İstanbul Ticaret Odası verilerine göre temmuz ayında kentteki perakende alışveriş noktalarında hareketli günler yaşandı. İncelemeye alınan 336 temel tüketim kaleminin 199 tanesinde fiyatlar bir önceki aya göre tırmanış gösterdi. Tüketicilerin mutfak masraflarını doğrudan etkileyen bu dalgalanma periyodunda piyasadaki dengeler yeniden şekillendi.
Vatandaşların günlük yaşam standartlarını yakından ilgilendiren bu değişim oranları pazar tezgahlarından hizmet sektörüne kadar geniş bir alana yayıldı. Yaz mevsiminin ortasında yaşanan bu fiyat hareketliliği perakende pazarındaki arz ve talep dengesinin ne derece hassas olduğunu bir kez daha kanıtladı. Genel tablo incelendiğinde artış eğilimindeki ürünlerin ağırlıkta olduğu gözlemlendi.
Pazar Tezgahlarının Lideri Sivri Biber Rekor Kırdı
Yaz aylarında bollaşması beklenen sebze grubunda bazı ürünler şaşırtıcı yükseliş oranlarıyla öne çıktı. Temmuz ayı boyunca etiket değişiminin en sert yaşandığı ürün yüzde 103,57 artış oranıyla sivri biber oldu. Fiyatını iki katından fazlasına çıkaran sivri biberi yüzde 98,71 artış ile çarliston biber ve yüzde 41,77 tırmanış ile dolmalık biber takip etti.
Mutfakların temel ihtiyaçlarından olan kuru soğan yüzde 29,25 oranında zamlanırken ıspanak fiyatlarında yüzde 27,27 seviyesinde yükseliş kaydedildi. Yemeklerin vazgeçilmezi patateste yaşanan yüzde 14,45 oranındaki artış dikkat çekerken çilek fiyatları da yüzde 17,08 oranında yukarı yönlü seyretti. Sebze ve meyve kanadındaki bu hareketlilik kentteki yaşam maliyeti üzerinde doğrudan baskı kurdu.
Hizmet Ve Ulaşım Sektöründe Etiketler Yukarı Taşındı
Fiyat artışları sadece gıda ürünleriyle sınırlı kalmayarak ulaştırma ve sağlık alanlarına da yansıdı. Seyahat hareketliliğinin arttığı dönemde günlük araç kiralama ücretleri yüzde 37,44 oranında zamlandı. Akaryakıt kaleminde motorin ve dizel grubunda görülen yüzde 25,43 artış ulaşım maliyetlerini doğrudan tetiklerken şehirlerarası otobüs bileti fiyatları yüzde 12,38 oranında yükseldi.
Sağlık harcamalarında gözlemlenen tırmanış da vatandaşların bütçesini zorlayan faktörler arasında yer aldı. Uzman doktor muayene ücretleri ile ameliyat maliyetlerinde yüzde 20,18 oranında artış kaydedildi. Bunun yanı sıra laboratuvar tahlil ücretleri yüzde 20,36 oranında yükseldi. Sosyal aktivite ve eğlence alanında ise oyuncak fiyatları yüzde 19,33 şarap fiyatları yüzde 15,58 ve bira fiyatları yüzde 12,73 oranında artış gösterdi.
Kiraz Ve Salatalık Fiyatlarındaki Düşüşle Nefes Aldırdı
Yaz sezonunun tam ortasına girilmesiyle birlikte bazı tarım ürünlerinde yaşanan rekolte bolluğu etiketlere indirim olarak yansıdı. Temmuz ayında 68 temel ürünün fiyatında gerileme tespit edildi. İndirim listesinin en tepesinde yüzde 39,57 oranındaki düşüşle kiraz yer alarak tüketicinin yüzünü güldüren temel ürün oldu.
Yaz sofralarının aranan diğer lezzetlerinde de kayda değer ucuzlamalar meydana geldi. Salatalık fiyatları yüzde 23,79 oranında gerilerken taze fasulye yüzde 22,38 oranında ucuzladı. Sıcak havaların vazgeçilmezi karpuzda yüzde 17,50 limon fiyatlarında yüzde 17,20 ve kavunda yüzde 16,69 oranında indirim gerçekleşti. Yeşillik grubunda ise kıvırcık salata yüzde 10,77 ve maydanoz yüzde 4,14 oranında ucuzladı.
Tekstil Ve Hayvansal Ürünlerde Fiyat Dengelemesi Yaşandı
Perakende piyasasındaki gerileme trendi tekstil sektörü ve temel hayvansal gıdalarda da kendini hissettirdi. Yaz sezonu sonu indirimlerinin yavaş yavaş başlamasıyla birlikte giyim eşyalarının fiyatlarında gevşemeler görüldü. Çocuk ayakkabısında yüzde 4,06 oranında düşüş yaşanırken kadın etek fiyatları yüzde 3,99 ve kadın gömlek fiyatları yüzde 2,94 oranında geriledi.
Protein kaynaklarında yaşanan fiyat hareketlerinde ise yumurta öne çıktı. Temel besin maddelerinden yumurtanın fiyatı temmuz ayı boyunca yüzde 6,34 oranında ucuzladı. Benzer şekilde sebze kategorisinde yer alan patlıcanda yüzde 2,68 ve yeşil soğanda yüzde 5,88 oranında fiyat düşüşü kaydedildi. Meyve tezgahlarında yer alan portakal yüzde 7,48 ve şeftali yüzde 6,71 oranındaki ucuzlama ile temmuz ayını tamamladı.