Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Seval Andiç, gıda kaynaklı hastalıkların; mikroorganizmalar, kimyasal maddeler ve virüslerle kontamine olmuş gıdaların tüketilmesi sonucu ortaya çıktığını söyledi. Hastalıkların önlenebilmesi için gıda işletmelerinin mevzuata uygun üretim yapması ve tüketicilerin bilinçli tercihlerinin hayati önem taşıdığını vurguladı.
Gıda Kaynaklı Hastalıkların Nedenleri
Prof. Dr. Andiç’e göre gıda kaynaklı hastalıklar; mikroorganizmalar, parazitler, virüsler, toksinler veya kimyasal maddelerle kontamine olmuş su ve gıdaların tüketilmesiyle ortaya çıkıyor. Aynı yiyeceği tüketen en az iki kişide benzer belirtilerin görülmesi ise hastalığın “gıda kökenli” sayılmasında temel kriter olarak kabul ediliyor.
Kontaminasyona neden olan başlıca unsurlar şöyle sıralanıyor:
Uygun olmayan hammaddelerin kullanılması
Yetersiz ısıl işlem ve çapraz bulaşma
Tüketime hazır yiyeceklerin yanlış koşullarda bekletilmesi
Hijyen ve sanitasyon kurallarına uyulmaması
Gıda İşletmelerinin Sorumlulukları
Andiç, gıda üreticilerinin temel hedefinin güvenilir ve kaliteli gıda üretmek olması gerektiğini belirterek bunun hem yasal hem de ahlaki bir sorumluluk olduğunu söyledi.
Prof. Dr. Andiç, işletmelerin yerine getirmesi gereken yükümlülüklerden bazılarını şöyle sıraladı:
Üretim alanlarının uygun şekilde planlanması
Etkin bir sanitasyon programının uygulanması
HACCP veya ISO 22000 gibi Gıda Güvenliği Yönetim Sistemlerinin kullanılması
Personelin hijyen, sanitasyon ve üretim teknikleri konusunda düzenli eğitilmesi
Kaliteli hammadde kullanımı ve uygun saklama koşullarının sağlanması
Satışı uygun olmayan gıdaların hiçbir şekilde satışa sunulmaması
Tüketicilerin Dikkat Etmesi Gerekenler
Prof. Dr. Andiç, tüketicilerin gıda güvenliğinde önemli bir rol oynadığını belirterek şu uyarılarda bulundu:
Açıkta satılan ürünler yerine ambalajlı ürünleri tercih edin
Ambalajı hasarlı, görünüşü veya kokusu değişmiş ürünleri satın almayın
Son tüketim tarihini mutlaka kontrol edin
Hijyen kurallarına uyulmayan işletmelerde yemek yemeyin
Bozuk gıda veya yabancı madde tespiti durumunda ALO 174 hattına bildirim yapın
Çiğ gıdaları uygun tekniklerle hazırlayın, yeterli ısıl işlem uygulayın
Çiğ ve pişmiş yiyecekleri uygun koşullarda saklayın
“Gıda Güvenliği Ortak Sorumluluktur”
Prof. Dr. Seval Andiç, gıda kaynaklı hastalıkların önlenmesinin; işletmelerin hijyenik üretim yapması, tüketicilerin bilinçli tercihlerde bulunmasıyla mümkün olduğunu vurguladı. Gıda güvenliğinin tüm tarafların iş birliği sayesinde güçleneceğini ifade etti.