Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Türk ve İslam sanatına ait eserleri bir arada barındıran ilk müze olma özelliğini taşıyor. 1914 yılında “Evkaf-ı İslamiye Müzesi” adıyla Süleymaniye Külliyesi’nin imaret bölümünde kurulan müze, Osmanlı döneminde açılan son müze olarak da biliniyor.
Cumhuriyetin ilanından sonra “Türk ve İslam Eserleri Müzesi” adını alan kurum, 1983 yılında günümüzde bulunduğu İbrahim Paşa Sarayı’na taşındı. Yaklaşık 40 bine yakın esere ev sahipliği yapan müze, erken İslam döneminden Osmanlı’nın son yüzyılına kadar uzanan geniş bir tarih aralığını kapsayan koleksiyonuyla dünyanın önde gelen müzeleri arasında gösteriliyor.
Müzede sergilenen en dikkat çekici koleksiyonlardan biri “Şam Evrakları” olarak biliniyor. 7. ve 10. yüzyıllar arasına tarihlenen Kur’an-ı Kerim sayfaları, arşiv belgeleri ve nadir el yazmalarından oluşan bu koleksiyon, İslam kitap sanatının en erken örneklerini içeriyor. Ceylan derisi üzerine kûfi hatla yazılmış sayfalar, dönemin sanat anlayışını günümüze taşıyor.
Bir diğer önemli eser ise Artuklu dönemine ait Cizre Ulu Cami Kapı Kanatları. Geometrik süslemeleri, bronz kabartma yazıları ve mitolojik figürleriyle dikkat çeken kapı kanatları, İslam sanatının mühendislik ve estetik açıdan ulaştığı seviyeyi gözler önüne seriyor.
Müzede ayrıca Eyyûbîler dönemine ait “Çifte Sütunce” gibi nadir ahşap eserler de yer alıyor. Üzerindeki Kur’an ayetleriyle dikkat çeken bu yapı unsurlarının dini bir mimari yapıya ait olduğu düşünülüyor.
Türk ve İslam Eserleri Müzesi, sahip olduğu zengin koleksiyonla yalnızca Türkiye’nin değil, dünyanın da en önemli kültürel miras merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.