"Özgürlüğe Kavuşmalarını Bekliyoruz"

Türkiye'de Kürt sorununun demokratik ve barışçıl yöntemlerle çözülmesi gerektiğini belirten Sabahat Tuncel, "Türkiye'de Kürt sorunu demokratik ve barışçıl bir şekilde çözüldüğünde Selahattin yoldaşımızın, Figen yoldaşımızın, Leyla Güven'in ve tüm yoldaşlarımızın özgürlüğüne kavuşmasını bekliyoruz. Bunun için mücadele ediyoruz." şeklinde konuştu.

"Bir Gün Bile Cezaevinde Kalmamaları Gerekir"

Tutuklu siyasetçilerin durumuna ilişkin değerlendirmelerini sürdüren Tuncel, hukuki süreçlerin işletilmesi hâlinde cezaevinde kalmalarını gerektirecek bir durumun bulunmadığını savunarak, "Bir an önce bu tutukluluğa son verilmesini ve yoldaşlarımızın özgürlüğüne kavuşmasını istiyoruz. Hukuki süreçler işletilse, bir gün bile cezaevinde kalmamaları gerekir. Biz saat hesabı yapmıyoruz. Bir an önce bu hukuksuzluğun sona ermesi için mücadele ediyoruz. Hukuki adımlar atıldığında mutlaka bunun sonucunu göreceğimize inanıyoruz." ifadelerine yer verdi.

Demirtaş Neden Yeniden Gündemde?

Sabahat Tuncel'in açıklamalarında ismini verdiği Selahattin Demirtaş, son dönemde hem hukuki süreç hem de siyasi kulislerde dile getirilen tahliye iddiaları nedeniyle yeniden kamuoyunun gündeminde yer alıyor.

Yaklaşık 10 yıldır Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde bulunan Demirtaş, son olarak kaleme aldığı yazıda çözüm sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunmuş, sürecin artık somut adımlarla ilerlemesi gerektiğini ifade etmişti. Son günlerde Ankara kulislerinde tahliyesine ilişkin çeşitli iddialar gündeme gelse de, konuya ilişkin resmi makamlardan açıklanmış bir tahliye kararı bulunmuyor.

Selahattin Demirtaş'ın Hukuki Süreci

Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, 4 Kasım 2016 tarihinde yürütülen soruşturmalar kapsamında gözaltına alındıktan sonra tutuklanarak Edirne F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi'ne gönderildi. Yaklaşık 10 yıldır cezaevinde bulunan Demirtaş hakkında farklı dosyalar kapsamında açılmış davalar bulunuyor.

Demirtaş hakkındaki suçlamalar ağırlıklı olarak 6-8 Ekim 2014 tarihlerinde yaşanan Kobani olayları kapsamında yaptığı açıklamalar ve çeşitli konuşmalarına dayanıyor. Hakkında "silahlı terör örgütü yöneticiliği", "terör örgütü propagandası yapmak", "halkı suç işlemeye tahrik etmek" gibi farklı suçlamalar yöneltildi.

Kamuoyunda "Kobani Davası" olarak bilinen yargılamada, 16 Mayıs 2024 tarihinde açıklanan kararla Demirtaş hakkında 28 yıl hapis cezasına hükmedildi. Diğer dosyalardaki yargılamalar ise farklı aşamalarda devam ediyor.

Demirtaş'ın tutukluluğu uluslararası hukuk kurumlarının da gündeminde yer aldı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 22 Aralık 2020 tarihinde verdiği Büyük Daire kararında Demirtaş'ın tutukluluğunun hak ihlali oluşturduğuna hükmederek serbest bırakılması gerektiği yönünde karar verdi. Ancak Türkiye'de farklı dosyalar kapsamında devam eden yargılamalar nedeniyle Demirtaş'ın tutukluluğu sürdü.

Son dönemde siyasi kulislerde Demirtaş'ın tahliye edilebileceğine ilişkin çeşitli iddialar gündeme gelse de, bu konuda yargı makamlarınca verilmiş kesinleşmiş bir tahliye kararı bulunmuyor. Bu nedenle Demirtaş'ın hukuki süreci devam ederken, tahliyesine ilişkin olası gelişmeler hem siyasi çevreler hem de kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Kılıçdaroğlu: “Pişman değilim” çıkışıyla tartışmayı büyüttü

Sözcü TV’deki canlı yayında konuşan Kemal Kılıçdaroğlu, Selahattin Demirtaş’ın dokunulmazlığının kaldırılması sürecine ilişkin net ifadeler kullandı. 2016’daki oylamaya değinen Kılıçdaroğlu, o dönemdeki yaklaşımının bugün de değişmediğini belirterek ilkesel bir tutum vurgusu yaptı.

“Meclis’e fezleke geldiğinde herkes yargı önüne çıkabilmelidir. Benim ilkem o gün de buydu, bugün de aynı noktadayım. Selahattin Demirtaş ile ilgili verilen karar nedeniyle herhangi bir pişmanlık duymuyorum.”

Bu açıklama, hem siyasi çevrelerde hem de kamuoyunda yeniden 2016’daki dokunulmazlık oylamasını gündeme taşırken, tartışmaların da büyümesine neden oldu.

Van’da Tepkiler ve Yorumlar Dikkat Çekici

Kılıçdaroğlu’nun açıklamaları sonrası Van’da vatandaşlar hem Demirtaş’ın durumu hem de siyasi süreç hakkında farklı değerlendirmelerde bulundu.

Bir vatandaş, Selahattin Demirtaş’ın tutukluluğuna ilişkin, “Selahattin Demirtaş’ın içeride olmasına ilişkin… Vallahi söyleyecek hiçbir şey bulamıyorum. Allah onu ıslah etsin.” şeklinde konuştu.

Bir başka vatandaş ise Kılıçdaroğlu’nun açıklamalarını doğrudan hedef alarak, “Selahattin Demirtaş’ın dokunulmazlığı kaldırıldı, Kemal Kılıçdaroğlu bir de gelip konuşuyor mu? Pişman olmadıysa, hak ettiğini bulur.” ifadesine yer verdi.

Bir diğer değerlendirme ise geçmiş seçimlere yönelik oldu. Bir vatandaş, CHP’ye verilen oy oranlarını hatırlatarak, “Biz seçimlerde de Kılıçdaroğlu’na, Cumhurbaşkanlığı seçiminde de nereden baksam yüzde 70’lerde oy verdik. Adamın söylediği apaçık, itiraf ediyor.” yorumunu yaptı.

Bazı vatandaşlar ise Kılıçdaroğlu’nun siyasi tutumuna yönelik genel eleştirilerde bulunarak, “Kılıçdaroğlu şu anda ne söylüyor belli değil. Bence artık gidip dinlenmesi lazım, emekli olması lazım. Adam her tarafı karıştırıyor.” sözlerini sarf etti.

“Haksızlık yapılıyor” diyenler de var

Bazı vatandaşlar Demirtaş’ın tutukluluk sürecine ve genel siyasi tabloya ilişkin değerlendirme yaparak, “Yıllardır bu ülkeye haksızlık yapıyor Kılıçdaroğlu. Demirtaş’ın zaten kararları ortada. Onun bırakılmasını istiyoruz, diğer tutukluların da bırakılmasını istiyoruz.” vurgusunu yaptı.

“Adalet” vurgusu ve sert siyasi değerlendirmeler

Başka bir Vanlı yurttaş, adalet çağrısı yaparak, “İnşallah bir gün adalet yerini bulur. Yanlış çok yanlış ama biz görüyoruz; 9-10 tane seçime girdi, hep kaybetti.” anlatımında bulundu.

Bir diğer vatandaş ise, “Kılıçdaroğlu CHP’nin bir adayı. Yıllarca Türkiye’yi oyaladı. İnsanların umutlarıyla oynamak kadar basit bir şey olamaz.” dedi.

2016 dokunulmazlık süreci yeniden gündemde

Tartışmaların merkezinde yer alan süreç, 2016 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yapılan anayasa değişikliğiyle milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması kararına dayanıyor. O dönem Meclis’te uzun tartışmalar yaşanmış, CHP yönetimi düzenlemenin yöntemine karşı çıkmasına rağmen oylamada teklifin geçmesine destek vermişti.

Düzenlemenin kabul edilmesiyle birlikte aralarında Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın da bulunduğu çok sayıda milletvekili hakkında yargı süreçleri başlamıştı. Bu karar, sadece o dönemle sınırlı kalmayarak yıllar içinde hem CHP içinde hem de muhalefet cephesinde sürekli tartışılan bir başlık haline geldi. Kılıçdaroğlu’nun son açıklamasıyla birlikte bu süreç yeniden siyasi gündemin üst sıralarına taşındı.

“Pişman Değilim” Mesajı

Canlı yayında Demirtaş’ın dokunulmazlığının kaldırılması sürecine değinen Kılıçdaroğlu, o dönemde alınan kararın arkasında olduğunu belirtti.

Kılıçdaroğlu, “Meclis’e fezleke geldiğinde herkes yargı önüne çıkabilmelidir. Benim ilkem o gün de buydu, bugün de aynı noktadayım. Selahattin Demirtaş ile ilgili verilen karar nedeniyle herhangi bir pişmanlık duymuyorum” ifadelerini kullandı.

Bu açıklama kısa sürede sosyal medyada geniş yankı uyandırırken, farklı siyasi çevrelerden de tepkiler geldi.

Fezleke Sürecinde Neler Yaşanmıştı?

2016 yılında TBMM’de milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılmasını öngören anayasa değişikliği gündeme gelmişti. CHP yönetimi, değişikliğin yöntemine itiraz etmesine rağmen teklifin Meclis’ten geçmesine destek vermişti.

Söz konusu düzenlemenin kabul edilmesiyle birlikte aralarında HDP’nin eş genel başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ’ın da bulunduğu çok sayıda milletvekili hakkında yargı süreçlerinin önü açılmıştı. CHP’nin o dönemde verdiği destek yıllar boyunca parti içerisinde ve muhalefet çevrelerinde tartışılmaya devam etti.

Kılıçdaroğlu ise geçmişte de yaptığı açıklamalarda, “Dokunulmazlıklar kaldırılacaksa herkese eşit uygulanmalı” görüşünü savunmuştu.

DEM Parti Cephesinden Sert Tepki

Kılıçdaroğlu’nun açıklamalarına en sert tepki DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık’tan geldi.

Sakık, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Kılıçdaroğlu’nun sözlerini eleştirerek, geçmişte kendisine verilen desteğin büyük bir hata olduğunu savundu. Sakık’ın açıklamaları siyasi kulislerde yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.

Kurultay İddialarına da Yanıt Verdi

Programda CHP kurultay süreci ve yargı kararlarına ilişkin iddialar da gündeme geldi. Mahkemenin kararını önceden bildiği yönündeki iddiaları reddeden Kılıçdaroğlu, böyle bir durumun ispatlanması halinde siyaseti bırakacağını söyledi.

“Kararı önceden biliyor olsaydım bir gün önce o videoyu yayınlamazdım” diyen Kılıçdaroğlu, herhangi bir hakim veya yargı mensubuyla görüşmediğini belirterek iddiaların gerçeği yansıtmadığını ifade etti.

“CHP’nin Ahlaki Üstünlüğü Korunmalı”

Yayınladığı videoda kullandığı “arınma” ifadesine de açıklık getiren Kılıçdaroğlu, CHP’nin tarih boyunca farklı suçlamalarla karşı karşıya kaldığını ancak partinin ahlaki duruşunu koruduğunu savundu.

Partinin kendi değerlerinden uzaklaşmaması gerektiğini vurgulayan Kılıçdaroğlu, siyasi tartışmaların merkezinde ahlak ve şeffaflık ilkelerinin bulunması gerektiğini söyledi.

Kılıçdaroğlu’nun Sözleri Yeni Tartışma Başlattı

Demirtaş’ın dokunulmazlık sürecine ilişkin yıllar sonra gelen “pişman değilim” açıklaması, muhalefet cephesindeki eski tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Parti kaynaklarına göre, farklı siyasi aktörlerle yapılacak temasların ardından heyetin yeniden İmralı'ya gitmesi de planlanıyor.

Yasal Düzenleme Çalışmaları Sürüyor

DEM Parti cephesinden yapılan değerlendirmelerde, süreçle ilgili hukuki zeminin oluşturulmasına yönelik çalışmaların çeşitli kurumlarda devam ettiği ifade edildi. Özellikle yeni dönemde atılabilecek adımların yasal dayanaklarının netleştirilmesinin önemine dikkat çekildi.

Yetkililer, hazırlıkların olgunlaşmasının ardından siyasi partiler arasında daha kapsamlı bir müzakere sürecinin başlayabileceğini dile getirdi.

Öcalan'ın Önerileri Gündemde

Parti kaynakları, Abdullah Öcalan ile yapılan son görüşmelerde sürecin hukuki çerçevesine ilişkin çeşitli değerlendirmelerin ve önerilerin gündeme geldiğini aktardı. Bu önerilerin ilerleyen dönemde yapılacak görüşmelerde ele alınacağı ifade edildi.

Komisyon, kongrenin ön hazırlıklarına başladı. Bu kapsamda önce iller ve bölgelerde ardından merkezi konferansla hazırlıkları yapılacak kongreye ilişkin çalışmalar hız kazanacak. Konuya dair konuşan DEM Parti Örgütlenmeden Sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Elif Bulut, ön hazırlıklar için çeşitli toplantıların başladığını belirtti.

Son yıllarda hazırlanan raporlarda benzer sorunların tekrarlandığını söyleyen Amor, özellikle demokratik standartlar ve yargı bağımsızlığı konularının Avrupa kurumlarının gündeminde yer almaya devam ettiğini kaydetti.

İmamoğlu ve Demirtaş Mesajı

Türkiye'deki siyasi gelişmelerin Avrupa Birliği tarafından yakından izlendiğini belirten Amor, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ile eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın isimlerine de değindi.

AB üyelik sürecinin yeniden canlandırılmasına yönelik çağrılar aldıklarını söyleyen Amor, mevcut şartlarda bu sürecin ilerlemesinin demokratik reformlara bağlı olduğunu savundu.

"Üyelik ile Ortaklık Aynı Şey Değil"

Türkiye'nin savunma sanayii, bölgesel güvenlik ve dış politikadaki rolünün önemine dikkat çeken Amor, buna rağmen AB üyeliğinin farklı kriterlerle değerlendirildiğini ifade etti.

Amor, Avrupa Birliği ile kurulacak ilişkilerde ekonomik ve stratejik ortaklıkların önemli olduğunu ancak üyelik sürecinin demokrasi, insan hakları ve hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde ele alındığını dile getirdi.

Türkiye-AB İlişkilerinde Yeni Tartışma

Avrupa Parlamentosu'nda kabul edilen son Türkiye raporu, taraflar arasındaki ilişkilerin geleceğine yönelik yeni tartışmaları da beraberinde getirdi. Raporda yer alan değerlendirmelerin önümüzdeki dönemde hem Ankara'da hem de Avrupa başkentlerinde siyasi gündemin önemli başlıklarından biri olması bekleniyor.

DÜZENLEME VURGUSU

Paylaşımda, şu ifadeler yer aldı: “Görüşmede ayrıca TBMM’de kurulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun raporunda belirtilen düzenlemeler ile Terörsüz Türkiye sürecinin başarıyla tamamlanmasına ilişkin konular değerlendirildi. Şimdiye kadar süreç kapsamında önemli ilerlemeler ve başarılar kaydedildiği, siyaset kurumunun üstlendiği sorumluluklar doğrultusunda kayda değer önemli sonuçlar elde edildiğinin vurgulandığı görüşmede, bundan sonraki aşamada Terörsüz Türkiye sürecinin başarıyla tamamlanabilmesi noktasında parlamentoda gerekli çalışmaların yapılarak düzenlemelerin hayata geçirilmesinin önemi ifade edildi.”

Meclis’te yoğun gündemli görüşme

Edinilen bilgilere göre görüşmede, farklı siyasi partilerle yapılan temaslar ve bu temasların ortaya çıkardığı sonuçlar ele alındı. Ayrıca parlamentonun süreçte üstlenebileceği rol ve olası yasal düzenlemeler de gündeme geldi.

TBMM kaynakları, görüşmede siyasal diyalog ve çözüm arayışlarının kurumsal zeminlerde sürdürülmesinin önemine vurgu yapıldığını belirtti.

“Parlamento zemini” vurgusu

Meclis Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, siyasi süreçlerin ilerlemesiyle birlikte Meclis’in daha aktif bir rol üstlenmesinin gerektiği ifade edildi. Açıklamada, demokratik siyaset alanının güçlendirilmesi ve sürecin kurumsal çerçevede ilerlemesi gerektiği yönünde değerlendirmelere yer verildi.

Seçimlerin planlanan takvim doğrultusunda yapılması gerektiğini belirten Bahçeli, Cumhur İttifakı’nın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a desteğinin sürdüğünü söyledi.

“Cumhurbaşkanı Görevinin Başında”

TBMM’deki grup toplantısının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bahçeli, kamuoyunda yeni cumhurbaşkanı adayları üzerinden yürütülen tartışmaları eleştirdi. Seçim sürecinin henüz başlamadığını ifade eden Bahçeli, erken seçim beklentilerinin gerçekçi olmadığını dile getirdi.

Birleşmiş Milletler’e Eleştiri

Uluslararası kuruluşların yaşanan krizler karşısında etkisiz kaldığını öne süren Bahçeli, özellikle Birleşmiş Milletler’in Gazze konusunda yeterli sorumluluk üstlenemediğini söyledi. Mevcut küresel sistemin adalet beklentilerine cevap vermekte zorlandığını ifade etti.

Gençlere Başarı Mesajı

Konuşmasının sonunda öğrencilere seslenen Bahçeli, LGS’ye giren öğrencileri tebrik etti, YKS’ye katılacak adaylara başarı dileklerini iletti. Gençlerin eğitim, bilim ve üretim alanlarında Türkiye’nin geleceğini şekillendirecek en önemli güç olduğunu ifade etti.

Konuşmasında geçmiş siyasi deneyimlerine de değinen Türk, Kürt siyasi hareketinin yıllar içinde birçok parti kurup kapattığını, buna rağmen demokratik siyaset çizgisinden vazgeçilmediğini ifade etti.

Türkiye’de olası barış sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Türk, sürecin kalıcı bir barışa dönüşmesi için sabırla hareket edilmesi gerektiğini söyledi. Süreci bozan tarafın Kürtler olmayacağını ifade eden Türk, toplumsal barışa olan inancını koruduklarını belirtti.

Kürt sorununun temelinin kimlik ve dil meselesi olduğunu vurgulayan Ahmet Türk, “Kürtler ne istiyor diyorlar? Kürdistan’da geniş toprağı olan bir ailenin çocuğuyum ama kimliğim yok, dilim yok, halkım yok sayılıyor. İşte Kürt sorunu benim” ifadelerini kullandı.

Kartal, PKK lideri Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmelere dair mesajların kendilerine ulaştığını belirterek, sürecin farklı siyasi ve resmi kanallar üzerinden yürütüldüğünü ifade etti.

Sürecin ilerleyebilmesi için yasal düzenlemelerin zorunlu olduğunu savunan Kartal, mevcut yasaların değişmesi gerektiğini ve siyasi alana katılımın önünün açılmasının önem taşıdığını dile getirdi.

Kartal, silahlı süreçten siyasi sürece geçildiğini ifade ederek, çözümün kalıcı hale gelmesi için “pozitif barış” olarak tanımladığı yeni bir dönemin inşa edilmesi gerektiğini söyledi.

Açıklamalarında Kürt siyasi aktörlere birlik çağrısı yapan Kartal, Kürtlerin farklı bölgelerde ortak bir stratejiyle hareket etmesi gerektiğini belirtti.

Kartal ayrıca Avrupa’daki siyasi çalışmaların sürdüğünü ve uluslararası kamuoyunda Kürt meselesine ilişkin algının değiştiğini öne sürdü.

Sürecin ilerlemesi halinde siyasi ve hukuki dönüşümlerin yaşanabileceğini ifade eden Kartal, gelecekte siyasi faaliyetlerin yasal zemin kazanması gerektiğini savundu.

Moderatörlüğünü Levent Köker’in yaptığı “Cumhuriyetin Kurucu Hikayesi, İmkanlar ve Dışarıda Bırakılanlar” başlıklı oturumda Erdoğan Aydın, Hülya Osmanağaoğlu, Namık Kemal Dinç ve Pakrat Estukyan konuşmacı olarak yer aldı.

Tarihçi Erdoğan Aydın, cumhuriyetin kuruluş yıllarının daha kapsamlı şekilde tartışılması gerektiğini belirterek, Birinci Meclis’in farklı toplumsal kesimleri temsil eden yapısına dikkat çekti. Aydın, 1921 Anayasası’nın çoğulcu yönleri bulunduğunu ifade ederken, sonraki yıllarda merkeziyetçi politikaların öne çıktığını savundu.

Hülya Osmanağaoğlu ise kadın hareketinin tarihsel gelişimine değinerek, demokratikleşme tartışmalarında kadın örgütleri ve feminist hareketlerin de siyasi bir özne olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Osmanağaoğlu, kadınların kazanılmış hakları konusunda yaşanan tartışmalara dikkat çekti.

Araştırmacı Namık Kemal Dinç, Kürt meselesinin tarihsel arka planını ele aldığı konuşmasında, Türkiye’nin demokratikleşmesi için farklı toplumsal kesimlerin ortak hareket etmesinin önemine vurgu yaptı. Dinç, ülkedeki sorunların çözümü için yeni bir toplumsal uzlaşıya ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi.

Gazeteci Pakrat Estukyan ise Türkiye’deki gayrimüslim toplulukların geçmişten günümüze yaşadığı sorunlara değindi. Estukyan, özellikle Ermeni ve Süryani toplumlarının yaşadığı deneyimlerin demokratikleşme tartışmalarında göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti. Süryanilerin geri dönüş sürecinde karşılaştıkları sorunları da gündeme getiren Estukyan, bu konuda daha güçlü bir dayanışma ve çözüm arayışına ihtiyaç olduğunu söyledi.

Konferansta konuşmacılar, Türkiye’nin ikinci yüzyılında demokrasi, eşit yurttaşlık, toplumsal uzlaşı ve geçmişle yüzleşme başlıklarının önemine dikkat çekti.

Baş’a göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminde tek değil çok adaylı bir tablo ortaya çıkabilir ve bu nedenle partiler arasında program uyumu üzerinden değerlendirmeler yapılabilir.

T24'muhabir, yazar ve editörlerin sorularını yanıtlayan TİP Genel Başkanı Erkan Baş, Ortak aday ihtimaline ilişkin konuşan Baş, farklı siyasi partilerin kendi öncelikleri doğrultusunda aday profilleri gündeme getirebileceğini ifade etti.

“DEM Parti’nin tercihleri olabilir” vurgusu

Erkan Baş, DEM Parti ile olası bir ortaklık senaryosunda farklı politik tercihlerin gündeme gelebileceğini belirterek, aday profili tartışmalarının da bunun bir parçası olabileceğini söyledi.

Bu kapsamda, Kürtçe anadil vurgusuna sahip bir aday fikrinin DEM Parti açısından değerlendirilebileceğini, ancak bu tür başlıklarda partilerin aynı noktada buluşmasının her zaman mümkün olmayabileceğini dile getirdi.

TİP’ten “bağımsız seçim hazırlığı” mesajı

TİP lideri Erkan Baş, partinin seçim stratejisine ilişkin de önemli bir mesaj verdi. Baş, TİP’in kendi adaylarıyla seçime girme ihtimalini güçlü bir seçenek olarak değerlendirdiğini ve buna göre hazırlık yaptıklarını belirtti.

Akdeniz Bölge Toplantısı'nda konuşan Yazıcı, Türkiye'nin halen 1982 Anayasası ile yönetildiğini hatırlatarak, darbe dönemlerinin izlerini taşıyan mevcut anayasanın yerine toplumun tüm kesimlerinin katkı sunduğu sivil bir anayasa yapılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Yeni anayasa çalışmalarının AK Parti bünyesinde uzun süredir sürdüğünü belirten Yazıcı, Meclis'te geniş tabanlı bir uzlaşma zemini oluşması halinde sürecin hızla başlatılabileceğini kaydetti. Yazıcı, anayasa meselesinin günlük siyasi tartışmaların ötesinde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, tüm siyasi partilere ortak çalışma çağrısında bulundu.

“Anayasa yapma yetkisi millete aittir” diyen Yazıcı, hazırlanacak metnin toplumun farklı kesimlerinin görüşleri alınarak şekillendirilmesini istediklerini söyledi. Yeni anayasanın son sözü ise vatandaşların söyleyeceğini belirten Yazıcı, sürecin referandumla tamamlanacağını ifade etti.

Konuşmasında "Terörsüz Türkiye" hedefine de değinen Yazıcı, terörle mücadelede önemli bir aşamaya gelindiğini savunarak, güvenlik kadar demokrasi ve toplumsal birlik açısından da yeni bir dönemin hedeflendiğini dile getirdi.

Muhalefete yönelik eleştirilerde de bulunan Yazıcı, özellikle CHP'de yaşanan iç tartışmaların ülke gündemindeki temel meselelerin önüne geçtiğini öne sürdü. Türkiye'nin yapıcı ve çözüm odaklı bir muhalefete ihtiyaç duyduğunu ifade eden Yazıcı, siyasi partilerin anayasa gibi temel konularda ortak zeminde buluşmasının önemine dikkat çekti.

Yazılı açıklamasında konuyu değerlendiren Bahçeli, kamuoyunda tartışma yaratan sözlerin samimi bir ortamda yapılan bir espri niteliğinde olduğunu belirterek, bu durumun adli bir sürece dönüştürülmesinin yerinde olmadığını söyledi.

Rahmi Koç’un uzun yıllardır Türkiye’nin ekonomik ve sosyal hayatında önemli katkılar sunduğunu vurgulayan Bahçeli, yaşanan tartışmalar sırasında kullanılan bazı ifadelerin de kabul edilemez olduğunu dile getirdi.

Bahçeli, açıklamasında, “Hayatı boyunca ülkesine hizmet etmeyi ilke edinmiş bir ismin böylesine ağır eleştirilerin hedefi haline getirilmesini doğru bulmuyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

MHP liderinin açıklaması, Rahmi Koç hakkında yürütülen soruşturma ve son günlerde büyüyen tartışmaların ardından siyasi gündemde yeni bir değerlendirme olarak öne çıktı.

İzmir’de katıldığı bir hastane açılışında yaptığı konuşmada anlattığı “Kürt kadın” fıkrası nedeniyle gündeme gelen iş insanı Rahmi Koç hakkında adli soruşturma başlatıldı. Sosyal medyada geniş yankı uyandıran olayın ardından çok sayıda kullanıcı tepki gösterirken, kamuoyunda özür çağrıları yapıldı.

Adalet Bakanı’ndan Açıklama

Konuya ilişkin açıklama yapan Akın Gürlek, kadınların onurunu ve toplumsal değerleri hedef alan söylemlerin hiçbir şekilde kabul edilemeyeceğini vurguladı.

Gürlek açıklamasında, “Adaletin terazisi kimsenin servetine, unvanına veya statüsüne göre tartmaz; yargı, daima insan onurunu ve hukuku korur. Kadınların onurunu zedeleyen, haysiyetini inciten ve toplumsal hassasiyetlerimizle bağdaşmayan ifadeler, kim tarafından söylenirse söylensin asla kabul edilemez” ifadelerine yer verdi.

Sosyal Medyada Tepki Büyüdü

Koç’un konuşmasında kullandığı ifadeler özellikle sosyal medyada yoğun eleştirilere neden oldu. Çok sayıda kullanıcı, söz konusu ifadelerin kadınları ve Kürt toplumunu hedef aldığı görüşünü dile getirirken, olayın ardından başlatılan soruşturma kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İmralı Heyeti, Meclis'te AKP ile bir araya geldi. AKP grubunda yapılan görüşmede "çerçeve yasa" olarak da bilinen kök yasaya ilişkin taslağın tartışıldığı bilgisine ulaşıldı. Edinilen bilgilere göre, AKP'li kurmaylar ile İmralı Heyeti arasında taslak tartışıldı, tartışmalar sonucunda da taslak hazırlanacak.

İmralı Heyeti'nin taslak ve çerçeve yasaya ilişkin görüşmelerinin devam edeceği belirtildi.

Süreçte “kök yasa” tartışması

Görüşmede, İmralı’ya 24 Mayıs’ta yapılan son ziyaretin de gündeme geldiği belirtilirken, Abdullah Öcalan ile yürütülen temaslarda konuşulan konuların AK Parti kanadına aktarıldığı ifade edildi. Heyetin özellikle sürecin yasal zemine oturtulmasına yönelik beklenti ve önerilerini paylaştığı öne sürülüyor.

AK Parti’ye yakın kaynaklar ise görüşmeyi, henüz olgunlaşmış bir metinden ziyade “taslak hazırlığı ve fikir alışverişi süreci” olarak değerlendiriyor. Bu kapsamda, kamuoyunda zaman zaman “kök yasa” olarak da adlandırılan geniş kapsamlı bir düzenleme üzerinde durulduğu, ancak henüz netleşmiş bir içerik bulunmadığı belirtiliyor.

Mezopotamya Ajansının haberine göre: Karar, “Cumhurbaşkanına hakaret” iddiasıyla açılan dava kapsamında verilirken, onama sonrası infaz süreci başlatıldı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Alınak’a cezanın 10 gün içinde infaz edileceğine dair tebligat gönderildi.

Tebligatın ardından polis ekiplerinin Kars’taki adresine gittiği, Alınak’ın gözaltına alınarak işlemlerinin tamamlanmasının ardından Kars Cezaevi’ne götürüldüğü öğrenildi.

Sakık açıklamasında, yıllardır devam eden çatışma ortamının sona ermesinin toplumun ortak beklentisi olduğunu belirterek, bölgede yaşanan yoksulluk, işsizlik, göç ve sağlık hizmetlerine erişim sorunlarını da gündeme taşıdığını söyledi.

Bu görüşme, 2024 sonbaharında başlayan ve 2025 yılı boyunca önemli gelişmelere sahne olan yeni barış sürecinin geldiği noktaya ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

Erdoğan’a teşekkür

DEM’li vekil paylaşımında, “Ayrıca başta Ağrı olmak üzere bölgemizde ve ülkemizde yaşanan yoksulluk, sağlık hizmetlerine erişimdeki sorunlar, işsizlik ve göç gibi temel meseleleri gündeme getirerek çözüm önerilerimizi paylaştım. Gerçekleştirilen bu görüşmenin, sorunların çözümüne ve ülkemizde barışın güçlenmesine katkı sunmasını temenni ediyor ve teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Sürecin İlk İşareti 1 Ekim 2024'te Verildi

Yeni dönemin ilk dikkat çeken gelişmesi, 1 Ekim 2024 tarihinde TBMM'nin açılışında yaşandı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin DEM Parti milletvekilleriyle tokalaşması siyasette yeni bir dönemin işareti olarak yorumlandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da daha sonra yaptığı açıklamada bu adımı "olumlu ve anlamlı" olarak değerlendirdi.

Ekim ayı boyunca Bahçeli'nin yaptığı açıklamalarla süreç daha görünür hale gelirken, siyasi partiler arasında diyalog trafiği hızlandı.

DEM Parti Heyetinin İmralı Temasları Başladı

Aralık 2024'te DEM Parti heyeti ilk kez İmralı'da Abdullah Öcalan ile görüşme gerçekleştirdi.

Bu ziyaretin ardından heyet, TBMM'de temsil edilen siyasi partilerle görüşmeler yaparak sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ocak ve Şubat 2025 boyunca İmralı ziyaretleri devam ederken, DEM Parti heyeti hem siyasi partilerle hem de bölgesel aktörlerle temaslarını sürdürdü.

27 Şubat 2025: Tarihi Çağrı

Sürecin en önemli dönüm noktalarından biri 27 Şubat 2025 tarihinde yaşandı.

İmralı'da gerçekleştirilen görüşmenin ardından kamuoyuna açıklanan mesajda, silahlı mücadelenin sona erdirilmesi ve örgütün kendini feshetmesi yönünde çağrı yapıldı.

Bu açıklama sonrasında Türkiye siyasetinde yeni bir dönemin kapısı aralandı.

Ateşkes Kararı ve Siyasi Trafik

1 Mart 2025 tarihinde örgüt tarafından ateşkes ilan edildi.

Mart ayı boyunca DEM Parti heyeti siyasi partilerle görüşmeler gerçekleştirirken, TBMM'nin süreçte üstleneceği rol daha fazla tartışılmaya başlandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da talep gelmesi halinde DEM Parti heyetiyle görüşebileceğini açıklamıştı.

Erdoğan-DEM Parti Görüşmesi

10 Nisan 2025 tarihinde DEM Parti İmralı Heyeti ilk kez Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bir araya geldi.

Yaklaşık 1 saat 25 dakika süren görüşmenin ardından taraflar görüşmeyi olumlu olarak değerlendirdi.

Bu görüşme, devlet ile DEM Parti arasında doğrudan temasın en önemli aşamalarından biri olarak kayıtlara geçti.

Süreçte Kritik Dönemeç: Mayıs 2025

Mayıs ayında gözler örgütün gerçekleştireceği kongreye çevrildi.

9 Mayıs'ta kongrenin toplandığı duyuruldu.

12 Mayıs 2025 tarihinde ise kongrede alınan kararlar kamuoyuna açıklandı. Açıklamada örgütsel yapının feshedildiği ve silahlı faaliyetlerin sona erdirildiği belirtildi.

Kararın ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan, bunun Türkiye'nin güvenliği ve toplumsal kardeşliği açısından önemli bir gelişme olduğunu ifade etti.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de kararı memnuniyetle karşıladı.

Meclis Sürece Dahil Oldu

Mayıs ayının ikinci yarısından itibaren gözler TBMM'ye çevrildi.

18 Mayıs'ta Bahçeli, Meclis bünyesinde özel bir komisyon kurulması çağrısında bulundu.

20 Mayıs'ta AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, silah bırakma sürecinin belirli bir aşamaya ulaşmasının ardından Meclis'in devreye gireceğini açıkladı.

Bu süreçte infaz düzenlemeleri, demokratikleşme adımları ve yeni yasal çalışmalar kamuoyunda tartışılmaya başlandı.

Sırrı Sakık'ın Mesajı Sonrası Süreçte Neler Yaşandı?

Sakık'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşme, sürecin siyasi ve toplumsal boyutunun yeniden gündeme taşınmasına neden oldu.

Görüşmenin ardından taraflar arasında temaslar sürerken, barış sürecinin yalnızca güvenlik eksenli değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal sorunların çözümünü de içermesi gerektiği yönündeki değerlendirmeler öne çıktı.

Bölgede işsizlik, yoksulluk, göç ve sağlık hizmetlerine erişim gibi sorunların çözümünün, toplumsal barışın kalıcı hale gelmesinde önemli rol oynayacağı vurgulandı.

Komisyon Kuruldu, Süreç Yasal Zemine Taşındı

5 Ağustos 2025 tarihinde TBMM'de "Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu" kuruldu.

Komisyonun amacı, sürece ilişkin hukuki ve siyasi düzenlemelerin hazırlanması olarak açıklandı.

Komisyon çalışmalarına AK Parti, CHP, MHP, DEM Parti ve diğer siyasi partilerden temsilciler katıldı.

İYİ Parti ise komisyona üye vermedi.

Son Durum: Süreç Hangi Aşamada?

Gelinen noktada süreç, silahlı çatışma döneminin sona erdirilmesinin ardından hukuki ve siyasi düzenlemelerin tartışıldığı aşamaya geçmiş durumda.

TBMM'de kurulan komisyon çalışmalarını sürdürürken, demokratikleşme, infaz düzenlemeleri, yerel yönetimler, temel haklar ve toplumsal barışın güçlendirilmesine yönelik başlıklar üzerinde görüşmeler devam ediyor.

Sürecin İlk Sinyali Meclis'te Verildi

Yeni dönemin ilk işareti 1 Ekim 2024'te TBMM'nin açılışında ortaya çıktı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin DEM Parti milletvekilleriyle tokalaşması siyasette yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan da daha sonra yaptığı açıklamada bu adımı olumlu bulduğunu söyledi.

İmralı Temasları ve Siyasi Görüşmeler Başladı

2024 yılının son günlerinde DEM Parti heyetinin İmralı'da gerçekleştirdiği görüşme sonrasında siyasi partilerle kapsamlı temaslar başladı. Ocak ve Şubat 2025 boyunca heyet, Meclis'te temsil edilen partilerin yanı sıra bölgesel aktörlerle de görüşmeler gerçekleştirdi.

Bu süreçte çözümün demokratik siyaset ve Meclis zemini üzerinden ilerlemesi gerektiğine yönelik açıklamalar öne çıktı.

27 Şubat 2025 Sürecin Dönüm Noktası Oldu

27 Şubat 2025 tarihinde yapılan görüşmenin ardından kamuoyuna önemli bir çağrı açıklandı. Açıklama sonrasında Türkiye'de yeni bir döneme girildiği değerlendirmeleri yapıldı.

Hemen ardından siyasi partilerden peş peşe açıklamalar gelirken, sürecin bundan sonraki aşamasında Meclis'in rolü tartışılmaya başlandı.

Mart Ayında Temas Trafiği Hızlandı

Mart 2025 boyunca DEM Parti heyeti siyasi partilerle yeniden görüşmelere başladı. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Meclis'in üzerine düşen sorumluluğu yerine getireceğini açıkladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da talep gelmesi halinde DEM Parti heyetiyle görüşebileceğini ifade etti.

Aynı dönemde çeşitli kentlerde "Barış ve Demokratik Toplum" başlıklı halk buluşmaları düzenlendi.

Erdoğan ile İlk Kritik Görüşme

10 Nisan 2025 tarihinde DEM Parti heyeti ilk kez Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bir araya geldi.

Yaklaşık 1 saat 25 dakika süren görüşmenin ardından taraflar görüşmeyi olumlu değerlendirdi. Görüşme, süreç açısından en önemli temaslardan biri olarak kayıtlara geçti.

Mayıs 2025'te Tarihi Gelişme Yaşandı

Mayıs ayında gözler alınacak kararlara çevrilirken, 9 Mayıs'ta önemli bir kongre gerçekleştirildiği açıklandı.

12 Mayıs'ta yapılan duyuruda silahlı dönemin sona erdirildiği ve yeni bir sürece geçildiği belirtildi.

Bu gelişme sonrasında Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Devlet Bahçeli başta olmak üzere birçok siyasi isim açıklamalarda bulundu.

Süreç Meclis'e Taşındı

18 Mayıs 2025'te Devlet Bahçeli, TBMM çatısı altında özel bir komisyon kurulması çağrısında bulundu.

20 Mayıs'ta AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, sürecin belirli bir aşamaya gelmesiyle birlikte Meclis'in daha aktif rol üstleneceğini açıkladı.

Mayıs ayı boyunca siyasi partiler arasında yoğun görüşme trafiği yaşandı.

Haziran Ayında Yasal Düzenlemeler Tartışıldı

Haziran ayında Meclis gündeminde yargı düzenlemeleri yer aldı.

DEM Parti temsilcileri, sürecin hukuki zemininin güçlendirilmesi gerektiğini vurgularken, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş siyasi partilerle bir dizi görüşme gerçekleştirdi.

Temmuzda Yeni Temaslar Gerçekleşti

Temmuz ayında İmralı heyeti yeniden görüşmeler yaptı.

7 Temmuz'da DEM Parti heyeti Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ikinci kez bir araya geldi. Görüşme sonrasında taraflar sürecin geldiği aşamayı değerlendirdi.

Aynı dönemde TBMM'de kurulması planlanan komisyon çalışmaları hız kazandı.

Ağustos'ta Komisyon Kuruldu

5 Ağustos 2025 tarihinde TBMM'de "Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu" kuruldu.

Komisyonun amacı sürece ilişkin yasal ve siyasi düzenlemeleri ele almak olarak açıklandı.

Farklı siyasi partilerden milletvekillerinin yer aldığı komisyon çalışmalarına başladı.

Sonbaharda Meclis Merkezli Yeni Dönem

Eylül ve Ekim aylarında komisyon çalışmaları devam etti.

1 Ekim'de yeni yasama yılının açılışında Cumhurbaşkanı Erdoğan, sürece ilişkin değerlendirmelerde bulundu ve Meclis'teki uzlaşı ortamına dikkat çekti.

Aynı dönemde siyasi partiler arasında görüşmeler sürerken, komisyonun hazırlayacağı rapor ve olası yasal düzenlemeler kamuoyunun gündeminde yer aldı.

Kasım ve Aralıkta Gözler Yasal Adımlara Çevrildi

Kasım ayında komisyon çalışmalarında yeni aşamaya geçildi. Aralık ayında ise siyasi partiler süreçle ilgili raporlarını komisyona sundu.

Yıl sonunda infaz düzenlemelerini de içeren 11'inci Yargı Paketi Meclis'te kabul edilirken, komisyonun çalışma süresi 2026 yılına uzatıldı.

“KOD YASA” VURGUSU: GEÇİŞ SÜRECİ HEDEFLENİYOR

Rudaw'dan aktarılana göre; Çerçeve yasa tartışmalarına da değinen Koçyiğit, düzenlemenin kısa ve temel ilkeleri belirleyen bir metin olacağını ifade etti. Bu yasanın, silah bırakan yapıların toplumsal ve siyasal hayata katılımını düzenleyen bir “geçiş süreci” niteliğinde olması gerektiğini söyledi.

Koçyiğit, söz konusu düzenlemenin ilerleyen aşamalarda Terörle Mücadele Kanunu ve infaz sistemi gibi alanlarda yeni değişiklikleri de beraberinde getirebileceğine işaret etti.

“HENÜZ ORTADA TASLAK YOK”

DEM Parti’nin kendi bünyesinde çalışmalar yürüttüğünü ancak hükümete ait resmi bir taslağın henüz kendilerine ulaşmadığını belirten Koçyiğit, “Meclis aşamasına gelinmesi için karşılıklı önerilerin netleşmesi gerekiyor” dedi.

İMRALI GÖRÜŞMELERİNE ATIF

Koçyiğit, Pervin Buldan’ın gündeme getirdiği çerçevenin ayrıntılı bir yasa metni değil, genel bir çerçeve olduğunu ifade etti. Sürecin ihtiyaçları doğrultusunda bazı başlıkların İmralı’da da değerlendirildiğini, ancak ortada madde madde hazırlanmış bir metin bulunmadığını söyledi.

SİYASİ DENGELER VE CHP VURGUSU

Sürecin ana muhalefet partisi açısından da önemli olduğunu belirten Koçyiğit, Pervin Buldan üzerinden yürüyen temasların geniş siyasi zemine ihtiyaç duyduğunu ifade etti.

Cumhuriyet Halk Partisi’nin sürecin dışında kalmasının ilerlemeyi zorlaştıracağını savunan Koçyiğit, Kürt meselesi ve demokratikleşme başlıklarının birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.

MECLİS VE KOMİSYON ÖNERİSİ

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli tarafından dile getirilen Meclis’te komisyon kurulması önerisine de değinen Koçyiğit, bu tür bir yapının siyasi partiler arasında koordinasyonu güçlendirebileceğini belirtti.