Zincir market çalışanlarının ağır çalışma koşullarına ilişkin görüntüler sosyal medyada hızla yayılıyor. Oturmaları yasak olduğu için yorgunluktan yere yığılan, ürün taşırken zor durumlarla karşılaşan kasiyerler, sosyal medyanın gündeminden düşmüyor. Yüz binlerce çalışan, uzun mesai ve ağır iş yükü altında emek mücadelesi veriyor. Market sahiplerinin “müşteriye saygı, verimlilik, yüksek performans” adı altında uyguladığı baskı, kasiyerleri meslek hastalıklarıyla karşı karşıya bırakıyor.
Van-Hakkari Tabip Odası Başkanı Ahmet Koç, kasiyerlerin günün büyük bir bölümünü ayakta geçirdiğini belirterek, bunun bel ve sırt ağrılarına yol açtığını söyledi. Koç, “Sürekli müşteri baskısı ve hızlı çalışma zorunluluğu stresi artırıyor, uykusuzluk, sinirlilik ve tükenmişlik gibi psikolojik sendromlara sebep oluyor. Saatlerce ayakta kalmak yalnızca yorgunlukla sınırlı kalmıyor; ayak bileklerinde şişlik, bacaklarda ağrı, bel ve omuzlarda problemler ortaya çıkıyor. Bu durum uzun vadede bel fıtığı ve eklem kireçlenmelerine kadar ilerleyebilir. Kan dolaşımı da yavaşladığı için damar tıkanıklığı riski yükseliyor. Genç yaşta fark edilmese de ileride ciddi sağlık sorunlarıyla karşılaşabilirler. Çalışanların sağlığı, perakende sektörünün sürdürülebilirliği için kritik önemde” dedi.
“Ayak bileklerimde ağrı var, doktora gidecek zaman bulamıyorum”
İşini kaybetme korkusuyla isminin paylaşılmasından imtina eden bir zincir market çalışanı, “ Van’daki iş imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle bu işi yapmak zorunda kaldığını anlattı. Günde 8 saat ayakta durduklarını belirten kasiyer, “Son bir yıldır ayak bileklerimde ağrı başladı. Doktora gidecek zaman bulamıyorum. İzin alabilirim ama sonrasında yaşanacak baskıyı göze almak istemiyorum. Aşırı mobbing var. Ev-iş arası mekik dokuyoruz, artık yaşamaya hevesimiz kalmadı” cümlelerini kullandı.
“Kime göre, neye göre saygı?”
Bir başka kasiyer ise sandalyede oturmanın müşteri saygısızlığı olarak değerlendirildiğini belirterek, “Bazı zincir marketlerde kasiyerler oturabiliyor, ama üç harfli marketlerde bu imkân sağlanmıyor. Saatlerce ayakta kalan birinin bayılması kaçınılmaz. Biz de insanız, emekçiyiz. Market fiyatlarına bakarken çalışanların koşullarını da düşünün. Her gün saatlerce ayakta duran, yemek ve dinlenme molası verilmeyen binlerce kişi var” diye konuştu.
“Ne iş yaptığımız belli değil”
Yine ismini vermekten imtina eden bir zincir market çalışanı, görev tanımlarındaki karmaşadan şikâyet ederek, “Bir çalışandan aynı anda hem kasada, hem reyonda, hem de depo sevkiyatında görev alması bekleniyor. Bu durum iş yükünü artırıyor ve verimi düşürüyor. Bazen ‘Ben burada ne iş yapıyorum?’ diye soruyorum kendime. Birçok çalışan, kasada çalışmak üzere işe başlarken kendini ürün taşıyıcısı veya reyon sorumlusu olarak buluyor, sonra kasa başında ayakta duruyor” ifadelerini kullandı.