Esnaflar, söz konusu alanın deprem öncesinde 6 kat bitişik nizam imar hakkına sahip olduğunu, 2018 yılında ise kentsel dönüşüm ve kent meydanı projesi kapsamında farklı bir statüye alındığını belirtti. Mülk sahipleri, geçen süreçte taşınmazlarını kullanamadıklarını ve ruhsat alamadıklarını ifade etti.

Sayğın: “Çözüm üretilmesini talep ediyoruz”

HÜDA PAR Van İl Başkanı Rasim Sayğın, alandaki özel mülkiyetlere ilişkin imar ve mülkiyet sorununun devam ettiğini belirterek, yetkili kurumların çözüm üretmesi gerektiğini söyledi.

Sayğın, özel mülkiyet sahiplerinin taşınmazlarını kullanabilmeleri için gerekli imar düzenlemelerinin yapılması ve mevcut şerhlerin kaldırılması yönündeki taleplerini dile getirdi.

Bölgede bulunan kapalı otoparkın da geçmiş yıllarda farklı projelerle gündeme geldiğini belirten Sayğın, alanın yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.

Mülk sahipleri sorunlarının çözülmesini istedi

Mülk sahiplerinden Memduh Aslan, yaklaşık 8 yıldır taşınmazlarını kullanamadıklarını belirterek, mülkiyetleri üzerindeki şerhin kaldırılmasını ve mağduriyetlerinin giderilmesini istedi.

Ahmet Acar ise bölgede imar düzenlemesi yapılmasını talep ederek, esnafların uzun süredir iş yerlerini kullanamadığını ifade etti.

HÜDA PAR Van İl Başkanlığı, bölgedeki mülkiyet ve imar sorununun çözümü için Van Valiliği, Büyükşehir Belediyesi ve ilgili kurumların gerekli adımları atması çağrısında bulundu.

Emlak ve İstimlak Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, 18. madde uygulaması çerçevesinde daha önce kamulaştırılan 2 katlı bir yapı ve eklentileri ekipler tarafından yıkıldı. Çevre güvenliğinin sağlanmasının ardından gerçekleştirilen çalışmalarda enkazlar da kaldırılırken, güzergâhtaki diğer yapıların tahliye işlemleri sürüyor.

Bölgede imara aykırı ve kaçak yapıların kaldırılmasının ardından yol yapım ve altyapı çalışmalarına geçilmesi planlanıyor.

Hatuniye ve Melen caddeleri birleşecek

Projenin tamamlanmasıyla birlikte 30 metre genişliğindeki Hatuniye Caddesi ile Melen Caddesi, modern bir kavşakla birbirine bağlanacak. Çalışmayla bölgedeki trafik yoğunluğunun azaltılması ve kent merkezindeki ulaşımın rahatlatılması hedefleniyor.

Mahalle sakinleri ise yol genişletme çalışmalarından memnun olduklarını belirterek, caddenin dar olması nedeniyle yıllardır trafik yoğunluğu yaşandığını ifade etti. Vatandaşlar, yolun genişletilmesinin bölgenin görünümünü ve ulaşımını olumlu yönde değiştireceğini belirterek çalışmalarda emeği geçenlere teşekkür etti.

Kaya, çerçeve yasanın kendisini kapsadığını belirterek, düzenlemenin uygulanmaya başlanması halinde kendisinin de yasa kapsamında olacağını ifade etti.

Bekir Kaya: “Ben de bu yasanın kapsamı içindeyim”

Çerçeve yasa metninin kendisine yakın zamanda ulaştığını belirten Kaya, düzenlemenin uygulanma aşamasına ilişkin konuştu.

Kaya, “Millî Güvenlik Kurulu ne zaman karar alır ve uygulanmaya başlarsa, ben de bu yasanın kapsamı içindeyim” ifadelerini kullandı.

Kaya ayrıca kendisini ziyaret eden avukatlar ve siyasetçilerden aldığı bilgilere göre, yaklaşık 800-900 kişinin yasa kapsamı dışında kaldığını söyledi.

Çerçeve yasa Bekir Kaya’yı kapsıyor mu?

Kaya’nın açıklamasının ardından kamuoyunda merak edilen “Çerçeve yasa Bekir Kaya’yı kapsıyor mu?” sorusuna da yanıt gelmiş oldu.

Eski Van Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı, yaptığı değerlendirmede kendisinin düzenleme kapsamında olduğunu açıkça belirtti. Ancak uygulamanın başlaması için ilgili karar ve süreçlerin tamamlanması gerektiğine dikkat çekti.

Kaya’nın açıklaması, özellikle cezaevinde bulunan isimler açısından çerçeve yasanın nasıl uygulanacağı tartışmalarını da yeniden gündeme getirdi.

“Çerçeve yasa bir başlangıçtır”

Kaya, düzenlemeyi yalnızca hukuki yönüyle değerlendirmediğini belirterek, çerçeve yasayı 40 yılı aşkın süredir devam eden çatışmanın çözümünde yeni bir aşama olarak gördüğünü söyledi.

Hukuki açıdan metnin muğlak ve belirsiz noktaları olduğunu ifade eden Kaya, buna rağmen düzenlemenin önemini koruduğunu savundu.

Kaya, “Bütün bu eksiklerine rağmen, bunun arkasından adımlar atılacaksa o adımların önünü açmak için önemli bir metin” dedi.

“Silah bırakmak bir başlangıçtır”

Sürecin yalnızca silahların bırakılmasıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Kaya, kalıcı bir çözüm için toplumsal dönüşüme ihtiyaç olduğunu söyledi.

Kaya, “Silah bırakmak bir başlangıçtır, güvence ise toplumsal dönüşümdür” ifadeleriyle sürecin bundan sonraki aşamasına dikkat çekti.

2001’deki görüşmesini anlattı

Bekir Kaya, açıklamasında 2001 yılında avukat olarak Abdullah Öcalan’ı ziyaret ettiği döneme ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

O dönemde silahların bırakılması, siyasetin temel mücadele yöntemi olması ve ortak yaşam konusunda görüşler duyduğunu belirten Kaya, bugün gelinen aşamanın geçmişte ortaya konulan bu yaklaşımlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Gözler çerçeve yasanın uygulanmasında

Bekir Kaya’nın “Ben de bu yasanın kapsamı içindeyim” açıklaması sonrası gözler düzenlemenin uygulama sürecine çevrildi.

Kaya’nın açıklamasıyla birlikte “Bekir Kaya tahliye olacak mı?”, “Çerçeve yasa Bekir Kaya’yı kapsıyor mu?” ve “Çerçeve yasa ne zaman uygulanacak?” soruları da yeniden gündeme geldi.

Van’ı başarıyla temsil eden Ömer Faruk Özalp’in Türkiye derecesi kentte büyük sevinç yaratırken, genç yüzücünün gelecekteki yarışmalar için de umut vermesi dikkat çekti.

Van’ın genç yüzücüsü Ömer Faruk Özalp’i tebrik ediyor, başarılarının artarak devam etmesini diliyoruz.

Kayır’ın AK Parti’ye geçişi DEM Parti içerisinde de tartışmalara neden olurken, bazı partililer ve eski HDP milletvekilleri, Kayır’ın adaylık ve istifa sürecine ilişkin eleştirilerde bulundu.

Birecik Belediye Başkanı da AK Parti’ye geçti

Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde 2024 yerel seçimlerinde DEM Parti’den belediye başkanı seçilen Mehmet Begit de partisinden istifa ederek AK Parti’ye katılan isimler arasında yer aldı.

DEM Parti’den ihraç edilen isimler

Parti içerisindeki ayrılık ve ihraçlar bununla sınırlı kalmadı. DEM Parti, Mardin Kızıltepe Belediye Başkanı Zeyni İpek ile Şırnak Silopi Belediye Eş Başkanı Jiyan Ormanlı’yı partiden ihraç etti. 2024 yerel seçimleri öncesinde Batman Belediyesi Eş Başkan adayı olarak gösterilen Mehdi Öztüzün de ihraç edilen isimler arasında yer aldı.

Tatvan’da eşbaşkan uzaklaştırıldı

DEM Parti’den seçilen Batman’ın Beşiri ilçesine bağlı İkiköprü Belde Belediye Başkanı İbrahim Karabulut partisinden istifa ederken, Bitlis Tatvan Belediyesi Eş Başkanı Mümin Erol ise parti tarafından üç ay süreyle görevden uzaklaştırıldı.

Diyarbakır’da da istifa yaşandı

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Doğan Hatun da görevinden ve partisinden istifa ettiğini açıkladı.

Öte yandan DEM Parti’nin Diyarbakır başta olmak üzere bazı belediyelerinde eşbaşkanların parti yönetimi tarafından görevlerinden uzaklaştırıldığı belirtildi.

31 Mart 2024 seçimlerinden bu yana yaşanan istifa, ihraç ve parti değişiklikleri, DEM Parti’nin yerel yönetimlerinde siyasi ve idari tartışmaları beraberinde getirdi.

Yaklaşık 27 kilogram ağırlığındaki dev sazan, görenlerin dikkatini çekerken, ortaya çıkan görüntü büyük şaşkınlık oluşturdu.

Engin Al’ın yakaladığı dev balık, Keban Baraj Gölü’nde yaşayan sazanların ulaşabildiği boyutu bir kez daha gözler önüne serdi.

Ramazan Öcalan’ın cenazesinin, Şanlıurfa’nın Halfeti ilçesine bağlı Amara Mahallesi’ne götürülmesinin planlandığı öğrenildi.

Açıklamada, düzenlemenin sürecin hukuki, idari ve teknik altyapısına ilişkin hükümler içerdiği belirtilerek, bunun bir başlangıç olarak değerlendirildiği kaydedildi.

Açıklamada, düzenlemeyle PKK/KCK’nın silahlı faaliyetlerinin sona erdirilmesi ve silah bırakma sürecinin yürütülmesinin amaçlandığı ifade edildi.

Silah ve mühimmatların kayıt altına alınmasına ilişkin usul ve esasların İçişleri Bakanlığı ile Millî Savunma Bakanlığı tarafından belirleneceği belirtilirken, sürecin ilgili Cumhuriyet başsavcılıkları ve yetkili kurumlar tarafından yürütüleceği aktarıldı.

AK Parti Van İl Başkanlığı açıklamasında, sürecin yürütülmesinde şehit yakınlarının ve vatandaşların güvenlik hassasiyetlerinin dikkate alınması gerektiği de ifade edildi.

“Van’ın ekonomik potansiyeli değerlendirilmeli”

Açıklamanın Van’a ilişkin bölümünde ise terör ve güvenlik sorunlarının sona ermesinin bölgenin ekonomik ve sosyal gelişimine katkı sağlayacağı savunuldu.

Van’ın tarım, hayvancılık, turizm, lojistik ve sınır ticareti alanlarındaki potansiyeline dikkat çekilen açıklamada, güvenlik ve istikrar ortamının güçlenmesiyle birlikte yatırımların ve istihdamın artırılmasının hedeflenmesi gerektiği belirtildi.

Açıklamada, toplumsal huzur ve ekonomik kalkınmanın birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı.

Diyarbakır Valiliğinden yapılan açıklamada, kazada 2 kişinin olay yerinde, 3 kişinin ise kaldırıldıkları hastanelerde yaşamını yitirdiği belirtildi.

5 ölü, 3’ü ağır 11 yaralı

Valilik açıklamasında, kazada toplam 5 kişinin hayatını kaybettiği, 3’ü ağır 11 yaralının ise hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme ve tahkikat başlatıldı.

Kazada araçta bulunan 2 kişi yaralandı. İhbar üzerine bölgeye sağlık, UMKE ve jandarma ekipleri sevk edildi. Yaralılara olay yerinde ilk müdahale yapıldıktan sonra ambulanslarla hastaneye kaldırıldı.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

“Kokudan evlerimizde oturamıyoruz”

Mahalle sakini, “Yaz boyunca sürekli mahalleye hayvan getiriliyor. Oluşan kokudan dolayı dışarı çıkamıyoruz, evlerimizde oturamıyoruz. Son olarak 3 araba hayvan mahalleye boşaltıldı. Bahçede de yine başka hayvanlar var. İki grup halinde bakılıyor. Mahalle adeta hayvanların bakıldığı bir yere dönüştürüldü. Yetkililerden bu duruma müdahale etmelerini ve sorunu çözmelerini rica ediyoruz.” sözleriyle yaşadıkları sorunu aktardı.

“Mahalle yaşam alanı olmaktan çıktı”

Mahalle sakini, sorunun yalnızca koku ile sınırlı olmadığını, hayvanların yerleşim alanında yoğun şekilde tutulmasının mahallede yaşayanların günlük hayatını etkilediğini ifade etti.

Özellikle yaz aylarında sıcaklıkların artmasıyla kokunun daha yoğun hissedildiğini belirten mahalle sakini, hayvanların konutların ve bahçelerin bulunduğu bölgede tutulmasına tepki gösterdi.

Van Büyükşehir Belediyesi daha önce uyarmıştı

Van Büyükşehir Belediyesi, 2025 yılında mahalle aralarında bulunan ahırlarla ilgili yaptığı açıklamada, yerleşim alanlarında hayvancılık yapılmaması konusunda vatandaşları uyarmıştı. Belediye, mahalle aralarında bulunan ahırların çevre ve yaşam alanları açısından oluşturabileceği sorunlara dikkat çekmişti.

Bu kapsamda Esendere’de yaşanan şikâyetin de yetkili kurumlar tarafından yerinde incelenmesi, hayvanların bulunduğu alanın mevzuata uygun olup olmadığının ve çevrede oluşan koku ile diğer olumsuzlukların halk sağlığı ve çevre açısından değerlendirilmesi bekleniyor.

Ahır ve hayvan barınakları için kurallar bulunuyor

Hayvanların yerleşim alanlarında barındırılması; imar, çevre, halk sağlığı ve işyeri ruhsatı açısından çeşitli kurallara tabi olabiliyor. Özellikle çok sayıda hayvanın sürekli olarak aynı alanda tutulduğu durumlarda, alanın kullanım amacı, gerekli izinlerin bulunup bulunmadığı, çevreye verilen rahatsızlık ve hijyen koşullarının ilgili kurumlarca değerlendirilmesi gerekiyor.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında hayvancılık ve hayvansal üretim faaliyetlerine ilişkin düzenlemeler bulunurken, yerleşim alanlarında çevreye rahatsızlık veren faaliyetler de ilgili kurumların denetimine konu olabiliyor.

Mahalle sakini yetkililerden çözüm istiyor

Esendere Mahallesi’nde yaşayan vatandaş, hayvan beslenmesine karşı olmadıklarını ancak bunun insanların yaşam alanlarını olumsuz etkilememesi gerektiğini belirterek, yetkililerden bölgede inceleme yapılmasını istedi.

Mahalle sakini, özellikle yaz boyunca devam ettiğini belirttiği sorunun çözülmesini isteyerek, hayvanların yerleşim alanında hangi koşullarda tutulduğunun ve gerekli izinlerin bulunup bulunmadığının denetlenmesi çağrısında bulundu.

Esendere Mahallesi sakinleri, sıcak yaz günlerinde yoğunlaştığını belirttikleri koku sorununun giderilmesi ve yaşam alanlarının yeniden daha sağlıklı hale getirilmesi için yetkililerden adım bekliyor.

Ekipler tarafından yapılan incelemelerde hayvanların sevk belgeleri, kulak küpeleri ve sağlık raporları kontrol edilirken, yetiştiriciler ve sürücülere hayvan nakliyle ilgili mevzuat hakkında da bilgilendirme yapılıyor.

Denetimlerle hayvan hastalıklarının yayılmasının önlenmesi, hayvan sağlığının korunması ve nakillerin güvenli şekilde gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

Yetkililer, yol kontrollerinin ilçe genelinde aralıksız sürdürüleceğini bildirdi.

İhbar üzerine bölgeye Yüksekova Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü ve polis ekipleri sevk edildi. Kısa sürede olay yerine ulaşan itfaiye ekipleri, iş yerini saran alevlere müdahale etti. Yaklaşık 1 saat süren çalışmaların ardından yangın kontrol altına alınarak söndürüldü.

Yangında can kaybı ve yaralanma yaşanmazken, iş yerinde büyük çapta maddi hasar meydana geldi. Yangın sonrası hızar dükkanı kullanılamaz hale geldi.

Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için polis ekiplerince inceleme başlatıldı.

Atölyelerde gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında motor, hidrolik, elektrik, şanzıman ve mekanik arızaların giderilmesinin yanı sıra araçların periyodik bakımları da yapılıyor.

Van’ın 13 ilçesinde yürütülen hizmetlerin aksamaması amacıyla ekipler, sahada meydana gelen arızalara da müdahale ediyor. Teknik ekiplerin 7 gün 24 saat görev yaptığı bildirildi.

Çalışmaların, belediyenin sahadaki araç ve iş makinelerinin bakım süreçlerinin yürütülmesine yönelik devam ettiği belirtildi.

Edinilen bilgilere göre kaza, Diyarbakır-Bingöl karayolunda meydana geldi. Kazanın ardından bölgeye sağlık, jandarma ve güvenlik ekipleri sevk edildi.

Kazada 3 kişi olay yerinde ya da kaldırıldıkları sağlık kuruluşunda hayatını kaybetti. Yaralanan 17 kişi ise sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından hastanelere kaldırıldı. Yaralılardan 2’sinin durumunun ağır olduğu öğrenildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Meteorolojiden peş peşe uyarılar

Kuvvetli yağışlarla birlikte ani sel, su baskını, yıldırım, heyelan, ulaşımda aksamalar ve yağış sırasında kuvvetli rüzgar gibi olumsuzlukların yaşanabileceği belirtildi.

Yetkililer, vatandaşların ve özellikle sürücülerin dikkatli ve tedbirli olmaları çağrısında bulundu.

Çalışmaların ardından yaşanan su hattı sorunlarının giderilmesini isteyen mahalle sakinleri, yetkililere çağrıda bulunarak gerekli müdahalenin yapılmasını ve mağduriyetin sona erdirilmesini talep etti.

S.P. polise ve ailesine verdiği ifadede, tanımadığı kişiler tarafından zorla bir araca bindirilerek kaçırıldığını ve cinsel saldırıya maruz bırakıldığını belirtti.

Olayın ardından Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma kapsamında M.Ş.E. (25), M.T. (27), S.B. (28) ve F.R. (17) gözaltına alındı. Soruşturmanın derinleştirilmesi ve olaya karıştığı değerlendirilen diğer kişilerin tespiti üzerine A.E. de gözaltına alındı.

"Cinsel saldırı" ve "kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" suçlamalarıyla emniyetteki işlemleri tamamlanan 5 şüpheli adliyeye sevk edildi. Savcılık sorgularının ardından mahkemeye çıkarılan şüphelilerin tamamı tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Van Gölü, dağlar ve kent siluetiyle aynı karede görüntülenen hilal, özellikle fotoğraf tutkunlarının ilgisini çekti. Gün batımı sonrası oluşan ışıkla birlikte ortaya kartpostallık görüntüler çıktı.

Ayın yeniay evresinin ardından yeniden görünür hale gelmesiyle oluşan ince hilalin, önümüzdeki günlerde giderek büyümesi bekleniyor. Van semalarında akşamın ilk saatlerinde izlenen hilal, kent sakinlerine kısa süreliğine de olsa etkileyici bir gökyüzü manzarası sundu.

Resimli Sevgililer Günü mesajları, sosyal medyada hikâye ve gönderi olarak paylaşılabiliyor. Hediye notları ise çiçeklerle veya küçük hediyelerle desteklenerek sevgiyi somutlaştırıyor. Çiftler, mesaj ve notlarıyla karşı tarafı mutlu ederken, aynı zamanda ilişkilerini güçlendirme fırsatı buluyor.

Sevgililer Günü 2026, romantik jestlerin, anlamlı mesajların ve küçük sürprizlerin ön plana çıkacağı bir gün olarak öne çıkıyor. İster kısa, ister uzun, ister duygusal, ister eğlenceli olsun; her mesaj ve hediye, sevginin ifadesi olarak çiftlerin kalplerine dokunuyor.

Ancak bu durum, özellikle çocukları dışarıda oynayan ailelerde tedirginlik yarattı. Son günlerde yerleşim yerlerinde daha sık yaban hayvanı görülmeye başlandığını belirten TOKİ sakinleri, bunun kendilerini endişelendirdiğini ifade etti. Çocuklarının akşam saatlerinde dışarı çıkmasına artık daha dikkat ettiklerini söyleyen aileler, tilkinin saldırganlık göstermese bile temkinli olmak gerektiğini dile getirdi.

Mahalle halkı, çöp alanlarının açık bırakılmasının yaban hayvanlarını mahalle içine çektiğini belirterek yetkililerden düzenleme yapılmasını istedi. Ayrıca çevredeki boş arazilerde sık sık hayvan görüldüğünü söyleyen sakinler, güvenlik kameralarının artırılması ve bilgilendirici uyarı tabelalarının yerleştirilmesini talep etti.

Demirtaş’ın avukatı Mahsuni Karaman, 8 Ekim tarihinin müvekkilinin yargı süreci açısından kritik olduğunu belirterek, hükümetin itiraz etmemesi halinde kararın kesinleşeceğini ve bunun da tahliye için bağlayıcı olacağını açıkladı.

Van halkı ise Demirtaş’ın tahliye edilmesi gerektiğini düşünüyor. Mikrofon uzattığımız vatandaşların çoğu, Demirtaş’ın haksız yere tutuklu bulunduğunu ve serbest kalmasının toplumda barış ve diyalog ortamına katkı sağlayacağını ifade etti. Bazı vatandaşlar, olası bir tahliyenin çözüm sürecine olumlu yansıyacağını söylerken, “Barış sürecine tam anlamıyla güvenmek istiyoruz.” dedi.

Van’da mikrofon uzattığımız Selim Dağer isimli yurttaş, Selahattin Demirtaş’ın suçsuz yere cezaevinde bulunduğunu ve Demirtaş serbest bırakılmadığı sürece barış sürecine bir anlamının olmadığını söyledi. Demirtaş’ın Kürt halkı için önemli bir isim olduğuna dikkat çeken Dağer, “Demirtaş halkın iradesini temsil ediyor. Onsuz bir barış olmaz.” dedi.

Kamil Başar isimli yurttaş ise hem Demirtaş’ın hem de tüm siyasi tutukluların özgürlüğüne kavuşması gerektiğinin altını çizdi: “Ekrem İmamoğlu’nun, Demirtaş’ın içerde olması hukuka aykırı bir durumdur. Bütün siyasi tutukluların serbest bırakılması gerekiyor.” diye konuştu.

Mehmet Zeki Baran ise dört gözle çarşamba gününü beklediklerini söyleyerek, sadece Kürtler için değil diğer halklar için de Selahattin Demirtaş’ın bir umut olduğunu belirtti: “Bizim gözümüz yarın da. Selahattin Demirtaş, Kürt halkının iradesidir, barışın sesidir. Demirtaş’ın özgürlüğü hem Kürt halkı hem de Türkiye’deki diğer halklar için önemi büyüktür. Derhal serbest bırakılmalı.”

Ressam Abdullah Babat’ın tutuklandığı o güne dair söylediği sözler şöyle başlıyor: “Türkçe bilmediğime inanmadılar. Kendimi savunamadığım için ömrümün en güzel yıllarını demir parmaklıklar ardında geçirdim.”

“Türkçe bilmediğim için tutuklandım”

Gazetemize konuşan Babat, 90’lı yılları ve yaşadıklarını şöyle anlatıyor: “90’lar çok kötüydü. Aklınıza en kötü işkenceleri getirin. İşte o işkenceler uygulanırdı. O dönemlerde askerler sizin için bir tutanak tutarlardı ve artık senin fikirlerinin, yaptığın savunmaların hiçbir anlamı yoktu. Yalnızca o tutanaklar baz alınırdı. İlk tutuklandığım dönem 3-4 defa mahkemeye çıktım. Hiç birinde ifade veremedim. Onlara Türkçe bilmediğimi ve kendimi Kürtçe ifade etmeme izin vermelerini söyledim. Tutanaklarda lise mezunu olduğumun yazdığını, mahkemeyi ‘Türkçe bilmiyorum’ diyerek kandırmaya çalıştığımı söylediler. Bizim köyümüzde okul bile yok! Hangi liseden mezun olmuşum mesela? Ama onlar, ısrarla Türkçe konuşmayışımı mahkemeye karşı bir tavır ve siyasi bir eylem olarak değerlendirdiklerini söylüyorlardı.”

Babat, tutuklanmadan önceki gençlik yıllarında daha çok dini eğitim aldığını, okula ve Türkçe diline dair bir eğitimi olmadığını söylüyor. O dönem Türkçe’yi anladığı ama kendini ifade edecek şekilde konuşamadığını ifade eden Babat, hapishanede kitap okuyarak türkçesini geliştirdiğini söylüyor.

Daldan düşen bir yaprak: Bir yaşamın özlemi

Babat, dışarıdaki hayata duyduğu özlemi, bir anısıyla dile getiriyor: “Mehmet diye bir arkadaşım vardı. Sürekli yazılar yazardı. Ankara’da Türk Dili ve Edebiyatı okurken tutuklanmış, okulu yarım kalmıştı. Bir gün muayene olmak için hastaneye gittim. İki yanımda iki asker uzun bir yoldan ve bahçeden geçtik. Bahçedeki bir ağacın altından geçerken, bir yaprak yüzüme dokunarak ayağımın önüne düştü. O an, çok kısa bir an kendimi köyümde ağaçların altında geziyorum gibi hissettim. Çok gerçek bir histi. Bitmesini hiç istemedim. Hastane dönüşü Mehmet hızlıca yanıma yanaştı ve dışarıda neler gördüğümü sordu. Yazı yazmak için sorduğunu anladım. O’na köyümde gibi hissettiğim o küçük anı anlattım. Sonra yazdı onu Mehmet, çok ta güzel yazmıştı.”

Arkadaşı Mehmet ile olan bu anısını anlatan Babat, “Tahliye sonrası ne kadar ulaşmaya çalışsam da Mehmet’ten haber alamadım” diyor ve bunu söylerken gözyaşlarına hakim olamıyor. Cezaevinin zorlu koşullarına bir de askerlerin baskısının eklendiğini belirten Babat, o günlerde kendini savunmak için askerlere kurduğu bir cümleyi bugün tekrar ediyor: “Allah bizi Kürt olarak yarattı. Suçumuz ne?”

“İnsan, onurunu özgürlüğe tercih eder mi?”

Babat, bu cümlenin ardından konuşmasına şöyle devam etti: “Bana çoğu zaman ‘Böyle bir hayat yaşadığına pişman mısın?’ diye soruyorlar. Ben pişman olacağım bir suç işlemedim ki! Biz sadece yaşadığımız ülkede ‘eşitlik istedik. Hayattaki tek gayem buydu. Şimdi yine bu hayata gelsem, aynı yoldan yürümeyi seçerim. İnsan, onurunu özgürlüğe tercih eder mi?”

Babat, cezaevindeki tutsaklığının 30 yılını okuyarak ve resim yaparak geçirmiş. Okumayı, ‘hayatı sağlıklı bir akılla geçirmenin tek yolu’ olarak nitelendiren Babat, ruhunu doyurmak için ise resim yapmaya başlamış. Ressam Bob Ross’un, bir zamanlar TRT’de yayınlanan programını kaçırmadığını söyleyen Babat, bu sayede kendini resimde geliştirdiğini söylüyor. Şimdilerde Tuşba Belediyesi’ne bağlı Aryen Sanat Atölyesi’nde resim ve sergi çalışmaları ile yeni normaline alışmaya çalışıyor.

Geçtiğimiz günlerde, Erciş, Gürpınar ve Hakkari’de yaşananlar da bunun en somut örnekleri arasında yer alıyor. Gelinen noktada, hukukun yerine ‘gücün’ sözü geçiyor, adaletin yerine intikam alınıyor, barışın yerini silahlar dolduruyor.

Tüm bu yaşananlar, Van sokaklarında da tepkiyle karşılanıyor. Van Bölge Gazetesi olarak mikrofon uzattığımız kent sakinleri, sorunun boyutunun her geçen gün arttığını ve daha fazla cana mal olmadan son bulması gerektiğini söylüyor.

“BARIŞ SAĞLANMALI, YOKSA ÖLÜMLER DEVAM EDECEK”

Van sokaklarında mikrofon uzattığımız Enver Bulut isimli yurttaş, aşiretçiliğin bir gösteriş aracı olarak kullanıldığını söyledi. Gençlerin aşiretçilik rolüne kendini çok fazla kaptırdığını belirten Bulut, “Benim aşiretim daha güçlü, seninki zayıf gibi düşünceler yüzünden bu olaylar oluyor. Bu düşünceler oldukça bu kavgalar bitmez. Bunun önüne geçmenin tek yolu, aşiret büyüklerinin bir araya gelip anlaşmasıdır. Barışı sağlamaları gerekir, yoksa ölümler devam edecek” dedi.

“HİÇBİR İNSANIN BİR DİĞERİNE ÜSTÜNLÜĞÜ YOKTUR”

Van’ın bu olaylarla anılmasının kente çok zarar verdiğini vurgulayan bir diğer yurttaş Aydın Koç ise yaşanan kavgaları ve cinayetleri, dini açıdan değerlendirdi: “Peygamberimiz, ‘Hiçbir insanın bir diğerine üstünlüğü yoktur’ demiştir. Hepimiz kardeşiz. Kürdüyle, Türküyle, Arabıyla bu ülkede bir arada yaşıyoruz. Kan davası da zaten Peygamberimiz tarafından yasaklanmıştır.”

“CAN ALMAK, DİZİLERLE NORMALLEŞTİRİLİYOR”

Serhat Çelik ise, yaşanan şiddet olaylarının arka planında, televizyon dizileri aracılığıyla empoze edilen mafyavari düşüncelerin olduğunu söyledi: “Bu akşam bile ben gidip televizyonu açsam bir sürü aşiret dizisi var. Biz bunları çocuklarımızla beraber izliyoruz. Buradaki gençler de izliyor ve kanları kaynıyor. İntikam almak, can almak dizilerde normal bir şeymiş gibi göze sokuluyor.”

“İNSAN HAYATI BU KADAR UCUZ MU?”

Bir diğer yurttaş Ömer Şedal ise “İnsan hayatı bu kadar ucuz mu?” diyerek, yaşananlara tepkisini dile getirdi. Şedal, yaşanan sorunların diyalog ile çözülmesi gerektiğini savundu: “Biz özgürlük, demokrasi için mücadele ediyoruz. Birbirimizi öldürerek olmaz. Anlaşarak çözmek lazım. Dört tane akıllı insan bir araya gelse mesele hallolur. Ama bazıları çıkar sağlıyor, rüşvet alıyor, işleri karıştırıyor. Kendi işimizi kendimiz halletmeliyiz.”

İpekyolu Belediyesi Meclis Üyesi Dılgej Aslan, projenin amacının Van’ı ve Kürt kültürünü yansıtmak olduğunu belirterek, şunları söyledi:

“Bu sokağı sanatla buluşturarak sanatsal bir dokunuş yapmak istedik. Umarım halkımız da bizi bu konuda destekler, bu değerlere sahip çıkar. Bu isimlerin tanıtılması ve tanınması için bu çalışmanın sahiplenilmesini umuyoruz.”

Sanat Sokağının Kültürel Potansiyeli

Aslan, Van’daki mevcut yapılaşmanın sanatsal projelere çok fazla alan tanımadığını ifade etti:

“İpekyolu sınırları içinde Sanat Sokağı, bu tür çalışmalara en uygun yer. Elbette Kültür Sokağı, Şemsiyeli Sokak gibi tematik alanlarımız var ama bu tarz duvar çizimlerini yapabileceğimiz çok fazla yer yok. Sanat Sokağı bizim için öncelikli. Zeminde büyük değişiklikler yapamamış olsak da, en azından görsel ve kültürel anlamda bir dokunuş gerçekleştirdik. Kentin diğer bölgelerine de benzer projeler uygulamak istiyoruz.”

Kürt Tarihinin Unutulmuş Değerleri

Projede özellikle, Kürt tarihinin arka planda kalmış ama önemli isimlerine yer verildi. Bu isimler arasında şunlar bulunuyor:

• Baba Tahir Hemedani: 11. yüzyılda İran Kürdistanı’nda yaşamış, “Kürtlerin Ömer Hayyam’ı” olarak anılan önemli bir edebiyatçı.

• Mesure Erdelani: İlk Kürt kadın edebiyatçılardan biri. 1805-1843 yılları arasında yaşamış, Kürtçe eserler bırakmış ancak günümüzde pek tanınmayan bir isim.

• Susi Ka Simu: 19. yüzyılda yaşamış, bilinen ilk Kürt kadın dengbêjlerden biri.

Aslan, çizilecek isimler belirlenirken pek çok öneri geldiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Şakiro, Ayşe Şan, Kayıt Xeyran gibi halk arasında tanınan isimler çokça önerildi. Ancak biz, bugüne kadar adı pek anılmamış, kamusal alanda temsili olmayan isimlere yer vermek istedik. Örneğin, Ahmet İrfan gibi isimlerin bu kentte hiçbir yerde adı geçmiyor. Bu çalışmayla onları görünür kılmak istiyoruz.”

Halktan Yoğun İlgi

Sanat Sokağı’ndaki çalışmalara halkın ilgisi oldukça yüksek. Aslan, özellikle İranlı turistlerin projeye yoğun ilgi gösterdiğini ifade etti:

“Gün içinde burada beklerken insanlar gelip kimlerin çizildiğini soruyor. Bilen de bilmeyen de ilgiyle takip ediyor. Halkın ciddi bir sahiplenme duygusu geliştirdiğini görüyoruz. Tamamlandığında bu ilginin daha da artacağını umuyoruz.”

Kıt İmkânlarla Büyük İş

İpekyolu Belediyesi’nin çok sınırlı imkânlarla çalıştığını belirten Aslan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ciddi bir borç yükü ve imkânsızlık içinde bu çalışmaları yürütüyoruz. Amacımız, Van’ı daha yaşanılabilir ve kültürel olarak daha zengin bir kent haline getirmek. Bu yüzden halkımızın bize destek olması ve yapılan bu çalışmalara sahip çıkması çok önemli.”

TFF, Amedspor’un formasındaki sponsor firma “Koma me bona we” (Grubumuz sizin için) logosunda yer alan Kürtçe yazı nedeniyle cezaya hükmetmişti. Ceza sonrası Van’a gelen takım oyuncuları, Kürtçe yazılı pankartlar eşliğinde kentte karşılandı.

TFF 1. Lig’in 8. haftasında Amedspor, Van Atatürk Şehir Stadyumu’nda Vanspor ile karşılaşacak. Maç saat 17.00’de başlayacak. Amedspor, ligde oynadığı 7 maçta 4 galibiyet, 1 beraberlik ve 2 mağlubiyet alarak 13 puanla 7. sırada yer alıyor. Vanspor ise 2 galibiyet, 3 beraberlik ve 2 mağlubiyetle 9 puanla 12. sırada bulunuyor.

Vanspor Başkanı Erol Temel, maç öncesinde barış ve kardeşlik mesajı vererek, “Puanın önemi yok, Amedspor bizim kardeşimizdir” ifadelerini kullandı.

Bölgede büyük heyecan uyandıran maç, Van ve Diyarbakır başta olmak üzere tüm Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da ilgiyle takip ediliyor. Tribünlerin tıklım tıklım dolması beklenirken, taraftarlar bu karşılaşmayı “bölge derbisi” olarak nitelendiriyor. Vanspor ve Amedspor’un rekabetinden ziyade dostluk mesajları ön plana çıkıyor.

Van Bölge Gazetesi’ne konuşan çok sayıda Vanlı futbolsever, maçın sonucundan ziyade dostluk havasının önemine vurgu yaptı. Taraftarlar, iki takımın da bölgenin temsilcisi olduğuna dikkat çekerek, “Kim kazanırsa fark etmez, dostluk kazansın” mesajı verdi.

Vanspor taraftarı Muhammed Kaya, duygularını şu sözlerle dile getirdi:

“Gönlümüz Vanspor’dan yana ama Amedspor da kazansa üzülmeyeceğiz. İkisi de bizim takımımız. Fark etmez, dostluk kazansın.”
Bir başka Vanspor taraftarı Neçirvan Duman ise, maçın skorundan çok atmosferine odaklandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu maç tam anlamıyla bir dostluk maçı olacak. Skor tahminim 2-1 Amedspor kazanır ama önemli olan kardeşlik.”

Taraftarların bu yapıcı ve birleştirici yaklaşımı, karşılaşmanın gerilimden uzak, centilmence geçmesine yönelik beklentileri artırıyor.

“Verilen Ceza Geri Çekilsin”

Cezaya karşı çıkan Mehmet Altay, “Cezanın geri çekilmesi daha doğru olur bence. Amedspor bir bölge takımıdır. Önünün açılması lazım, bu tür cezalarla önünün kapatılmasını doğru bulmuyoruz” dedi.

Amedspor’ a yapılanları kompas olarak değerlendiren Miran Eker de, “Herkeste biliyor ki hiç kimse Amedspor’u kabul etmiyor. Fark ettiyseniz Amedspor maç başlamadan önce Selahattin Demirtaş şarkılarıyla başladığı için böyle oluyor. Bu bir kumpastır. Sadece Amedspor’a yönelik bir şey var; kabul etmiyorlar, kabullenemiyorlar bizi. Ama biz her zaman mücadele edeceğiz. Ceza tabi ki geri alınmalı ama alınmaz diye düşünüyorum. Çünkü Amedspor’a yapılan bir şey. Bunu kınıyoruz.”

Barış sürecinin yürütüldüğü bu aşamada böyle bir cezayı doğru bulmayan Sinan Yayla, “Aslında ben Amedspor’a verilen cezaya karşıyım. Ceza almaması lazım; çünkü Kürtçe’nin de bir dil olduğunu, artık okullarda seçmeli bir ders olarak veriliyor. Ceza verilmemesi gerekirdi. Bir süreç de yürütülüyor. Bence yanlış bir şey. Bu karardan bir an önce geri dönülmesi gerekir.”

Türkün, Kürdün kardeş olduğunu vurgulayan bir başka yurttaş ise şunları aktardı: “Bu bir spordur. Formasına Kürtçe yazar yazar. E ne var bunda yani. Kürt de onun kardeşi değil mi? Türkün kardeşi değil mi? Aynı cephede savaşmadılar mı? Ne var yani biz hepimiz kardeşiz. Verilen ceza mutlaka geri alınmalı, çünkü bir savaş olsa hepimiz beraberiz, canımızı seve seve veririz yani. Eğer bizde bu varsa bir Kürtçe kelime yazıldığı için ceza veriliyorsa ayıp ediyorlar. Kim cezayı vermişse tek kelime ayıp ediyorlar.”

Verilen cezanın geri alınmasının gerektiğini söyleyen Ömer salık, “Pazartesi Amedspor ile maçımız var. Şimdi Amedspor’un formasında yazılan Kürtçe bir slogan değil, kesinlikle bizim dilimize ait olan bir parça yazılmış oraya. Biz cezaya karşıyız. Şu anda zaten barış sürecindeyiz. Böyle şeylerin olmaması gerekiyor. Derhal Amedspor’a verilen bu cezanın kaldırılması gerekiyor.”

Kadın giyiminde kaban fiyatları 3 bin TL’den başlayıp 6 bin TL’ye, yünlü kabanlar ise 7 bin TL’ye kadar çıkıyor. Şişme montlar 1.500 TL’den başlarken, kadın botları 1.000–3.000 TL arasında değişiyor. Kazakların etiket fiyatı ise 500–1.800 TL aralığında.

Erkek reyonunda dolgulu şişme montlar 2–3 bin TL, kabanlar ise 5 bin TL’den başlıyor. Kısa botlar 1.300 TL, deri botlar 4 bin TL’ye kadar yükseliyor. Sweatshirtler 1.500 TL’ye, kazaklar ise 800 TL’den satışa sunuluyor. Çocuk ürünlerinde de tablo farklı değil. Çocuk montları 2 bin TL’den başlıyor, bot fiyatları ise 750–1.500 TL arasında değişiyor.

“BÜTÇE YOK KI ALAYIM, ESKİ MONTLARLA İDARE EDECEĞİZ”

Bu fiyatlara bakıldığında Van’da kışa hazırlık yapmak isteyen Mehmet Işık, artan fiyatlar ve daralan bütçeler nedeniyle elbise almakta zorlanıyor. Alışverişe çıkan Işık, geçim sıkıntısı nedeniyle kışlık alışveriş yapamadığını söylüyor: “Bütçe yok ki alayım. Eski montlarla idare edeceğiz. Alamazsam battaniyeyi kesip mont haline getirip giyeceğim. Paralar hep ihtiyaçlara gidiyor, garibanlarda para yok. Sadece ben değil, kimse alamıyor çünkü para yok.”

Işık, kışlık kıyafetleri ancak yazın, yazlık kıyafetleri de kışın alabildiğini dile getirerek, “Maalesef kışlık elbiseleri yazın alıyorum, yazlık elbiseleri de kışın alıyorum. O şekilde alabiliyorum” dedi.

“ÖNCELIĞIM KENDIMDEN ÖNCE AILEME ALMAK”

Alışveriş yapmak isteyen Melih Kızıltaş ise, mont ve ayakkabı alamadıklarını belirtiyor. “Geçen seneden kalan yamalı montlarla idare edeceğiz. Almak için 20 bin lira harcamam gerekecek. Herkes bütçesine göre alışveriş yapmak zorunda, maalesef durum bu” dedi.

Kızıltaş, kışlık hazırlıkları yavaş yavaş yaptıklarını ve kişi başı yaklaşık 10 bin lira ayırdıklarını söylüyor: “Benim işim ticaret, tabii bu bütçe beni de zorluyor. Ama sadece ben değil, birçok kişiyi zorluyor. Önceliğim kendimden önce aileme almak.”

Yürüyüşün ardından konuşan Rojin Kabaiş’in babası Nizamettin Kabaiş, soruşturmadaki ihmallere dikkat çekti. Baba Kabaiş, dosyada gizlilik kararı olmasına rağmen delillerin karartıldığını iddia ederek şunları söyledi:

“Katilin izi var ama katiller tutuklu değil. Bize ‘dosyanın selameti için gizlilik kararı var’ dediler. Bize göre öyle değil, kamera kayıtları silindi. İlk 3-4 ay normaldi ama bir yıl neden bekletildi? Üniversitenin çok ihmali var. Ne öğrenciler ne rektör konuşuyor. Rica ediyoruz, bunlar aydınlatılsın. Rojin geri gelmez ama biz nefes alacağız. İki ay önce iki erkeğe ait DNA bulunduğunu söylediler, o iki kişi Rojin’e zarar verdi.”