulanan burs miktarı, 2023 yılında 863,03 TL ve 1.014,49 TL’ye yükseldi.

2024 yılında 1.514,13 TL ve 1.806,51 TL olan İOKBS bursu, 2025 yılında 2.014,99 TL ve 2.328,72 TL seviyesine çıktı.

2026 yılında ise burs miktarı ocak-haziran döneminde 2.761,86 TL, temmuz-aralık döneminde ise 3.135,27 TL olarak uygulanıyor.

Burs asgari ücrete endekslenmiyor

Bakanlık yanıtında, İOKBS burs miktarının belirlenmesine ilişkin mekanizma da açıklandı.

Buna göre burs miktarı; asgari ücret, açlık sınırı veya yoksulluk sınırı gibi göstergelere doğrudan endekslenmiyor. Güncelleme, memur aylık katsayısına bağlı olarak yapılıyor.

İOKBS’ye başvuru sayısı 2026’da 971 bin 786 oldu

Bakanlığın paylaştığı verilere göre İOKBS’ye son yıllarda yaklaşık 1 milyon öğrencinin başvurduğu görüldü.

Başvuru sayıları şöyle sıralandı:

2017: 1 milyon 293 bin 671

2018: 1 milyon 123 bin 355

2019: 1 milyon 300 bin 718

2020: 1 milyon 342 bin 403

2021: 1 milyon 16 bin 328

2022: 852 bin 513

2023: 1 milyon 44 bin 846

2024: 1 milyon 86 bin 899

2025: 1 milyon 23 bin 577

2026: 971 bin 786

Veriler, 2020 yılında 1 milyon 342 bin 403 ile en yüksek başvuru sayısına ulaşıldığını, 2022 yılında ise başvuruların 852 bin 513'e kadar gerilediğini gösterdi.

Bakanlık diğer eğitim desteklerini de sıraladı

Yanıtta, öğrencilerin ekonomik nedenlerle eğitimden kopmalarını önlemeye yönelik desteklerin yalnızca İOKBS burslarıyla sınırlı olmadığı belirtildi.

Maddi imkanları yetersiz ve barınma ihtiyacı bulunan öğrencilere parasız yatılılık imkanı sunulduğu ifade edilirken, bu öğrencilerin barınmanın yanı sıra aylık harçlık, giyim ve kırtasiye desteğinden de yararlandığı aktarıldı.

Bunun yanında ücretsiz ders kitapları, taşımalı eğitim, taşıma kapsamındaki öğrencilere ücretsiz öğle yemeği, şartlı eğitim yardımları ve diğer sosyal destek uygulamalarının da eğitim süreçlerinin devamlılığını desteklediği belirtildi.

Okul terk riski taşıyan öğrenciler takip ediliyor

Bakanlık, ekonomik, sosyal veya ailevi nedenlerle devamsızlık ve okul terk riski taşıyan öğrencilerin durumlarının okul yönetimleri ve rehberlik servisleri tarafından takip edildiğini bildirdi.

İhtiyaç halinde öğrencilerin akademik destek, sosyal yardım, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleriyle ilgili kamu kurumlarına yönlendirildiği belirtildi.

Dindar’ın önergesiyle gündeme geldi

İOKBS burslarının öğrencilerin eğitim ve günlük ihtiyaçları karşısındaki yeterliliği, DEM Parti Van Milletvekili Mahmut Dindar’ın soru önergesiyle Meclis gündemine taşınmıştı.

Dindar’ın önergesinde burs miktarının öğrencilerin güncel yaşam ve eğitim giderleri karşısındaki durumu, bursluluk şartları ve ekonomik açıdan dezavantajlı öğrencilerin desteklenmesine yönelik uygulamalar hakkında Bakanlıktan bilgi istenmişti.

Van’da en kısa mesafe için servis ücreti 2 bin 750 TL olarak belirlenirken, Diyarbakır’da 0-3 kilometrelik güzergah için ücret 2 bin 200 TL oldu. Böylece iki il arasındaki başlangıç tarifesinde 550 TL fark oluştu.

Van’da en kısa mesafe 2 bin 750 TL

Van’da 2026-2027 eğitim-öğretim döneminde uygulanacak okul servis ücretleri mesafeye göre kademeli olarak artırıldı.

Yeni tarifeye göre:

0-3 kilometre: 2 bin 750 TL

3-5 kilometre: 2 bin 900 TL

5-7 kilometre: 3 bin TL

7-10 kilometre: 3 bin 750 TL

10-15 kilometre: 4 bin 400 TL

15-20 kilometre: 4 bin 900 TL

20-25 kilometre: 5 bin 250 TL

25-30 kilometre: 6 bin 125 TL

Van’daki tarifede mesafe arttıkça servis ücretleri de önemli ölçüde yükseliyor. 25-30 kilometrelik güzergahlarda aylık ücret 6 bin 125 TL’ye kadar çıkıyor.

Diyarbakır’da başlangıç ücreti 2 bin 200 TL

Diyarbakır’da 2026-2027 eğitim-öğretim yılı için açıklanan öğrenci servis tarifesinde ise ücretler 0-3 kilometreden başlıyor.

Kentte belirlenen ücretler şöyle:

0-3 kilometre: 2 bin 200 TL

3-6 kilometre: 2 bin 300 TL

6-9 kilometre: 2 bin 500 TL

9-12 kilometre: 2 bin 650 TL

12-15 kilometre: 2 bin 800 TL

15-18 kilometre: 2 bin 950 TL

18-21 kilometre: 3 bin 100 TL

21 kilometreyi aşan mesafeler: Her kilometre için 80 TL ek ücret

Diyarbakır’da kardeş indirimi uygulanacak tarifede ise aynı mesafe aralıklarında daha düşük ücretler belirlendi.

Aynı mesafede Van daha pahalı

İki ilin başlangıç tarifeleri karşılaştırıldığında en dikkat çekici fark kısa mesafede ortaya çıkıyor.

0-3 kilometrelik güzergah için Van’da 2 bin 750 TL, Diyarbakır’da ise 2 bin 200 TL ücret uygulanacak. Buna göre Van’daki başlangıç tarifesi Diyarbakır’dan 550 TL daha yüksek.

12-15 kilometrelik güzergahlarda ise karşılaştırma daha da dikkat çekiyor. Diyarbakır’da bu mesafe için 2 bin 800 TL alınırken, Van’da 10-15 kilometrelik güzergahın ücreti 4 bin 400 TL olarak belirlendi.

15 kilometre civarındaki tarifelerde iki kent arasındaki farkın 1.600 TL’ye ulaştığı görülüyor.

Mesafe arttıkça fark açılıyor

Van’da 15-20 kilometrelik servis güzergahı için 4 bin 900 TL ücret belirlenirken, Diyarbakır’da 15-18 kilometrelik güzergah 2 bin 950 TL, 18-21 kilometrelik güzergah ise 3 bin 100 TL olarak açıklandı.

Van’da 25-30 kilometrelik en uzun sabit tarife ise 6 bin 125 TL oldu.

Diyarbakır’da ise 21 kilometreyi aşan güzergahlarda sabit bir ücret yerine her kilometre için 80 TL ek ücret uygulanacak.

Velilerin servis hesabı yeniden değişti

Yeni tarifeler, eğitim-öğretim yılı öncesinde servis kullanacak öğrencilerin aileleri açısından önemli bir gider kalemi oluşturuyor. Özellikle uzun mesafelerde Van’da belirlenen ücretlerin yükselmesi, servis maliyetlerini aile bütçesinde daha fazla hissedilir hale getiriyor.

Van ve Diyarbakır’da mesafe aralıkları tamamen aynı olmadığı için birebir karşılaştırmalarda güzergahın hangi tarife dilimine girdiğinin dikkate alınması gerekiyor.

Resimli Sevgililer Günü mesajları, sosyal medyada hikâye ve gönderi olarak paylaşılabiliyor. Hediye notları ise çiçeklerle veya küçük hediyelerle desteklenerek sevgiyi somutlaştırıyor. Çiftler, mesaj ve notlarıyla karşı tarafı mutlu ederken, aynı zamanda ilişkilerini güçlendirme fırsatı buluyor.

Sevgililer Günü 2026, romantik jestlerin, anlamlı mesajların ve küçük sürprizlerin ön plana çıkacağı bir gün olarak öne çıkıyor. İster kısa, ister uzun, ister duygusal, ister eğlenceli olsun; her mesaj ve hediye, sevginin ifadesi olarak çiftlerin kalplerine dokunuyor.

Ancak bu durum, özellikle çocukları dışarıda oynayan ailelerde tedirginlik yarattı. Son günlerde yerleşim yerlerinde daha sık yaban hayvanı görülmeye başlandığını belirten TOKİ sakinleri, bunun kendilerini endişelendirdiğini ifade etti. Çocuklarının akşam saatlerinde dışarı çıkmasına artık daha dikkat ettiklerini söyleyen aileler, tilkinin saldırganlık göstermese bile temkinli olmak gerektiğini dile getirdi.

Mahalle halkı, çöp alanlarının açık bırakılmasının yaban hayvanlarını mahalle içine çektiğini belirterek yetkililerden düzenleme yapılmasını istedi. Ayrıca çevredeki boş arazilerde sık sık hayvan görüldüğünü söyleyen sakinler, güvenlik kameralarının artırılması ve bilgilendirici uyarı tabelalarının yerleştirilmesini talep etti.

Demirtaş’ın avukatı Mahsuni Karaman, 8 Ekim tarihinin müvekkilinin yargı süreci açısından kritik olduğunu belirterek, hükümetin itiraz etmemesi halinde kararın kesinleşeceğini ve bunun da tahliye için bağlayıcı olacağını açıkladı.

Van halkı ise Demirtaş’ın tahliye edilmesi gerektiğini düşünüyor. Mikrofon uzattığımız vatandaşların çoğu, Demirtaş’ın haksız yere tutuklu bulunduğunu ve serbest kalmasının toplumda barış ve diyalog ortamına katkı sağlayacağını ifade etti. Bazı vatandaşlar, olası bir tahliyenin çözüm sürecine olumlu yansıyacağını söylerken, “Barış sürecine tam anlamıyla güvenmek istiyoruz.” dedi.

Van’da mikrofon uzattığımız Selim Dağer isimli yurttaş, Selahattin Demirtaş’ın suçsuz yere cezaevinde bulunduğunu ve Demirtaş serbest bırakılmadığı sürece barış sürecine bir anlamının olmadığını söyledi. Demirtaş’ın Kürt halkı için önemli bir isim olduğuna dikkat çeken Dağer, “Demirtaş halkın iradesini temsil ediyor. Onsuz bir barış olmaz.” dedi.

Kamil Başar isimli yurttaş ise hem Demirtaş’ın hem de tüm siyasi tutukluların özgürlüğüne kavuşması gerektiğinin altını çizdi: “Ekrem İmamoğlu’nun, Demirtaş’ın içerde olması hukuka aykırı bir durumdur. Bütün siyasi tutukluların serbest bırakılması gerekiyor.” diye konuştu.

Mehmet Zeki Baran ise dört gözle çarşamba gününü beklediklerini söyleyerek, sadece Kürtler için değil diğer halklar için de Selahattin Demirtaş’ın bir umut olduğunu belirtti: “Bizim gözümüz yarın da. Selahattin Demirtaş, Kürt halkının iradesidir, barışın sesidir. Demirtaş’ın özgürlüğü hem Kürt halkı hem de Türkiye’deki diğer halklar için önemi büyüktür. Derhal serbest bırakılmalı.”

Ressam Abdullah Babat’ın tutuklandığı o güne dair söylediği sözler şöyle başlıyor: “Türkçe bilmediğime inanmadılar. Kendimi savunamadığım için ömrümün en güzel yıllarını demir parmaklıklar ardında geçirdim.”

“Türkçe bilmediğim için tutuklandım”

Gazetemize konuşan Babat, 90’lı yılları ve yaşadıklarını şöyle anlatıyor: “90’lar çok kötüydü. Aklınıza en kötü işkenceleri getirin. İşte o işkenceler uygulanırdı. O dönemlerde askerler sizin için bir tutanak tutarlardı ve artık senin fikirlerinin, yaptığın savunmaların hiçbir anlamı yoktu. Yalnızca o tutanaklar baz alınırdı. İlk tutuklandığım dönem 3-4 defa mahkemeye çıktım. Hiç birinde ifade veremedim. Onlara Türkçe bilmediğimi ve kendimi Kürtçe ifade etmeme izin vermelerini söyledim. Tutanaklarda lise mezunu olduğumun yazdığını, mahkemeyi ‘Türkçe bilmiyorum’ diyerek kandırmaya çalıştığımı söylediler. Bizim köyümüzde okul bile yok! Hangi liseden mezun olmuşum mesela? Ama onlar, ısrarla Türkçe konuşmayışımı mahkemeye karşı bir tavır ve siyasi bir eylem olarak değerlendirdiklerini söylüyorlardı.”

Babat, tutuklanmadan önceki gençlik yıllarında daha çok dini eğitim aldığını, okula ve Türkçe diline dair bir eğitimi olmadığını söylüyor. O dönem Türkçe’yi anladığı ama kendini ifade edecek şekilde konuşamadığını ifade eden Babat, hapishanede kitap okuyarak türkçesini geliştirdiğini söylüyor.

Daldan düşen bir yaprak: Bir yaşamın özlemi

Babat, dışarıdaki hayata duyduğu özlemi, bir anısıyla dile getiriyor: “Mehmet diye bir arkadaşım vardı. Sürekli yazılar yazardı. Ankara’da Türk Dili ve Edebiyatı okurken tutuklanmış, okulu yarım kalmıştı. Bir gün muayene olmak için hastaneye gittim. İki yanımda iki asker uzun bir yoldan ve bahçeden geçtik. Bahçedeki bir ağacın altından geçerken, bir yaprak yüzüme dokunarak ayağımın önüne düştü. O an, çok kısa bir an kendimi köyümde ağaçların altında geziyorum gibi hissettim. Çok gerçek bir histi. Bitmesini hiç istemedim. Hastane dönüşü Mehmet hızlıca yanıma yanaştı ve dışarıda neler gördüğümü sordu. Yazı yazmak için sorduğunu anladım. O’na köyümde gibi hissettiğim o küçük anı anlattım. Sonra yazdı onu Mehmet, çok ta güzel yazmıştı.”

Arkadaşı Mehmet ile olan bu anısını anlatan Babat, “Tahliye sonrası ne kadar ulaşmaya çalışsam da Mehmet’ten haber alamadım” diyor ve bunu söylerken gözyaşlarına hakim olamıyor. Cezaevinin zorlu koşullarına bir de askerlerin baskısının eklendiğini belirten Babat, o günlerde kendini savunmak için askerlere kurduğu bir cümleyi bugün tekrar ediyor: “Allah bizi Kürt olarak yarattı. Suçumuz ne?”

“İnsan, onurunu özgürlüğe tercih eder mi?”

Babat, bu cümlenin ardından konuşmasına şöyle devam etti: “Bana çoğu zaman ‘Böyle bir hayat yaşadığına pişman mısın?’ diye soruyorlar. Ben pişman olacağım bir suç işlemedim ki! Biz sadece yaşadığımız ülkede ‘eşitlik istedik. Hayattaki tek gayem buydu. Şimdi yine bu hayata gelsem, aynı yoldan yürümeyi seçerim. İnsan, onurunu özgürlüğe tercih eder mi?”

Babat, cezaevindeki tutsaklığının 30 yılını okuyarak ve resim yaparak geçirmiş. Okumayı, ‘hayatı sağlıklı bir akılla geçirmenin tek yolu’ olarak nitelendiren Babat, ruhunu doyurmak için ise resim yapmaya başlamış. Ressam Bob Ross’un, bir zamanlar TRT’de yayınlanan programını kaçırmadığını söyleyen Babat, bu sayede kendini resimde geliştirdiğini söylüyor. Şimdilerde Tuşba Belediyesi’ne bağlı Aryen Sanat Atölyesi’nde resim ve sergi çalışmaları ile yeni normaline alışmaya çalışıyor.

Geçtiğimiz günlerde, Erciş, Gürpınar ve Hakkari’de yaşananlar da bunun en somut örnekleri arasında yer alıyor. Gelinen noktada, hukukun yerine ‘gücün’ sözü geçiyor, adaletin yerine intikam alınıyor, barışın yerini silahlar dolduruyor.

Tüm bu yaşananlar, Van sokaklarında da tepkiyle karşılanıyor. Van Bölge Gazetesi olarak mikrofon uzattığımız kent sakinleri, sorunun boyutunun her geçen gün arttığını ve daha fazla cana mal olmadan son bulması gerektiğini söylüyor.

“BARIŞ SAĞLANMALI, YOKSA ÖLÜMLER DEVAM EDECEK”

Van sokaklarında mikrofon uzattığımız Enver Bulut isimli yurttaş, aşiretçiliğin bir gösteriş aracı olarak kullanıldığını söyledi. Gençlerin aşiretçilik rolüne kendini çok fazla kaptırdığını belirten Bulut, “Benim aşiretim daha güçlü, seninki zayıf gibi düşünceler yüzünden bu olaylar oluyor. Bu düşünceler oldukça bu kavgalar bitmez. Bunun önüne geçmenin tek yolu, aşiret büyüklerinin bir araya gelip anlaşmasıdır. Barışı sağlamaları gerekir, yoksa ölümler devam edecek” dedi.

“HİÇBİR İNSANIN BİR DİĞERİNE ÜSTÜNLÜĞÜ YOKTUR”

Van’ın bu olaylarla anılmasının kente çok zarar verdiğini vurgulayan bir diğer yurttaş Aydın Koç ise yaşanan kavgaları ve cinayetleri, dini açıdan değerlendirdi: “Peygamberimiz, ‘Hiçbir insanın bir diğerine üstünlüğü yoktur’ demiştir. Hepimiz kardeşiz. Kürdüyle, Türküyle, Arabıyla bu ülkede bir arada yaşıyoruz. Kan davası da zaten Peygamberimiz tarafından yasaklanmıştır.”

“CAN ALMAK, DİZİLERLE NORMALLEŞTİRİLİYOR”

Serhat Çelik ise, yaşanan şiddet olaylarının arka planında, televizyon dizileri aracılığıyla empoze edilen mafyavari düşüncelerin olduğunu söyledi: “Bu akşam bile ben gidip televizyonu açsam bir sürü aşiret dizisi var. Biz bunları çocuklarımızla beraber izliyoruz. Buradaki gençler de izliyor ve kanları kaynıyor. İntikam almak, can almak dizilerde normal bir şeymiş gibi göze sokuluyor.”

“İNSAN HAYATI BU KADAR UCUZ MU?”

Bir diğer yurttaş Ömer Şedal ise “İnsan hayatı bu kadar ucuz mu?” diyerek, yaşananlara tepkisini dile getirdi. Şedal, yaşanan sorunların diyalog ile çözülmesi gerektiğini savundu: “Biz özgürlük, demokrasi için mücadele ediyoruz. Birbirimizi öldürerek olmaz. Anlaşarak çözmek lazım. Dört tane akıllı insan bir araya gelse mesele hallolur. Ama bazıları çıkar sağlıyor, rüşvet alıyor, işleri karıştırıyor. Kendi işimizi kendimiz halletmeliyiz.”

İpekyolu Belediyesi Meclis Üyesi Dılgej Aslan, projenin amacının Van’ı ve Kürt kültürünü yansıtmak olduğunu belirterek, şunları söyledi:

“Bu sokağı sanatla buluşturarak sanatsal bir dokunuş yapmak istedik. Umarım halkımız da bizi bu konuda destekler, bu değerlere sahip çıkar. Bu isimlerin tanıtılması ve tanınması için bu çalışmanın sahiplenilmesini umuyoruz.”

Sanat Sokağının Kültürel Potansiyeli

Aslan, Van’daki mevcut yapılaşmanın sanatsal projelere çok fazla alan tanımadığını ifade etti:

“İpekyolu sınırları içinde Sanat Sokağı, bu tür çalışmalara en uygun yer. Elbette Kültür Sokağı, Şemsiyeli Sokak gibi tematik alanlarımız var ama bu tarz duvar çizimlerini yapabileceğimiz çok fazla yer yok. Sanat Sokağı bizim için öncelikli. Zeminde büyük değişiklikler yapamamış olsak da, en azından görsel ve kültürel anlamda bir dokunuş gerçekleştirdik. Kentin diğer bölgelerine de benzer projeler uygulamak istiyoruz.”

Kürt Tarihinin Unutulmuş Değerleri

Projede özellikle, Kürt tarihinin arka planda kalmış ama önemli isimlerine yer verildi. Bu isimler arasında şunlar bulunuyor:

• Baba Tahir Hemedani: 11. yüzyılda İran Kürdistanı’nda yaşamış, “Kürtlerin Ömer Hayyam’ı” olarak anılan önemli bir edebiyatçı.

• Mesure Erdelani: İlk Kürt kadın edebiyatçılardan biri. 1805-1843 yılları arasında yaşamış, Kürtçe eserler bırakmış ancak günümüzde pek tanınmayan bir isim.

• Susi Ka Simu: 19. yüzyılda yaşamış, bilinen ilk Kürt kadın dengbêjlerden biri.

Aslan, çizilecek isimler belirlenirken pek çok öneri geldiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Şakiro, Ayşe Şan, Kayıt Xeyran gibi halk arasında tanınan isimler çokça önerildi. Ancak biz, bugüne kadar adı pek anılmamış, kamusal alanda temsili olmayan isimlere yer vermek istedik. Örneğin, Ahmet İrfan gibi isimlerin bu kentte hiçbir yerde adı geçmiyor. Bu çalışmayla onları görünür kılmak istiyoruz.”

Halktan Yoğun İlgi

Sanat Sokağı’ndaki çalışmalara halkın ilgisi oldukça yüksek. Aslan, özellikle İranlı turistlerin projeye yoğun ilgi gösterdiğini ifade etti:

“Gün içinde burada beklerken insanlar gelip kimlerin çizildiğini soruyor. Bilen de bilmeyen de ilgiyle takip ediyor. Halkın ciddi bir sahiplenme duygusu geliştirdiğini görüyoruz. Tamamlandığında bu ilginin daha da artacağını umuyoruz.”

Kıt İmkânlarla Büyük İş

İpekyolu Belediyesi’nin çok sınırlı imkânlarla çalıştığını belirten Aslan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ciddi bir borç yükü ve imkânsızlık içinde bu çalışmaları yürütüyoruz. Amacımız, Van’ı daha yaşanılabilir ve kültürel olarak daha zengin bir kent haline getirmek. Bu yüzden halkımızın bize destek olması ve yapılan bu çalışmalara sahip çıkması çok önemli.”

TFF, Amedspor’un formasındaki sponsor firma “Koma me bona we” (Grubumuz sizin için) logosunda yer alan Kürtçe yazı nedeniyle cezaya hükmetmişti. Ceza sonrası Van’a gelen takım oyuncuları, Kürtçe yazılı pankartlar eşliğinde kentte karşılandı.

TFF 1. Lig’in 8. haftasında Amedspor, Van Atatürk Şehir Stadyumu’nda Vanspor ile karşılaşacak. Maç saat 17.00’de başlayacak. Amedspor, ligde oynadığı 7 maçta 4 galibiyet, 1 beraberlik ve 2 mağlubiyet alarak 13 puanla 7. sırada yer alıyor. Vanspor ise 2 galibiyet, 3 beraberlik ve 2 mağlubiyetle 9 puanla 12. sırada bulunuyor.

Vanspor Başkanı Erol Temel, maç öncesinde barış ve kardeşlik mesajı vererek, “Puanın önemi yok, Amedspor bizim kardeşimizdir” ifadelerini kullandı.

Bölgede büyük heyecan uyandıran maç, Van ve Diyarbakır başta olmak üzere tüm Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da ilgiyle takip ediliyor. Tribünlerin tıklım tıklım dolması beklenirken, taraftarlar bu karşılaşmayı “bölge derbisi” olarak nitelendiriyor. Vanspor ve Amedspor’un rekabetinden ziyade dostluk mesajları ön plana çıkıyor.

Van Bölge Gazetesi’ne konuşan çok sayıda Vanlı futbolsever, maçın sonucundan ziyade dostluk havasının önemine vurgu yaptı. Taraftarlar, iki takımın da bölgenin temsilcisi olduğuna dikkat çekerek, “Kim kazanırsa fark etmez, dostluk kazansın” mesajı verdi.

Vanspor taraftarı Muhammed Kaya, duygularını şu sözlerle dile getirdi:

“Gönlümüz Vanspor’dan yana ama Amedspor da kazansa üzülmeyeceğiz. İkisi de bizim takımımız. Fark etmez, dostluk kazansın.”
Bir başka Vanspor taraftarı Neçirvan Duman ise, maçın skorundan çok atmosferine odaklandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu maç tam anlamıyla bir dostluk maçı olacak. Skor tahminim 2-1 Amedspor kazanır ama önemli olan kardeşlik.”

Taraftarların bu yapıcı ve birleştirici yaklaşımı, karşılaşmanın gerilimden uzak, centilmence geçmesine yönelik beklentileri artırıyor.

“Verilen Ceza Geri Çekilsin”

Cezaya karşı çıkan Mehmet Altay, “Cezanın geri çekilmesi daha doğru olur bence. Amedspor bir bölge takımıdır. Önünün açılması lazım, bu tür cezalarla önünün kapatılmasını doğru bulmuyoruz” dedi.

Amedspor’ a yapılanları kompas olarak değerlendiren Miran Eker de, “Herkeste biliyor ki hiç kimse Amedspor’u kabul etmiyor. Fark ettiyseniz Amedspor maç başlamadan önce Selahattin Demirtaş şarkılarıyla başladığı için böyle oluyor. Bu bir kumpastır. Sadece Amedspor’a yönelik bir şey var; kabul etmiyorlar, kabullenemiyorlar bizi. Ama biz her zaman mücadele edeceğiz. Ceza tabi ki geri alınmalı ama alınmaz diye düşünüyorum. Çünkü Amedspor’a yapılan bir şey. Bunu kınıyoruz.”

Barış sürecinin yürütüldüğü bu aşamada böyle bir cezayı doğru bulmayan Sinan Yayla, “Aslında ben Amedspor’a verilen cezaya karşıyım. Ceza almaması lazım; çünkü Kürtçe’nin de bir dil olduğunu, artık okullarda seçmeli bir ders olarak veriliyor. Ceza verilmemesi gerekirdi. Bir süreç de yürütülüyor. Bence yanlış bir şey. Bu karardan bir an önce geri dönülmesi gerekir.”

Türkün, Kürdün kardeş olduğunu vurgulayan bir başka yurttaş ise şunları aktardı: “Bu bir spordur. Formasına Kürtçe yazar yazar. E ne var bunda yani. Kürt de onun kardeşi değil mi? Türkün kardeşi değil mi? Aynı cephede savaşmadılar mı? Ne var yani biz hepimiz kardeşiz. Verilen ceza mutlaka geri alınmalı, çünkü bir savaş olsa hepimiz beraberiz, canımızı seve seve veririz yani. Eğer bizde bu varsa bir Kürtçe kelime yazıldığı için ceza veriliyorsa ayıp ediyorlar. Kim cezayı vermişse tek kelime ayıp ediyorlar.”

Verilen cezanın geri alınmasının gerektiğini söyleyen Ömer salık, “Pazartesi Amedspor ile maçımız var. Şimdi Amedspor’un formasında yazılan Kürtçe bir slogan değil, kesinlikle bizim dilimize ait olan bir parça yazılmış oraya. Biz cezaya karşıyız. Şu anda zaten barış sürecindeyiz. Böyle şeylerin olmaması gerekiyor. Derhal Amedspor’a verilen bu cezanın kaldırılması gerekiyor.”

Kadın giyiminde kaban fiyatları 3 bin TL’den başlayıp 6 bin TL’ye, yünlü kabanlar ise 7 bin TL’ye kadar çıkıyor. Şişme montlar 1.500 TL’den başlarken, kadın botları 1.000–3.000 TL arasında değişiyor. Kazakların etiket fiyatı ise 500–1.800 TL aralığında.

Erkek reyonunda dolgulu şişme montlar 2–3 bin TL, kabanlar ise 5 bin TL’den başlıyor. Kısa botlar 1.300 TL, deri botlar 4 bin TL’ye kadar yükseliyor. Sweatshirtler 1.500 TL’ye, kazaklar ise 800 TL’den satışa sunuluyor. Çocuk ürünlerinde de tablo farklı değil. Çocuk montları 2 bin TL’den başlıyor, bot fiyatları ise 750–1.500 TL arasında değişiyor.

“BÜTÇE YOK KI ALAYIM, ESKİ MONTLARLA İDARE EDECEĞİZ”

Bu fiyatlara bakıldığında Van’da kışa hazırlık yapmak isteyen Mehmet Işık, artan fiyatlar ve daralan bütçeler nedeniyle elbise almakta zorlanıyor. Alışverişe çıkan Işık, geçim sıkıntısı nedeniyle kışlık alışveriş yapamadığını söylüyor: “Bütçe yok ki alayım. Eski montlarla idare edeceğiz. Alamazsam battaniyeyi kesip mont haline getirip giyeceğim. Paralar hep ihtiyaçlara gidiyor, garibanlarda para yok. Sadece ben değil, kimse alamıyor çünkü para yok.”

Işık, kışlık kıyafetleri ancak yazın, yazlık kıyafetleri de kışın alabildiğini dile getirerek, “Maalesef kışlık elbiseleri yazın alıyorum, yazlık elbiseleri de kışın alıyorum. O şekilde alabiliyorum” dedi.

“ÖNCELIĞIM KENDIMDEN ÖNCE AILEME ALMAK”

Alışveriş yapmak isteyen Melih Kızıltaş ise, mont ve ayakkabı alamadıklarını belirtiyor. “Geçen seneden kalan yamalı montlarla idare edeceğiz. Almak için 20 bin lira harcamam gerekecek. Herkes bütçesine göre alışveriş yapmak zorunda, maalesef durum bu” dedi.

Kızıltaş, kışlık hazırlıkları yavaş yavaş yaptıklarını ve kişi başı yaklaşık 10 bin lira ayırdıklarını söylüyor: “Benim işim ticaret, tabii bu bütçe beni de zorluyor. Ama sadece ben değil, birçok kişiyi zorluyor. Önceliğim kendimden önce aileme almak.”

Yürüyüşün ardından konuşan Rojin Kabaiş’in babası Nizamettin Kabaiş, soruşturmadaki ihmallere dikkat çekti. Baba Kabaiş, dosyada gizlilik kararı olmasına rağmen delillerin karartıldığını iddia ederek şunları söyledi:

“Katilin izi var ama katiller tutuklu değil. Bize ‘dosyanın selameti için gizlilik kararı var’ dediler. Bize göre öyle değil, kamera kayıtları silindi. İlk 3-4 ay normaldi ama bir yıl neden bekletildi? Üniversitenin çok ihmali var. Ne öğrenciler ne rektör konuşuyor. Rica ediyoruz, bunlar aydınlatılsın. Rojin geri gelmez ama biz nefes alacağız. İki ay önce iki erkeğe ait DNA bulunduğunu söylediler, o iki kişi Rojin’e zarar verdi.”