TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), 21 Temmuz 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, Türkiye'de yapı stoku envanterinin çıkarılması ve riskli yapıların belirlenmesi çalışmalarının gecikmeden hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Açıklamada, deprem gerçeğinin değişmeyeceği belirtilirken, can ve mal kayıplarının önlenmesi için mevcut yapı stokunun bilimsel yöntemlerle tespit edilmesinin anayasal ve kamusal bir sorumluluk olduğu ifade edildi.
"Yapı stoku yeterince bilinmiyor"
İMO açıklamasında, Türkiye'de milyonlarca yapının hangi deprem yönetmeliğine göre inşa edildiği, kullanılan malzemelerin niteliği, taşıyıcı sistemlerine müdahale edilip edilmediği, güçlendirme görüp görmediği ve olası bir depremde nasıl performans göstereceği konusunda bütüncül ve güvenilir verilere sahip olunmadığı belirtildi.
Açıklamada, dönemin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı tarafından ülke genelinde 6,8 milyon riskli konut bulunduğunun ifade edildiği hatırlatılarak, mevcut yapı stokuna ilişkin kapsamlı verilerin halen oluşturulamadığına dikkat çekildi.
"Riskleri bilmeden yönetmek mümkün değil"
İMO, deprem güvenliğinin yalnızca yeni binalar inşa etmekle sağlanamayacağını belirterek, mevcut yapı stokunun bilimsel yöntemlerle izlenmesi ve risklerin sürekli takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Açıklamada, yönetilemeyen risklerin önemli bölümünün bilinmeyen risklerden kaynaklandığı belirtilirken, yapı stoku envanterinin yaşam hakkını, kent hakkını ve kamu güvenliğini doğrudan ilgilendiren temel bir kamu hizmeti olduğu ifade edildi.
"Yeni bir felaket mi bekleniyor?"
İMO, açıklamasında yetkililere doğrudan çağrıda bulunarak, "Riskli yapıların belirlenmesi için yeni bir felaketin kapımızı çalmasını, binlerce insanımızın daha enkaz altında kalmasını mı bekliyorsunuz?" sorusunu yöneltti.
Açıklamada ayrıca, yıllardır gerekli adımların atılmadığı belirtilerek, olası bir depremde yaşanacak can kayıplarının sorumluluğunun bilimin ve tekniğin uyarılarını dikkate almayan yönetim anlayışında olduğu ifade edildi.
Ulusal yapı bilgi sistemi önerisi
İnşaat Mühendisleri Odası, deprem riskinin azaltılması amacıyla merkezi yönetim öncülüğünde ülke genelinde yapı stoku envanterinin çıkarılmasını, yapıların risk durumlarının belirlenmesini ve güçlendirme ile dönüşüm süreçlerinin bilimsel önceliklere göre planlanmasını istedi.
Açıklamada ayrıca, yapıların tüm yaşam döngüsünü kapsayan Ulusal Yapı Stoğu Bilgi Sistemi kurulması, ilgili kamu kurumlarının verilerinin ortak standartlarda birleştirilmesi, yapı envanteri çalışmalarının sürekli güncellenen bir kamu hizmetine dönüştürülmesi ve üniversiteler ile meslek odalarının sürece aktif olarak dahil edilmesi çağrısı yapıldı.
"Teknik katkı sunmaya hazırız"
İMO, açıklamasının sonunda insan yaşamını, kamu yararını ve bilimi esas alan bir yapı güvenliği anlayışının hayata geçirilmesi için üzerlerine düşen her türlü teknik ve mesleki katkıyı sunmaya hazır olduklarını belirterek, yetkili kurumları gerekli adımları gecikmeden atmaya davet etti.