Yeni sistemde yasal olarak maaşlardan en fazla yüzde 25 kesinti yapılabilecek olsa da, SGK'nın standart uygulamada yüzde 10 oranında kesinti yapması öngörülüyor. Kesintiler, öncelikle Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarından başlayacak.
Kimlerin maaşından kesinti yapılabilecek?
Düzenleme kapsamında;
Sürekli iş göremezlik geliri alanlar,
Malullük, vazife malullüğü, yaşlılık ve emekli aylığı alanlar,
Maaşı bağlandıktan sonra geçmişe dönük GSS prim borcu tespit edilenler,
Vefat eden sigortalıların eş, çocuk ve anne-babası gibi ölüm aylığı alan hak sahipleri,
Kendi adına prim borcu bulunan ölüm aylığı hak sahipleri
uygulama kapsamında yer alacak.
Birden fazla maaş alan ve prim borcu bulunan kişilerin her bir aylığından ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti yapılabilecek. Buna karşılık, borcu bulunmayan hak sahiplerinin maaşlarında herhangi bir kesinti uygulanmayacak.
Bazı aylıklar kapsam dışında
Yeni düzenleme kapsamında bazı özel statüdeki ödemeler ise kesintiden muaf tutuldu. Başarılı sporculara bağlanan aylıklar, terör ve terörle mücadele kapsamında bağlanan aylıklar ile Hazine tarafından karşılanan şeref aylıklarından kesinti yapılmayacak.
Hangi borçlar önce tahsil edilecek?
SGK'nın tahsilatta izleyeceği öncelik sırası şu şekilde olacak:
Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları,
SSK kapsamındaki isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları,
Ek 5 ve Ek 6 sigortalılık borçları,
Bağ-Kur prim borçları,
Emekli Sandığı kapsamındaki borçlanma ve intibak borçları.
Birden fazla borç bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan tahsilata başlanacak. Nafaka alacakları ise yasal önceliğini koruyacak. Ayrıca SGK'nın fazla veya yersiz ödeme nedeniyle oluşan alacakları da öncelikli olarak mahsup edilebilecek.
İtiraz hakkı devam ediyor
Maaşından kesinti yapılan kişiler, borcun niteliğine göre ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya SGK merkezine itiraz edebilecek. Başvurunun reddedilmesi halinde ise yargı yolu açık olacak.
Yeni uygulamanın, prim borçlarının tahsilat sürecini hızlandırması hedeflenirken, maaş alan milyonlarca kişinin SGK borç durumunu düzenli olarak kontrol etmesinin önem taşıdığı belirtiliyor.