Doğu Anadolu'nun bereketli ovalarından biri olan Iğdır, bu yıl kış mevsimine ağır bir hava kirliliği ile karşı karşıya kaldı. Kentin coğrafi yapısı, rüzgâr sirkülasyonunu engelliyor; bacalardan çıkan duman, dağlara çarpıp geri dönerek şehirde hapsoluyor. Iğdır'da hava kirliliği yalnızca çevre sorunu olmaktan çıkıp halk sağlığını tehdit edecek boyuta ulaştı. İşte ayrıntılar...
PARTİKÜL DEĞERLERİ TEHLİKELİ SEVİYEDE
Iğdır Üniversitesi'nden Doç. Dr. Aysun Altıkat, şehirde yapılan ölçümlerin uluslararası sınır değerlerin çok üzerinde olduğunu açıkladı. Geçen yıl kasım ayında 168 olarak ölçülen PM10 değeri bu yıl aynı dönemde 350'ye fırladı. Daha tehlikeli olan PM2.5 partiküllerinde ise geçen yılki 105'lik değer, bu yıl 172'ye yükseldi. Altıkat, 'Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği sınırların çok üzerindeyiz. Bu artık Iğdır için kronik bir problem hâline geldi' ifadelerini kullandı.
'BİR BACADAN ÇIKAN DUMAN BİLE ŞEHRİ BOĞUYOR'
Iğdır'da hava kirliliğini artıran başlıca nedenlerden biri hâlâ kalitesiz yakıt kullanımı. Altıkat, doğal gaz abone sayısında artış olmasına rağmen kirliliğin azalmamasını 'doğal gaz dönüşümünün istenen düzeye ulaşamaması' şeklinde değerlendirdi.
En kritik nokta ise coğrafi yapı. Altıkat, 'Burada çok ciddi bir hava inversiyonu yaşanıyor. Bacalardan çıkan duman rüzgâr yetersizliği nedeniyle dağlara çarpıyor ve tekrar şehir merkezine geri dönüyor. Bu yüzden kentin havasının tek bir haneden çıkacak dumana bile tahammülü yok' dedi.
KIŞ GELMEDEN ACİL ÖNLEM ÇAĞRISI
Iğdır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan hava kalitesi eylem planı hâlâ yürürlüğe tam anlamıyla girmedi. Altıkat, bu planın eksiksiz uygulanmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Acil çözüm önerileri de şöyle sıralandı:
- Doğal gaz dönüşümü hızlandırılmalı
- Ekonomik gücü olmayanlara dönüşüm teşviki sağlanmalı
- Merkezi ısıtma sistemleri yaygınlaştırılmalı
- Denetim ve yaptırımlar artırılmalı
Altıkat, bu adımların atılmaması halinde her yıl daha kötü bir tabloyla karşı karşıya kalınacağının altını çizdi.