Van’ın İpekyolu ilçesine bağlı Sarmaç Mahallesi’nde (Kopanıs) bulunan ve İslam âlimi Bediüzzaman Said Nursî’nin bir dönem ikamet ettiği belirtilen tarihi mekân, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Vanlı dağcı Ferzende Coşar tarafından görüntülenen yapı, yıllardır süren bakımsızlığın yanı sıra defineciler tarafından gerçekleştirilen kaçak kazılar nedeniyle ciddi zarar gördü. Bölge sakinleri ve ziyaretçiler, tarihi ve manevi değeri bulunan mekânın bir an önce restore edilerek gelecek nesillere aktarılmasını istiyor.
Tarihi Yapı Kaçak Kazıların Hedefi Oldu
Van Gölü Havzası içerisinde yer alan Sarmaç Mahallesi’nde bulunan tarihi mekânın çevresinde çok sayıda kaçak kazı izine rastlanıyor. İddiaya göre define arayışıyla yapılan kazılar, yapının fiziksel bütünlüğüne zarar verirken tarihi dokusunun da bozulmasına neden oluyor.
Yıllardır herhangi bir koruma veya restorasyon çalışmasının yapılmadığı mekânda duvarların yıprandığı, bazı bölümlerin ise tamamen harap olduğu görülüyor. Bölgeyi ziyaret eden vatandaşlar, tarihi yapının her geçen gün biraz daha yok olduğunu belirterek yetkililerin harekete geçmesini talep ediyor.
Vatandaşlardan Restorasyon Çağrısı
Tarihi mekânı ziyaret eden vatandaşlar, yapının yalnızca bölge için değil, İslam düşünce tarihi açısından da önemli bir hatıra taşıdığına dikkat çekiyor. Vatandaşlar, definecilerin verdiği zararın önüne geçilmesi için alanın koruma altına alınmasını, güvenlik önlemlerinin artırılmasını ve restorasyon çalışmalarının başlatılmasını istiyor.
Bölge halkı, yapının restore edilmesi halinde hem inanç turizmine hem de Van’ın kültürel mirasına önemli katkılar sunabileceğini ifade ediyor.
Bediüzzaman’ın Hatırasını Taşıyan Önemli Bir Nokta
Kaynaklarda yer alan bilgilere göre Bediüzzaman Said Nursî, Rusya’daki esaret yıllarının ardından Van’a dönmüş ve Sarmaç Mahallesi’nde bulunan bu mekânda bir süre kalmıştı. Manevi değeri yüksek olan yapı, yıllar boyunca çok sayıda kişi tarafından ziyaret edildi.
Ancak zaman içerisinde yeterli bakımın yapılmaması ve kaçak kazılar nedeniyle yapı ciddi şekilde zarar gördü. Tarihi mekânın mevcut hali, ziyaretçiler tarafından üzüntüyle karşılanıyor.
Çileli Bir Hayatın İzleri
İslam dünyasının son dönemindeki önemli âlimlerden biri olarak kabul edilen Bediüzzaman Said Nursî, hayatı boyunca sürgünler, mahkemeler ve zorlu şartlarla mücadele etti. Eğitim faaliyetleri, kaleme aldığı eserler ve düşünceleriyle geniş kitlelere ulaşan Nursî, yaşadığı dönemde birçok baskı ve haksız uygulamayla karşı karşıya kaldı.
Hayatının önemli bir bölümünü ilim ve eğitim çalışmalarına ayıran Nursî, özellikle Kur’an tefsiri niteliğindeki Risale-i Nur Külliyatı ile tanındı. Eserleri bugün Türkiye’nin yanı sıra dünyanın birçok ülkesinde okunmaya devam ediyor.
Bediüzzaman Said Nursî Kimdir?
1878 yılında Bitlis vilayetine bağlı Hizan ilçesinin Nurs köyünde dünyaya gelen Bediüzzaman Said Nursî, küçük yaşlardan itibaren medrese eğitimi aldı. Güçlü hafızası ve üstün zekâsıyla dikkat çeken Nursî, genç yaşta birçok temel İslami eseri ezberledi.
1900’lü yılların başında din ve fen ilimlerinin birlikte okutulacağı Medresetü’z Zehra projesini hayata geçirmek amacıyla İstanbul’a giden Nursî, bu idealini gerçekleştirmek için uzun yıllar mücadele verdi.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Doğu Cephesi’nde gönüllü alay komutanı olarak görev yapan Nursî, savaş sırasında Ruslara esir düştü ve yaklaşık iki buçuk yıl esaret altında kaldı. 1917’deki Bolşevik İhtilali sırasında yaşanan karışıklıklardan yararlanarak esaretten kurtuldu.
Cumhuriyet’in ilk yıllarında çeşitli şehirlerde sürgün hayatı yaşayan Nursî, Burdur, Isparta, Barla ve Kastamonu’da bulundu. Risale-i Nur Külliyatı’nın önemli bölümlerini bu süreçte kaleme aldı. Hakkında açılan davalarda yargılanan Nursî, mahkemelerden beraat kararları aldı.
1950 sonrasında dini yayın faaliyetlerini daha rahat sürdüren Bediüzzaman Said Nursî, 23 Mart 1960 tarihinde Şanlıurfa’da vefat etti. İlk olarak Halilürrahman Dergâhı’na defnedilen Nursî’nin naaşı, 27 Mayıs 1960 askeri darbesinin ardından alınan kararla başka bir yere nakledildi.
Tarihi Ve Manevi Değerin Korunması İsteniyor
Bugün Sarmaç Mahallesi’nde bulunan ve Bediüzzaman Said Nursî’nin hatırasını taşıyan tarihi mekân, hem kültürel hem de manevi yönüyle bölgenin önemli değerleri arasında gösteriliyor. Ancak bakımsızlık ve kaçak kazılar nedeniyle her geçen gün biraz daha yıpranan yapı için henüz kapsamlı bir restorasyon çalışması yapılmış değil.
Vatandaşlar, tarihi mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla ilgili kurumların harekete geçmesini beklerken, tarihi mekânın kaderi ise belirsizliğini koruyor.