İranlı turistler, Van ekonomisi için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor. Otelcilik, yeme-içme ve ulaşım sektörlerine ciddi katkı sağlıyorlar. Ancak Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Van verilerine göre, Van’a gelen turist sayısında son yıllarda ciddi bir düşüş yaşandı. 2023 yılında yaklaşık 970 bin turist gelirken, 2024’te bu sayı 1,5 milyona yükseldi, 2025’te ise 380 bine kadar geriledi. TÜRSAB Doğu Anadolu Bölge Başkanı Cevdet Özgökçe, düşüşün başlıca nedeninin otel fiyatlarının 2 bin ile 6 bin 500 TL arasında değişmesinden, taksi ücretleri ve yemek fiyatlarının yüksekliğinden kaynaklandığını söyledi. Özgökçe, 2013 yılında göreve geldiğinde Van’da 27 otel bulunduğunu, bugün ise bu sayının 300’ün üzerine çıktığını belirterek, “Otel sayısının artması fiyatları düşürmesi gerekirken, aksine fiyatlar giderek yükseliyor. Van artık Antalya ile fiyat bakımından yarışıyor” diye konuştu.
“Nevruz Döneminde Vahameti Fark Ettik”
Özgökçe, düşüşün ilk sinyallerini Nevruz döneminde aldıklarını belirterek, otelcilerle, acentelerle birlikte İran’ı ve Irak’ı ziyaret ettiklerini anlattı. Yaptıkları ziyaretlerde Van turizminin sorunlarını konuştuklarını ifade eden Özgökçe, “Erdebil, Tebriz ve Urmiye kentlerine gittik. Hatta Erbil’de bulunduğumuz sırada İran Turizm Bakanı bizimle bir toplantı talep etti. Dört saat süren toplantıda Van turizminin sorunlarını ve İran pazarıyla yaşanan sıkıntıları konuştuk. İranlı yetkililer bize, ‘Birlikte çalışalım, karşılıklı olarak turizmi geliştirelim.’ çağrısında bulundu. Dönüşte Van’daki esnaflarla konuştuk, ancak bu çağrılar karşılık bulmadı” dedi.
“Van, Antalya’yla Yarışıyor”
Özgökçe, 2013 yılında TÜRSAB Bölge Başkanı olduğunda Van’da sadece 27 otel bulunduğunu, bugün ise bu sayının 300’ü geçtiğini hatırlatarak Van’ın artık Antalya gibi şehirlerle yarıştığını ifade etti: “Otel sayısının artması fiyatları düşürmesi gerekirken, aksine her şey daha pahalı hale geldi. Van artık Antalya ile fiyat bakımından yarışıyor. 2 bin liradan başlayan otel fiyatları 6 bin 500 liraya kadar çıkıyor”
“Artık Yerli Turist de Gelmeyecek”
Van’daki pahalılığın sadece yabancı turisti değil, iç pazardaki turisti de kaçırdığını sözlerine ekleyen Özgökçe, yakın zamanda yaşadığı bir olayı şöyle anlattı:
“Ters Ev bölgesinde bir otelin önündeydim. 600-700 metre mesafeye iki İranlıyı götüren taksi 400 lira aldı. Normalde indi-bindi ücreti 150 liradır. Bu vicdansızlıktır. Böyle devam ederse bu şehre artık ne İranlı gelir, ne Iraklı, ne de yerli turist”
“Van’da Denetim Eksikliği Var”
Van’da birçok konuda denetim eksikliğinin olduğunu belirten Özgökçe, yerel yönetimleri eleştirerek, “Eğer işlerini yapmış olsalardı bugün biz bunları konuşmuyor olacaktık. Belki daha güzel projeler, daha güzel işler üzerinde yoğunlaşacaktık. Ama yerel yöneticiler gerçekten işlerini yapmıyor. Az önce otellerden bahsettik. Ruhsatlı mı, ruhsatsız mı? Van’daki tesislerin neredeyse yüzde 50’si ruhsatsız. Demek ki denetim yok, yerel yönetimler işlerini yapmıyor. Van’da bu konuda ciddi bir sıkıntı var” şeklinde konuştu.
“Van, Dubai’den Daha Pahalı Hale Geldi”
TÜRSAB Bölge Başkanı, İran ve Irak ziyaretlerinde duyduklarını ise şöyle anlattı:
“Orada bana aynen şu soruyu sordular:
‘Başkan, sen bizim yerinde olsan, İstanbul’la fiyatın aynı, Antalya’yla fiyatın aynı, Karadeniz’le fiyatın aynı. Nereye gidersin?’
Ben de dedim ki, ‘Ben olsam Antalya’ya giderim, ben olsam İstanbul’a giderim.’
Hatta, ‘Siz Dubai’den bile pahalı oldunuz.’ dediler. Haklılar”
“Sorun Bizde, Çözüm de Bizde”
Van’daki esnafların bu yıl turist gelmediği için çok sıkıntı yaşadığını belirten Özgökçe, “Birçok esnaf bana diyor ki, ‘Başkan, ürün elimizde kaldı, satış yapamıyoruz.’ 10 liraya aldığın ürünü 200 liraya satarsan tabii ki elinde kalır. İran’da bir vatandaş bana, ‘İki yıl önce Van’da bir montu 200 liraya aldım, Erbil’de aynı montu 150 liraya gördüm.’ dedi. Yani esnafın tavrı, turistin güvenini kaybettirdi” diye konuştu.