Van’ın Erciş ilçesinde 18 Aralık 2024 tarihinde 10 yaşındaki bir çocuk, Mustafa Çiftçi tarafından cinsel istismara uğradı. Çocuğun yaşadığı bu olay öğretmenlerinin ve ailesinin uğraşı ile açığa çıktı. Erciş ilçesinde yaşanan bu olayın geçtiğimiz günlerde davası görüldü ve davada; sanık Mustafa Çiftçi çocuğun beyanı, bilirkişi raporları ve dijital delillerle sabit görülen eylemleri nedeniyle toplam 13 yıl 9 ay hapis cezasına mahkûm edilmesine rağmen tutuklanmadı.
DEM Parti Van Milletvekili Gülderen Varlı, Van’ın Erciş ilçesinde 10 yaşındaki bir çocuğun cinsel istismara maruz kalmasını meclis gündemine taşıyarak, sanığın neden tutuklanmadığını Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’a ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’a sordu.
"Toplumsal baskılar ve kurumsal eksiklikler nedeniyle istismarı çoğu zaman açığa çıkmıyor"
Türkiye’de çocuklara yönelik şiddet, cinsel istismar vakaları yıllar içinde artarak ağır bir toplumsal sorun hâline geldiğini belirten Varlı, "Resmî veriler, çocuk istismarı dosyalarının ve bu kapsamda açılan davaların sayısında ciddi artış yaşandığını; buna karşın mahkûmiyet oranlarında düşüş meydana geldiğini göstermektedir. Sivil toplum kuruluşları ve uluslararası kuruluşlar tarafından yayımlanan raporlar ise kayıt altına alınan vakaların buzdağının yalnızca görünen kısmı olduğunu, pek çok çocuğun yaşadığı istismarın bildirilmediğini, toplumsal baskılar ve kurumsal eksiklikler nedeniyle istismarın çoğu zaman açığa çıkmadığını ortaya koymaktadır” dedi.
“Verilen karar faili değil mağduru cezalandırmakta”
Kendilerine ulaşan bilgiler doğrultusunda açıklamalarda bulunan Varlı, konuya ilişkin şunları kaydetti:
“18 Aralık 2024’te Van’ın Erciş ilçesinde 10 yaşındaki bir çocuk, Mustafa Çiftçi tarafından cinsel istismara uğramıştır. Çocuğun yaşadığı bu olay öğretmenlerinin ve ailesinin uğraşı ile açığa çıkmıştır. Erciş ilçesinde yaşanan bu olayın geçtiğimiz günlerde davası görüldü ve davada; sanık Mustafa Çiftçi çocuğun beyanı, bilirkişi raporları ve dijital delillerle sabit görülen eylemleri nedeniyle toplam 13 yıl 9 ay hapis cezasına mahkûm edilmesine rağmen tutuklanmamıştır. Sanığın adli kontrol tedbirlerini birden fazla kez ihlal ettiği, mağdur ailenin sanıkla aynı sokakta yaşadığı ve çocuğun psikolojik olarak ağır bir travma süreci geçirdiği dikkate alındığında, tutuklamaya yer olmadığı yönündeki karar; mağdurun güvenliği, adalet duygusu ve çocuğun üstün yararı bakımından ciddi bir soru işareti doğurmaktadır. Ayrıca davanın üst mahkemelere taşınacağı bilgisi de yer almaktadır.
Ayrıca sanığın fiillerinin mahkemece sabit görülmesine ve mağdur çocukla komşu durumda bulunmasına rağmen tutuklama yerine ev hapsi uygulanması, fiilen failin değil mağdur çocuğun cezalandırılması sonucunu doğurmaktadır.”
“Faile verilen 13 yıl 9 ay hapis cezasına rağmen tutuklanmamıştır”
Mustafa Çiftçi’nin iki ayrı suçtan ceza aldığını fakat tutuklanmadığını dile getiren Varlı şunları kaydetti:
“Ayrıca avukatlardan aldığımız bilgilere göre; “yargılama neticesinde çocuğu sarkıntılık boyutunda kalacak şekilde istismar etmekten sanığa 6 yıl 3 ay hapis cezası ve ayrıca cinsel saikle bir çocuğu hürriyetinden alıkoyma suçundan ötürü de 7 yıl 6 ay hapis cezası verildi. Sanık hakkında müstehcenlik suçundan ise beraat kararı verildi. Sanık soruşturma aşamasının başında bir ay tutuklu kaldıktan sonra ev hapsine alınmıştı. İddia makamının ve bizim hükmen tutuklama talebimizi mahkeme reddetti. Adli kontrol hükümlerinin devamına karar verdi”. Faile verilen 13 yıl 9 ay hapis cezasına rağmen tutuklanmamıştır.
Çocuğa yönelik cinsel istismar suçlarında etkili soruşturma ve kovuşturmanın yürütülmesi, mağdurun fiziksel ve psikolojik bütünlüğünün korunması, failin cezasız kalmayacağına dair yargı güvencesinin sağlanması kurumların asli sorumluluğu olup ihmali kabul edilemez.”
Varlı’nın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’a verdiği soru önergesi:
- Türkiye’de son beş yıl içerisinde “çocuğun cinsel istismarı” suçundan açılan dava sayısı, verilen mahkûmiyet–beraat oranları ve tutuklama kararlarının yıllara göre dağılımı nasıldır?
- Van’ın Erciş ilçesin ‘deki davada sanığın 13 yıl 9 ay hapis cezasına mahkûm edilmesine rağmen tutuklanmamasına ilişkin Bakanlığınız tarafından bir inceleme başlatılmış mıdır? Başlatıldıysa sonuçları nelerdir?
- Sanığın adli kontrol tedbirlerini birden fazla kez ihlal etmiş olması neden tutuklama için yeterli görülmemiştir?
- Çocuğun beyanlarının bilirkişi raporları ve dijital delillerle birebir örtüştüğü bir dosyada dahi tutuklamaya gidilmemesi, cezasızlık algısını güçlendirmektedir. Bu algının ortadan kaldırılmasına yönelik Bakanlığınızın planladığı hukuki veya yapısal bir reform çalışması var mıdır?
- Fail Çiftçi’nin belli kişiler tarafından korunduğu iddiaları doğru mu? Doğru ise yetkili kurumlara müdahale eden kişi ya da kişiler hakkında başlatılan soruşturmalar var mıdır? Yaş haddinden dolayı fail Çiftçi’nin tutuklanmadığı iddiası doğru mudur?
- Var olan somut verilerle tutuklama şartları oluşmasına rağmen tutuklama kararı verilmemesinin asıl gerekçesi nedir?
- Son beş yılda Türkiye genelinde kaç kişiye çocuk cinsel istismar sebebi ile dava açılmıştır? Bu davaların kaçı beraat ile sonuçlanmıştır?
- Son beş yılda Türkiye genelinde kaç kişi çocuk cinsel istismar sebebi ile ceza almıştır?
- Son beş yılda “çocuğun cinsel istismarı” iddiasıyla başlatılıp akabinde takipsizlikle sonuçlanan soruşturma sayısı kaçtır?
- Cinsel istismar vakalarının önüne geçmek için kanuni düzenlemeler yapmayı planlıyor musunuz?
Varlı’nın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’a verdiği soru önergesi:
- Türkiye genelinde son beş yıl içinde Bakanlığınıza intikal eden çocuk istismarı başvurularının sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçı adli mercilere yönlendirilmiştir?
- Van’ın Erciş ilçesin’deki, Mustafa Çiftçi davasında mağdur çocuğa ve ailesine Bakanlığınız tarafından hangi psikososyal destekler sağlanmıştır? Bu destekler hâlen devam etmekte midir?
- Çocuklara yönelik istismar riskini önlemeye ilişkin bakanlığınız tarafından alınan tedbirler nelerdir? Devletin tüm kurumlarında ve özellikle okullarda bu konuya ilişkin yapılan çalışmalar nelerdir? Bu çalışmalara dair bakanlığınızın bilgisi var mıdır?
- Çocuklara yönelik istismar riskini önlemeye ilişkin verilen toplumsal eğitimler var mıdır? Bu eğitimlerin çerçevesi hangi alanları kapsamaktadır?
- Çocuk İzlem Merkezlerinin (ÇİM) sayısı ve kapasitesinin artırılmasına yönelik Bakanlığınızın planladığı bir yol haritası var mıdır? Çocuk İzlem Merkezlerinin (ÇİM) il dağılımlarının sayısı nasıldır?
- Türkiye’de meydana gelen cinsel istismar vakalarındaki artışta mahkemelerin cezasızlık politikasının etkisi olduğuna dair iddialar hakkında ne düşünüyorsunuz? Bu konuda yapılan herhangi bir çalışma var mıdır? Bakanlık olarak herhangi bir çalışma yapmayı planlıyor musunuz?