Savaşın askeri boyutu kadar küresel ekonomiyi sarsan enerji güvenliği tartışması, Hürmüz Boğazı üzerinde kilitlendi. Tarafların açıklamaları sahadaki durumla tezat oluşturuyor.
Trump: "Donanmalarını bitirdik", İran: "Buyurun geçin"
İki başkent arasında karşılıklı sert bir polemik yürütülüyor:
• Trump’ın İddiası: ABD Başkanı, İran'ın hava ve deniz gücünün büyük ölçüde imha edildiğini, boğazın artık güvenli olduğunu savunuyor.
• Tahran’ın Yanıtı: Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutan Yardımcısı Muhammed Ekberzade, bu iddiayı şu sözlerle çürüttü: "Madem donanmamızı yok ettiniz, o halde boğaz nasıl hâlâ kapalı ve neden tek bir tanker bile geçemiyor? Hürmüz Boğazı, İran'ın stratejik gücünün kanıtıdır."
Fiili durum: Yüzlerce gemi boğazın dışında bekliyor
Hukuki olarak boğazın kapatıldığına dair resmi bir karar olmasa da sahadaki gerçeklik farklı:
• Neredeyse Sıfır Trafik: Güvenlik riski nedeniyle ticari gemiler boğaza girmekten kaçınıyor. Yüzlerce tanker boğaz girişinde beklerken, geçişler neredeyse sıfıra düşmüş durumda.
• Sınırlı Geçişler: Yalnızca İran'ın özel izniyle veya yoğun güvenlik önlemleri altında çok az sayıda geminin (örneğin bir Türk gemisi) geçişine müsaade ediliyor.
Petrol 100 dolar eşiğinde
Savaşın ekonomik maliyeti her geçen gün ağırlaşıyor:
• Fiyat Artışı: Petrolün varil fiyatı son günlerde 100 dolar seviyelerinde seyrediyor.
• İran'ın Uyarısı: Tahran yönetimi, ablukanın sürmesi halinde fiyatların 200 dolara kadar çıkabileceği ve bunun ABD ekonomisini derin bir krize sokacağı uyarısında bulunuyor.
ABD neden tek başına eskort sağlamıyor?
Washington, tankerlere askeri eskort sağlamayı gündeme getirse de operasyonu tek başına yürütmekten kaçınıyor:
• Doğrudan Çatışma Riski: ABD savaş gemilerinin tankerlere eşlik etmesi, Devrim Muhafızları ile doğrudan temas ve tam ölçekli bir deniz savaşı riskini beraberinde getiriyor.
• Avrupa'nın Mesafeli Tutumu: Almanya ve Norveç gibi ülkelerin koruma misyonuna katılmayacağını açıklaması, ABD'nin bu konuda temkinli davranmasına neden oluyor.