Van'ın Erciş ilçesi, bölgenin önemli tarım merkezlerinden biri. İlçede lahana, şeker pancarı ve domates üretimi ön planda. Özellikle Erciş lahanası, hem lezzeti hem de devasa boyutuyla dikkat çekiyor. Ortalama 40-50 kilo arasında değişen lahana, damarlı yaprakları sayesinde turşuluk ve sarmalık olarak tercih ediliyor. 2023 yılında Erciş Ticaret Borsası’nın girişimleriyle coğrafi işaret alan lahana, bölge ekonomisine katkı sağlıyor.
Ancak son yıllarda iklim değişikliği ve kuraklık, çiftçileri olumsuz etkiliyor. Sulama sıkıntıları ve artan girdi maliyetleri nedeniyle son yıllarda çiftçiler kazanç elde edemiyor. Üreticiden 80 TL’ye çıkan lahana, marketlerde ve pazarlarda 150 TL’ye satılıyor. Çiftçiler, emeklerinin karşılığını almak ve ürün fazlasını değerlendirmek için bölgede bir turşu fabrikasının açılmasını istiyor.
“Emeğimizin karşılığını alamıyoruz”
25 yıldır Erciş’te lahana üreticiliği yapan Kadir Yılmaz, bu yıl yaşanan su sıkıntısından dolayı istedikleri verimi alamadıklarını söyledi. Pazarda ya da marketlerde 150 TL’ye kadar satılan lahanaların üreticiden 80 TL’ye çıktığını vurgulayan Yılmaz, “Fidesi, suyu, gübresi, zahmeti derken emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Yani anlayacağın, çiftçimiz mağdur. Bu sene lahanayı ektiğimizden beri sıkıntı yaşıyoruz.” dedi.
“Erciş’e turşu fabrikası kurulursa üretici mutlu olur”
Erciş’te birçok mahallede lahana ekildiğini ve fazla kalan ürünler için bir fabrika yapılmasının gerekli olduğunu belirten Yılmaz, “Eğer Erciş’e bir turşu fabrikası kurulursa, çiftçi elinde kalan malı değerlendirebilir. Herkes emeğinin karşılığını fazlasıyla alacak ve yaptığı işten memnun kalacak. Tam hammaddenin yanında bir fabrika kurulması, istihdam olarak da çok şey katacak. Erciş’te iş imkânı bulamayan yüzlerce genç var.” diye konuştu.
Lahana üretmenin ve yetiştirmenin bir çocuk büyütmek gibi olduğunu ve çok emek istediğini vurgulayan Hakan Yılmaz ise yaşanan hırsızlık olaylarından yakındı: “Burası sahil tarafı olduğu için çok hırsızlık oluyor. Bir bakıyorsun akşam gelip tarlanın yarısını alıp götürmüşler.”
Erciş’te birçok mahallenin lahana yetiştirdiğini ifade eden Yılmaz, fabrika kurulmasının en öncelikli adım olduğuna dikkat çekti. Yılmaz, “Tekevler, Purul, Alkanat, Purmak, Çelebibağı, Kasmabağı, Örene ve Haydarbey mahallelerinde lahana üretimi yapılıyor. Bu kadar üretim olan yerde bir fabrika şart.” şeklinde konuştu.